Aleja Papieża Jana Pawła II

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
(Przekierowano z Jana Pawła II)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aleja Papieża Jana Pawła II
Śródmieście
Aleja Papieża Jana Pawła II
al. Jana Pawła II w świątecznej krasie
  Inne nazwy al. Jedności Narodowej
  Nazwa niemiecka Kaiser-Wilhelm-Straße
  Osiedle Śródmieście-Północ; Centrum
  Dzielnica Śródmieście
  Długość (m)[i] 971,1
Zobacz ulicę na:
Mapa Google.
Google Street View.
Interaktywny Plan Miasta Szczecin.



Numeracja a przynależność dzielnicowa



Historia przed 1945

Przedwojenna nazwa Kaiser Wilhelm Straße na cześć niemieckiego cesarza i króla Prus - Wilhelma II Hohenzollerna. Ulica Kaiser Wilhelm Straße była jedną z ulic, wokół których skupiała się zabudowa mieszkaniowa miasta. Zabudowę rozpoczęto w latach osiemdziesiątych XIX wieku. Charakteryzowała się eklektycznymi kamienicami z usługową częścią parterową, co każdemu z budynków nadawało indywidualny styl. W osi ulicy powstały dwa place: Kaiser-Wilhelm-Platz (obecnie pl. Grunwaldzki) i Augustaplatz (obecnie pl. Lotników), zgodnie z ówczesnym klasycznym wzorem urbanistyki geometrycznej, przyjmującej jako podstawę zasadę placów gwiaździstych, kołowych lub prostokątnych. Stąd niewygodne i zamknięte podwórza, bramy oraz zawiłe wejścia do klatek schodowych, które są wynikiem trudnych do zabudowy narożników. Prace budowlane zakończono całkowicie w 1924 roku. W czasie II wojny światowej aleja i jej okolice zostały zbombardowane przez aliantów i w dużym stopniu zniszczone, szczególnie kamienice narożnikowe.

Historia po 1945

W roku 1945 rozpoczęto odbudowę tej części miasta, zniszczonej przez działania wojenne, zachowując przedwojenny układ urbanistyczny alei oraz podobieństwo w detalach architektonicznych. Ulicy nadano nazwę aleja Jedności Narodowej, którą Uchwałą Rady Miasta Szczecina z dnia 11 czerwca 2007 przemianowano na aleję Papieża Jana Pawła II z okazji upamiętnienia 20. rocznicy pobytu Papieża Polaka, Karola Józefa Wojtyły, w Szczecinie. Tablice z nową nazwą zostały zawieszone 3 lipca 2007.


Na początku lat 50. XX w. w miejscu gruzowisk powstały nowe budynki utrzymane w stylu socrealistycznym, którym nadano nazwę Śródmiejskiej Dzielnicy Mieszkaniowej. Zostały wybudowane na wzór warszawskiej MDM - Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej. Autorem projektu ŚDM był znany i zasłużony dla Szczecina architekt, Zbigniew Abrahamowicz, który wniósł duży wkład w nowy wizerunek alei i jej okolic, projektując zabudowę alei. Architektura ŚDM charakteryzuje się klasycyzującymi fasadami, gzymsami i balkonami. Obecnie budynki zostały odnowione, a niektóre są jeszcze w trakcie remontów, jak na przykład kamienica nr 49 a i 49 b. W połowie lat 70. alejkę spacerową między placem Grunwaldzkim, a placem Lotników przebudowano na aleję Fontann liczącą ok. 250 m. długości. Od 1974 roku zespoły fontann zdobią ten fragment alei, który jest jedną z wizytówek Szczecina, gdzie ulokowane są kawiarenki i ławeczki. Można tu pospacerować i odpocząć. W latach 2000-2001 środkowa część alei została gruntownie odnowiona i ponownie zagospodarowana od pl. Grunwaldzkiego do pl. Lotników. W roku 2011 zorganizowano konkurs na nowoczesne wizje zagospodarowania odcinka ulicy od Placu Żołnierza Polskiego do Placu Lotników. Na przeszkodzie realizacji planów stanęła skomplikowana struktura własnościowa obiektu operatora „Orange”.

Nazewnictwo po 1945 roku

W grudniu 1948 roku pojawił się projekt dotyczący nadania nazw trzydziestu ulicom Szczecina. Zaproponowano zmianę nazwy al. Jedności Narodowej na aleję Stalina. Jednak po burzliwej dyskusji, początkowo przyjęty przez Radę, projekt został wycofany. W dniu 13 marca 1952 roku Komisja ds. Zmiany Nazw Ulic pod przewodnictwem radnego Szymona Hamburgera przedstawiła projekt zmiany nazw 88 szczecińskich ulic. W pozycji 23 projektu ponownie zaproponowano zmianę nazwy al. Jedności Narodowej tym razem na aleję Lenina. Zmiany przyjęto jedynie w trzech przypadkach, natomiast nazwa al. Jedności Narodowej pozostała. Dnia 11 czerwca 2007 roku Rada Miasta Szczecina z okazji 20 rocznicy wizyty papieża Polaka w Szczecinie zadecydowała o przemianowaniu al. Jedności Narodowej na al. Papieża Jana Pawła II. Tablice zostały powieszone 3 lipca 2007. Ciekawostką jest fakt, że jeszcze w 2008 roku obok siebie wisiały tabliczki zarówno ze starą, jak i z nową nazwą ulicy.

Charakterystyka alei

Zarówno w czasach przedwojennych jak i po 1945 roku aleja Papieża Jana Pawła II miała reprezentacyjny i wielkomiejski charakter. Odcinek między dzisiejszym placem Lotników i placem Grunwaldzkim posiadał charakter handlowy. Zespoły fontann obecnie w osi tego odcinka utworzyły część rekreacyjno-spacerową. Obecnie jest to jedna z głównych ulic Szczecina położona w dzielnicy Śródmieście. Aleja stanowi newralgiczny ciąg komunikacyjny z obustronnym ruchem. W jej osi z obu stron porośniętej cennymi gatunkami drzew na różnych odcinkach mieści się część spacerowa. Niedawno powstała ścieżka rowerowa, klomby, kilka nowoczesnych rzeźb. Usytuowano tu pomnik Gryfa i pomnik Marynarza.

Zabudowa i ciekawostki

Budynek Rektoratu Uniwersytetu Szczecińskiego

  Aleja Papieża Jana Pawła II 22 a, Szczecin

Wśród zabytkowych budowli usytuowanych przy alei Papieża Jana Pawła II na szczególną uwagę zasługuje budynek Rektoratu Uniwersytetu Szczecińskiego zbudowany z cegły i piaskowca według projektu Rönnebecka w latach 1885-1888. Dnia 12 kwietnia 1888 r. odbyło się uroczyste poświęcenie gmachu i oddanie go do użytku. Podczas II wojny światowej został zniszczony dach budynku. Obecnie gmach, jako ciekawy architektonicznie obiekt, został odnowiony i służy studentom Uniwersytetu Szczecińskiego - największej uczelni na Pomorzu Zachodnim.

Kamienica narożna nr 42

  Aleja Papieża Jana Pawła II 42, Szczecin

Trzypiętrowa narożna kamienica od strony placu Grunwaldzkiego. Poddasze w stylu eklektycznym sprzed 1892 roku. Elewację zdobią pnące rośliny. Architekt - Jerzy Sommenstuhl. Fronton kamienicy zwieńczono szczytem, a w jego skrajnych punktach umieszczone były rzeźby. Na parterze działała apteka, którą otworzył dr Luckenbach. W czasie II wojny światowej spłonęło poddasze. Po 1945 roku kamienicę odbudowano w uproszczonej formie. W roku 2008 wyremontowano poddasze, jednakże nie odtworzono szczytów po bokach budynku, które wieńczyły wykusze. Szczyt na froncie odbudowano bez górnej części i rzeźb we wnękach, które mogły ulec uszkodzeniu w czasie II wojny światowej. Ze względu na to, że po nalotach alianckich zachowała się duża część przedwojennego wyposażenia apteki i dobrze zachowana stolarka okienna, ponownie umieszczono tu aptekę, która prosperuje do chwili obecnej i jest jedną z najbardziej znanych tego typu placówek w Szczecinie.

Kamienica 44

 Aleja Papieża Jana Pawła II 44, Szczecin

Czterokondygnacyjna kamienica z balkonami powstała w latach 1899-1900 wg projektu znanego architekta Rudolfa Riecka, usytuowana na odcinku alei Papieża Jana Pawła II zwanym popularnie aleją Fontann. Na parterze znajduje się cześć niemieszkalna. Obecnie odnowiona. Mieszkały tu znane osoby, takie jak:

  • Małżeństwo aktorskie – Stanisława Engelówna, gwiazda polskiego kina z końca lat trzydziestych, niezwykła postać kulturalnego życia Szczecina lat pięćdziesiątych i Eustachy Kojałłowicz, jeden z najlepszych i najbardziej cenionych polskich inspicjentów oraz aktor. Zamieszkiwali III piętro w latach pięćdziesiątych XX wieku. Na budynku widnieje tablica pamiątkowa.
  • Janusz Cegiełła – publicysta i krytyk muzyczny, popularyzator muzyki, dziennikarz, organizator i pierwszy dyrektor Filharmonii Szczecińskiej.



Budynki Śródmiejskiej Dzielnicy Mieszkaniowej

 Ś D M, aleja Papieża Jana Pawła II

Budynki Śródmiejskiej Dzielnicy Mieszkaniowej cechuje symetria oraz stosowanie wielu elementów zdobniczych: attyki, kolumnady, pilastry i wysokie partery. Zamieszkiwały tu znane osoby, takie jak:





Pomniki





Podwójne tabliczki z nazwą ulicy

(fot. Jan Iwańczuk )







Aleja Papieża Jana Pawła II w obiektywie

(fot. Ewa Bączkowska)















Nowe wizje architektoniczne przebudowy alei Papieża Jana Pawła II (2011)

W roku 2011 zorganizowano konkurs architektoniczny dotyczący zagospodarowania odcinka alei Papieża Jana Pawła II od placu Żołnierza Polskiego do placu Lotników, który to fragment alei mógłby stać się wizytówką miasta w tej reprezentacyjnej jego części. Projekt zakładał wyburzenie pawilonów po obu stronach ulicy i wybudowanie dwóch pierzei z kamienicami o wysokości do 18,5 m. Modernizacji uległby również plac Żołnierza Polskiego. Na przeszkodzie realizacji planów stoi skomplikowana struktura własnościowa.

Czytaj więcej: http://www.gs24.pl/wiadomosci/szczecin/art/9072005,aleja-jana-pawla-ii-do-przebudowy-ale-na-papierze,id,t.html



Zobacz także



Bibliografia

  • Szymon Bursewicz, Nazwy szczecińskich ulic 1945-2004 część I do roku 1956, „Kronika Szczecina 2003” 2004 nr 22, s. 119-152
  • Encyklopedia Szczecina t.I A-O, (pod red. Tadeusza Białeckiego), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999
  • Dzieje Szczecina 1806-1945 (pod red. Bogdana Wachowiaka), Wydawnictwo „13 Muz”, Szczecin 1994, s. 290
  • Marek Jaszczyński, Aleja Jana Pawła II do przebudowy, ale na papierze, gs24.pl (dokument elektroniczny z dnia 9.11.2015)





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Ewa Bączkowska