Jan Szyrocki

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Szyrocki
dyrygent, pedagog
brak zdjecia
Data urodzenia 29 grudnia 1931
Miejsce urodzenia Łaziska Rybnickie
Data śmierci 9 kwietnia 2003
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 21A-21-7)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Laureat1.png

Jan Szyrocki (1931-2003) – dyrygent, kompozytor, pedagog, założyciel i dyrektor artystyczny Chóru Akademickiego Politechniki Szczecińskiej

Życiorys

Jan Szyrocki urodził się 29 grudnia 1931 roku w Łaziskach Rybnickich w rodzinie Alojzego Szyrockiego. Studiował na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Szczecińskiej. W 1956 roku uzyskał tytuł magistra. Przez ponad 20 lat (do 1978) był związany z uczelnią jako nauczyciel akademicki. Pracował m.in. pod kierunkiem doc. Z. Wiśniewskiego. Prowadził zajęcia w katedrze Budownictwa Żelbetowego PS. Współpracował także ze studenckim ruchem amatorskim, m.in. ze Studenckim Teatrem Politycznym.

Równolegle ze studiami inżynierskimi kształcił się w dziedzinie muzyki. Początkowo uczył się w Szkole Muzycznej w Rybniku, a później w klasie fortepianu i w klasie śpiewu solowego w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej (obecnie Zespół Szkół Muzycznych im. Feliksa Nowowiejskiego) w Szczecinie) - absolwent 1959. W 1968 roku otrzymał trzymiesięczne stypendium w Królewskim Konserwatorium Muzycznym w Hadze (Holandia). Po powrocie kontynuował studia muzyczne na Wydziale Teorii, Dyrygentury i Kompozycji w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu pod kierunkiem prof. Stefana Stuligrosza. W trakcie studiów, w 1974 roku, otrzymał stypendium Ministerstwa Kultury i Sztuki. Na przełomie 1974 i 1975 roku wyjechał do Wiednia do Wyższej Szkoły Muzyki i Sztuki Odtwórczej. Tam studiował dyrygenturę pod kierunkiem prof. Hansa Swarowskiego, C. Östereichera i Günthera Theuringa. W 1975 roku uzyskał na poznańskiej uczelni dyplom z wyróżnieniem. Od 1978 roku całkowicie poświęcił się muzyce.

Należał do czołowych animatorów życia muzycznego Szczecina i Pomorza Zachodniego. Jeszcze podczas studiów, w listopadzie 1952 roku założył Chór Akademicki Politechniki Szczecińskiej (ChAPS), zaliczany do najlepszych zespołów akademickich tego typu na świecie. Przez ponad 50 lat, do śmierci, był jego dyrektorem artystycznym i dyrygentem. Wraz z ChAPS brał udział w prestiżowych festiwalach i imprezach muzycznych na wszystkich kontynentach. Odwiedził ponad 30 krajów, dając około 100 koncertów rocznie. Dokonał także licznych nagrań dla Rozgłośni Radiowej w Szczecinie i PRiTV w Warszawie. Z chórem Politechniki nagrywał również płyty. Od 1953 roku współpracował z orkiestrą Filharmonii Szczecińskiej. Dyrygował lub współpracował z wieloma czołowymi orkiestrami krajowymi i zagranicznymi. Był obok Mariana Foksy i Aleksandra Mleczaka jednym z współzałożycieli Szczecińskiego Chóru Chłopięcego „Słowiki”. W latach 1960-1974 pełnił funkcję dyrygenta i kierownika artystycznego tego zespołu. W 1962 roku założył wokalny zespół muzyczny Berżeretki, którym kierował do 1972 roku. W 1965 roku objął funkcję prezesa Szczecińskiego Oddziału Polskiego Związku Chórów i Orkiestr. W tym samym roku współuczestniczył w powołaniu do życia Międzynarodowego Festiwalu Pieśni Chóralnej w Międzyzdrojach. Został członkiem Komitetu Organizacyjnego i Rady Artystycznej oraz dyrektorem artystycznym corocznej edycji tej imprezy. Był inicjatorem powstania w 1973 roku Szczecińskiego Chóru Kameralnego, który w 1983 roku przekształcono w „Collegium Maiorum”, oraz Chóru Dziecięcego Politechniki Szczecińskiej „Don-Diri-Don”. Od 15 grudnia 1978 do 20 lutego 1981 roku pełnił funkcję dyrektora Chóru Kameralnego przy Polskim Radiu i Ośrodku TV w Szczecinie.

Oprócz działalności dyrygenckiej i kierowniczej, prowadził także działalność pedagogiczną. Od roku 1978 był wykładowcą Akademii Muzycznej w Poznaniu, początkowo na stanowisku docenta, a później profesora. W dniu 5 lipca 1989 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego sztuki muzycznej. W latach 90. uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Był jednym z pomysłodawców powołania w Szczecinie filii poznańskiej AM (1980). Placówką tą kierował do 1995 roku. Prowadził także zajęcia z dyrygentury, literatury chóralnej i metodyki prowadzenia zespołów. Był opiekunem studentów przygotowujących się do koncertu dyplomowego. Kierował także pracami powstałego w 1985 roku uchwałą Senatu Politechniki Szczecińskiej Studium Kultury Muzycznej. Placówka była jedyną tego typu jednostką na uczelniach technicznych w Polsce. Prowadził tu wykłady z muzyki w ramach przedmiotu Zagadnienia kultury współczesnej. Był jednym z inicjatorów powołanej w 1990 roku polsko–niemieckiej Akademii Chóralnej „In Terra Pax”, prezentującej na estradach Polski i Niemiec najciekawsze dzieła światowej literatury chóralnej.

Współpracował z teatrami Szczecina, Będzina, Olsztyna, Warszawy. Pisał muzykę do spektakli, dyrygował chórem. Od 1995 do 31 sierpnia 1998 roku sprawował funkcję dyrektora Chóru Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie.

Był jednym z członków-założycieli, powołanego do życia w maju 1998 roku, Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Domu Koncertowego w Szczecinie.

Należał do Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków.

Zmarł 9 kwietnia 2003 roku w Szczecinie, po ciężkiej chorobie. Pochowany został na Cmentarzu Centralnym (kw. 21A-21-7).

Działalność teatralna (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Teatr Data premiery
Więzienie ma sny niespokojne Władysław Broniewski, Bruno Jasieński, Włodzimierz Majakowski, Leon Pasternak, Tadeusz Różewicz Andrzej Androchowicz dyrygent chóru Studencki Teatr Polityczny styczeń 1962
Dialogus de Passione abo Żałosna Tragedyja o Męce Jezusa Anonim Jitka Stokalska dyrygent chóru Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 marca 1971
Na szkle malowane Ernest Bryll Jan Skotnicki przygotowanie chóru Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 11 października 1975
Królewna i echo Vlasta Pospisilova Włodzimierz Dobromilski muzyka Teatr Lalek „Pleciuga" 1 października 1978
Złoty klucz (O chłopie, co wszystkich zwodził) Jan Ośnica Włodzimierz Dobromilski opracowanie muzyczne Teatr Lalek „Pleciuga" 26 marca 1979
Porwanie w Tiutiurlistanie Wojciech Żukrowski Bohdan Radkowski muzyka Teatr Lalek „Pleciuga" 14 października 1981
Spowiedź w drewnie Jan Wilkowski Jan Wilkowski muzyka Teatr Lalek „Pleciuga" 8 października 1983
Żywoty świętych Andrzej Wowro Bohdan Głuszczak, Jan Wilkowski muzyka Teatr Lalek „Pleciuga" 8 października 1983
Kulawy kogucik Rada Moskowa Marina Goczeva przygotowanie wokalne Teatr Lalek „Pleciuga" 21 listopada 1987
Niebieski piesek Gyula Urban Włodzimierz Dobromilski muzyka Teatr Lalek „Pleciuga" 17 kwietnia 1993
Cudoki krakowskie, czyli szopka po polsku Bohdan Głuszczak Bohdan Głuszczak opracowanie muzyczne Teatr Lalek „Pleciuga" 4 grudnia 1993





Nagrania płytowe ChAPS pod dyr. Jana Szyrockiego (wybór)

Tytuł płyty Kompozytor i tytuł utworu Wykonawca Firma fonograficzna Numer kat. i rodz. nośnika Data wydania
Zagrajcie nam dzisiaj wszystkie srebrne dzwony Katarzyna Gaertner - Zagrajcie nam dzisiaj wszystkie srebrne dzwony (fragmenty oratorium na Dzień Zwycięstwa) do tekstów Ernesta Brylla Różni wykonawcy, m.in. ChAPS, Maryla Rodowicz, Stan Borys, Halina Frackowiak, Marek Grechuta Polskie Nagrania; Polskie Radio Muza – SX 1228 (LP); PRCD 830 (CD) - w serii: Polskie Radio przypomina 1975; 2007
Warszawska Jesień 1979 (Warsaw Autumn) - Kronika Dźwiękowa Nr 5 Romuald Twardowski – Laudate Dominum; Andrzej Koszewski – Rondo, Notturno, Scherzo; Jan Wincenty Hawel – Sinfonietta Per Coro Misto ChASP; w pozostałych utworach inni wykonawcy Polskie Nagrania Muza – SX 1846 (LP) 1979
Warszawska Jesień 1985 (Warsaw Autumn) - Kronika Dźwiękowa Nr 3 Józef Świder – Cantus Gloriosus; Marek Jasiński – Tu Es Petrus; Edward Pałasz – De Beata Virgine Maria Claromontana; Andrzej Koszewski – Angelus Domini; Romuald Twardowski – Lamentationes ChAPS; w pozostałych utworach inni wykonawcy Polskie Nagrania Muza – SX 2428 (LP) 1985
Musica sacra różni kompozytorzy ChAPS Polskie Radio Szczecin 1991
Carmina Burana Carl Orff Orkiestra Sinfonia Varsovia, ChAPS, Chór Politechniki Szczecińskiej Collegium Maiorum, Berliner Konzertchor, Cantores Minores Warszawa; soliści: Elżbieta Towarnicka - sopran, Piotr Kusiewicz - tenor, Adam Kruszewski - baryton 1994
Symfonia czterech snów Janusz Stalmierski ChASP, soliści: Romana Jakubowska-Handke - sopran, Ewa Filipowicz - mezzosopran; przygotowanie chóru: Jan Szyrocki oraz Waldemar Sutryk; dyrygent: Wojciech Michniewski 1996
Kolędy Wśród nocnej ciszy; Dzisiaj w Betlejem; Lulajże Jezuniu; Do szopy, hej pasterze; Bracia patrzcie jeno; Mędrcy świata, monarchowie; Anioł pasterzom mówił; My też pastuszkowie; Noc cicha w śnie; Gdy się Chrystus rodzi; Z narodzenia Pana; Gdy śliczna Panna; Zagrały fulorki ChAPS Polskie Radio Szczecin 1998
Sacra et profana Wincenty z Kielczy - Gaude Mater Polonia; Mikołaj Gomółka - Psalm 81; Tadeusz Szeligowski - Psalm radosny; Wacław z Szamotuł - Już się zmierzcha; Marek Jasiński - Kyrie; Jacek Różycki - Hymni Ecclesiastici - Aeterna Christi Munera; Henryk Mikołaj Górecki - Amen Op.34; Grzegorz Gerwazy Gorczycki - Tota Pulchra Est Maria; Romuald Twardowski - Laudate Dominum; Mikołaj Zieleński - Viderunt Omnes Fines Terrae; Andrzej Koszewski - BA-NO-SCHE-RO; Mikołaj Zieleński - Laetentur Coeli; Jan Wincenty Hawel - Sinfonietta ChAPS ChAPS ChAPS 002 1999
Polesia czar pieśni patriotyczne i kresowe ChAPS Polskie Radio Szczecin 2002



Udział w programach telewizyjnych (wybór)

Szyrocki Jan05.jpg



Nagrody i wyróżnienia

  • nagroda I stopnia Ministerstwa Edukacji Narodowej
  • 1960 – nagroda (5 tys. zł) Ministra Kultury i Sztuki dla Chóru Akademickiego Politechniki Szczecińskiej za ambitny repertuar i dużą kulturę wykonania na Festiwalu Kulturalnym Studentów Ziem Zachodnich we Wrocławiu
  • 1960 – nagroda indywidualna (2 tys. zł) za talent artystyczny i organizacyjny ufundowana przez Zarząd Portu Gdyńskiego na Festiwalu Kulturalnym Studentów Ziem Zachodnich we Wrocławiu
  • 1963 – nagroda Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie
  • 1973 – Szczecinianin Roku
  • 1979 – III nagroda za przygotowanie muzyczne zespołu Szopki krakowskiej S. i T. Estreicherów w reż. Bogdana Radkowskiego w Teatrze Lalek „Pleciuga” w Szczecinie na IX Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu
  • 1980 – specjalna nagroda Prezydium WRN w Szczecinie z okazji 35-lecia powrotu Pomorza Zachodniego do Polski „za wspaniałe sukcesy w rozwoju chóralistyki szczecińskiej oraz osiągnięcia w popularyzacji muzyki polskiej za granicą”
  • 1985 – nagroda I stopnia Ministra Kultury i Sztuki za upowszechnianie kultury muzycznej wśród młodzieży akademickiej i popularyzację muzyki polskiej w świecie
  • 1986 – Nagroda im. Włodzimierza Pietrzaka przyznana przez Stowarzyszenie „Pax” za światowe osiągnięcia w upowszechnianiu muzyki polskiej
  • 1987 – dyplom Ministra Spraw Zagranicznych dla Chóru Akademickiego Politechniki Szczecińskiej za zasługi w popularyzowaniu kultury polskiej
  • 1992Nagroda Artystyczna Miasta Szczecina



Odznaczenia



Ciekawostki



Zobacz także




Bibliografia

Inne źródła




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz