Jerzy Sobieraj

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Sobieraj
aktor, reżyser
Data urodzenia 11 listopada 1914
Miejsce urodzenia Łódź
Data śmierci 27 sierpnia 1962
Miejsce śmierci Szczecin


Jerzy Sobieraj (1914-1962) – aktor, reżyser

Życiorys

Jerzy Sobieraj urodził się 11 listopada 1914 roku w Łodzi. Był synem Franciszka i Julianny z Nowaków. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do Gimnazjum im. Bolesława Prusa w Łodzi. Ze względu na trudną sytuację materialną rodziny, przeniósł się do gimnazjum dla dorosłych Wierzbickiego. Tam w 1935 roku zdał eksternistycznie maturę. Po odbyciu służby wojskowej podjął studia w łódzkiej filii Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie (po wojnie Uniwersytet Łódzki). Równocześnie rozpoczął pracę w Sądzie Grodzkim. Pracę i studia przerwał wybuch II wojny światowej.

Po kampanii wrześniowej 1939 roku przeniósł się do Generalnego Gubernatorstwa. Do 1943 roku pracował jako robotnik leśny. Wiosną tego samego roku został wywieziony na roboty do Berlina. Do kraju powrócił w czerwcu 1945 roku.

Krótko pracował jako urzędnik sądowy. W sierpniu 1945 roku został dokoptowany do zespołu aktorskiego Teatru Miejskiego w Jeleniej Górze przez jego ówczesną dyrektorkę, Stefanię Domańską. W jej reżyserii zagrał Murarza (29 sierpnia 1945) w Zemście A. Fredry. Kilka miesięcy póżniej, juz pod dyrekcja Jerzego Waldena i u boku Stanisława Brylińskiego i Mariana Godlewskiego, w nowej adaptacji tej sztuki zagrał Dyndalskiego (12 listopada 1945). Po objęciu przez Jerzego Waldena dyrekcji wrocławskiego Teatru Dramatycznego, przeniósł się do Wrocławia. Na tamtejszej scenie grał w latach 1946-1948. W czerwcu 1947 roku zdał egzamin aktorski przed Państwową Komisją Egzaminacyjną w Krakowie. Od 1 września 1948 do 1953 roku ponownie występował w Jeleniej Górze, w Państwowym teatrze Dolnośląskim. Od 1953 do 1956 roku był aktorem Teatru Ziemi Pomorskiej w Toruniu. W latach 1956-1958 grał na scenie gdańskiego Teatru Wybrzeże.

Od 1 października 1958 roku związany z Państwowymi Teatrami Dramatycznymi w Szczecinie. Dysponował sprawnym i precyzyjnym warsztatem aktorskim. Należał do najbardziej utalentowanych aktorów szczecińskiej sceny przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych. Szybko stał się ulubieńcem publiczności. Współpracował także z Rozgłośnią Polskiego Radia w Szczecinie. Wziął udział w słuchowisku poetyckim Czas słoneczników (prem. 23 sierpnia 1961) oraz w słuchowisku Freja z Siedmiu Wysp wg Josepha Conrada (prem. 6 lipca 1962).

Zmarł 27 sierpnia 1962 roku w Szczecinie.

Teatr (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
A to pan zna? (program satyryczny) różni autorzy obsada aktorska Klub „13 Muz” 29 grudnia 1958
Rzymska kurtyzana Marin Drżić Henryk Lotar obsada aktorska Pomet Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 8 stycznia 1959
Maskarada Michaił Lermontow Henryk Lotar asystent reżysera, obsada aktorska Szprich Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 marca 1959
Tylko o miłości (z cyklu: Podwieczorek przy mikrofonie) różni autorzy obsada aktorska Klub „13 Muz” 19 kwietnia 1959
Madame Sans-Gene Victorien Sardou Henryk Lotar obsada aktorska Cesarz Napoleon Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 czerwca 1959
Doradca królewski Kuo Mo-Żo Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Tsy-Lan Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 31 października 1959
Dziewczynka z zapałkami (Próba serduszka) Tadeusz Kwaśniewski Jerzy Sobieraj reżyseria, obsada aktorska Król Apsik Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 17 listopada 1959
Nie jesteśmy aniołami Klara Feher Henryk Lotar obsada aktorska Jerzy Andrasz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 30 stycznia 1960
Kram z piosenkami Leon Schiller Barbara Fijewska obsada aktorska Tyciuteńki; Pisarz prowentowy; Artiur; Ryży amant Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 września 1960
Zemsta Aleksander Fredro Józef Gruda asystent reżysera, obsada aktorska Cześnik Raptusiewicz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 7 grudnia 1960
Miłość don Perlimplina Federico García Lorca Lesław Mazurkiewicz obsada aktorska Do Perlimplin Teatr Propozycji „13 Muz” 10 grudnia 1960
Opera za trzy grosze Bertolt Brecht Zdzisław Tobiasz obsada aktorska Jonatan Jeremiasz Peachum, przyjaciel żebraków Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 23 marca 1961
Sto dni małżeństwa Marta Gergely Zdzisław Tobiasz obsada aktorska Czordasz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 czerwca 1961
Złoty cielak Ilia Ilf, Eugeniusz Pietrow Andrzej Makarewicz obsada aktorska Korejko Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 8 września 1961
Marzenia i klęski Sidney Howard Krystyna Tyszarska obsada aktorska Tony Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 października 1961
Bar Wszystkich Świętych Jerzy Broszkiewicz Lesław Mazurkiewicz obsada aktorska Paweł Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 29 listopada 1961
Aktor (program okolicznościowy z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru, złożony z fragmentów rozmaitych dramatów na temat życia i pracy aktora) Stefan Jaracz, Aleksander Ostrowski Lesław Mazurkiewicz obsada aktorska Teatr „13 Muz” 3 kwietnia 1962
Idiotka Marcel Achard Irena Grywińska-Adwentowicz obsada aktorska Julian Morestan Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 kwietnia 1962
Damy i huzary Aleksander Fredro Józef Gruda obsada aktorska Major Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 6 czerwca 1962



Zdjęcia ze spektakli

(fot. Grażyna Wyszomirska)



Z prasy

  • (...) Z artystów na pierwszym miejscu wymieniłbym Jerzego Sobieraja w roli milionera Korejki - szalone perypetie tej postaci w rozmaitych jej wcielaniach: chytrusa, tchórza, adoratora pięknej Zosi - śledziliśmy z satysfakcją, jaką daje naprawdę dobre aktorstwo. (Feliks Jordan, Niepokorny „Cielak”. Premiera w Teatrze Polskim, „Kurier Szczeciński” z dn. 14 września 1961)



Bibliografia

  • Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965 (pod red. Zbigniewa Raszewskiego), PWN, Warszawa 1973
  • Teatry Dramatyczne w Szczecinie 1945-1965 (pod red. Danuty Piotrowskiej), Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW Prasa, Poznań 1965
  • Materiały ze zbiorów Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, m.in. własnoręcznie sporządzony życiorys aktora
  • Zdjęcia ze zbiorów ZASP w Szczecinie



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz