Juliusz Hebel

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Juliusz Hebel
dyrektor naczelny przedsiębiorstw rybackich w Szczecinie i w Świnoujściu, żeglarz
Data urodzenia 21 lipca 1915
Miejsce urodzenia Gdynia
Data śmierci 6 listopada 1996
Miejsce śmierci Świnoujście
Miejsce spoczynku Cmentarz komunalny w Międzyzdrojach (kw. V-1-14)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Juliusz Hebel (1915-1966) – dyrektor naczelny przedsiębiorstw rybackich w Szczecinie i w Świnoujściu, żeglarz

Życiorys

Juliusz Hebel urodził się 21 lipca 1915 roku w Gdyni u zbiegu dzisiejszych ulic Świętojańskiej i 10 Lutego. Jego rodzina wywodziła się z Kaszub. Był synem Juliusza, marynarza i sternika na statkach pływających na liniach z Europy do Ameryki i do Australii, oraz Marii z Plichtów.

Po skończeniu szkoły podstawowej podjął naukę w słynnym prywatnym gimnazjum dr. Teofila Zegarskiego w Gdyni-Orłowie. W 1936 roku rozpoczął studia na Wydziale Budowy Okrętów Politechniki Gdańskiej. Podczas studiów wstąpił do korporacji studentów Politechniki Gdańskiej „Wisła” (nr 81), polskiej organizacji legalnie działającej na terenie Wolnego Miasta Gdańska. Po zaliczeniu pięciu semestrów studiów i odbyciu praktyki w szwedzkiej stoczni w Göteborgu, w marcu 1939 roku wraz z innymi polskimi studentami został relegowany z uczelni przez władze niemieckie. Po opuszczeniu Gdańska wyjechał do Lwowa, by tam kontynuować studia, ale wybuch wojny zniweczył te plany.

W czasie okupacji niemieckiej przebywał na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Dzięki doskonałej znajomości języka niemieckiego został zatrudniony w spółce węglowej „Gische” w Warszawie. Po upadku powstania warszawskiego, w październiku 1944 roku przedostał się do Gdyni. Tam do wyzwolenia miasta pracował jako robotnik na kolei.

W marcu 1945 roku zgłosił się do powstającego Morskiego Urzędu Rybackiego w Gdyni. Mianowany naczelnikiem, zajął się organizacją rybołówstwa przybrzeżnego oraz inwentaryzacją istniejącej bazy rybackiej na Wybrzeżu. Na pierwszej Ogólnopolskiej Naradzie Rybackiej w Szczecinie w 1946 roku prawdopodobnie dzięki jego sugestiom podjęto decyzję o budowie bazy rybołówstwa w Świnoujściu, na zachodnim skraju wyspy Wolin.

W 1948 roku został powołany na stanowisko dyrektora technicznego przekształcanego z prywatnej spółki państwowego Przedsiębiorstwa Połowów Kutrowych „Arka” w Gdyni. w 1950 roku przeszedł do pierwszego w Polsce państwowego Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich „Dalmor”. Tu jako zastępca dyrektora ds. eksploatacji zajmował się organizowaniem połowów dalekomorskich, a także nadzorował uruchomienie nowo budowanej bazy rybackiej „Dalmoru” w Świnoujściu. W tym czasie ukończył praktyczny kurs rybactwa, tzw. Szkołę Szyprów – Rybaków Dalekomorskich.

Na początku lat pięćdziesiątych w ramach tzw. „walki z potencjalnymi wrogami ustroju” na podstawie bliżej niesprecyzowanych zarzutów (prawdopodobnie chodziło o przedwojenne studia w Gdańsku, przynależność do korporacji studenckiej i rodzinę mieszkającą na Zachodzie) został odwołany z zajmowanego stanowiska i otrzymał nakaz opuszczenia Gdyni. Wyjechał do Warszawy, gdzie dzięki dawnym znajomościom i przyjaźniom został zatrudniony jako główny dyspozytor i zastępca dyrektora ds. technicznych w „Żegludze na Wiśle”.

Po politycznej odwilży Października 1956 roku powrócił do Gdyni do pracy w rybołówstwie morskim. Był jednym z pomysłodawców koncepcji rozwoju rybołówstwa dalekomorskiego i jego zaplecza przetwórczego w oparciu o porty zachodniego wybrzeża, m.in. budowy Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich „Gryf” w Szczecinie. W 1957 roku został dyrektorem naczelnym szczecińskiego przedsiębiorstwa. W 1960 roku został przeniesiony na stanowisko dyrektora Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich „Odra” w Świnoujściu. Z myślą o polepszeniu potencjału przetwórczego zakładu, kontynuował starania swojego poprzednika o uruchomienie Zasadniczej Szkoły Rybołówstwa w Świnoujściu.

W latach 1961-1964 został oddelegowany do pracy w Gdynia America Line (GAL) z siedzibą w North Shield, gdzie jako kierownik oddziału zajmował się sprawami polskiej floty rybackiej zawijającej do Anglii. Po powrocie do Polski został mianowany wicedyrektorem ds. produkcji Zjednoczenia Gospodarki Rybackiej w Warszawie (1964-1967). Po przeniesieniu siedziby firmy do Szczecina został dyrektorem naczelnym ZGR (1977-1979). W latach siedemdziesiątych podjął studia na Wydziale Rybackim Wyższej Szkoły Rolniczej (późniejsza Akademia Rolnicza) w Szczecinie. Ukończył je w 1975 roku.


Od 1969 do 1978 roku ponownie kierował PPDiUR „Odra” w Świnoujściu. W okresie jego dyrekcji rozszerzono łowiska dalekomorskie na Pacyfik, Ocean Indyjski i wybrzeża Antarktyki, wprowadzono nowoczesną flotę rybacką (m.in. zakupiono trawlery typu „Albakora” B-23 i „Foka” B-18) i rozbudowano bazę przetwórczą (druga chłodnia składowa, nowy basen portowy, własny ośrodek remontowy). Do użytku oddano kompleks szkoły przyzakładowej (późniejszy Zespół Szkół Rybołówstwa Morskiego).

W 1979 roku został mianowany radcą handlowym Ambasady Polskiej w Irlandii. W 1981 roku powrócił do kraju. Początkowo został przedstawicielem na Polskę jednej z firm egipskich, a później pracownikiem panamskiej firmy z siedzibą w Szwajcarii, która zajmowała się zakupem statków. Po przejściu na emeryturę sporadycznie pracował jako konsultant ds. rybołówstwa. Przez wiele lat był doradcą światowej Organizacji ds. Żywności i Rolnictwa ONZ (FAO).

Przez całe życie czynnie uprawiał żeglarstwo. Sportem tym pasjonował się już w dzieciństwie. W szkole wstąpił do gdyńskiej Morskiej Drużyny Harcerskiej im. Jana Sobieskiego, gdzie poznawał tajniki żeglarstwa sportowego. Podczas studiów został członkiem Akademickiego Związku Morskiego. Tu osiągnął najwyższe kwalifikacje żeglarskie - został najmłodszym kapitanem jachtowym w przedwojennej Polsce. W 1938 roku dowodził jachtem lwowskich przemysłowców Wieleżyńskich w rejsie do Szkocji. Podczas tej podróży po raz pierwszy zawinął do Świnoujścia (wówczas niem. Swinemünde), portu i miasta, z którym w przyszłości miał związać swoje losy. W 1939 roku zwyciężył w Regatach o Puchar Króla Szwecji Gustawa V na trasie Gdynia – Sztokholm. W 1947 roku dowodząc jachtem „Szkwał” w rejsie do Sandhamn, Sztokholmu i Visby, zdobył srebrny puchar za najszybsze przepłynięcie trasy Gdynia-Sandhamn. W 1957 roku dowodził jachtem „Gen. Mariusz Zaruski”, który wraz z „Zewem Morza” przewoziły z Polski do Narwiku ziemię na groby Strzelców Podhalańskich poległych w obronie Norwegii. Współorganizował i był pierwszym komandorem Jachtklubu 4 Wiatry, powołanego do życia w Świnoujściu w 1958 roku.

Był aktywnym promotorem polityki morskiej kraju, a także pomysłodawcą postawienia w latach osiemdziesiątych w Świnoujściu pomnika „Tym, którzy nie powrócili z morza”. Zasiadał w Komitecie Organizacyjnym Ogólnopolskiego Festiwalu Filmów Morskich w Szczecinie.

Otrzymał honorowe obywatelstwo miast Aarhus (Dania) i Gloucester (USA).

Otwarty na wiedzę i na nowe technologie, władający kilkoma językami, przeniósł na polski grunt najnowocześniejsze metody zarządzania i eksploatowania przedsiębiorstw rybackich. Do dziś uchodzi za wybitnego twórcę polskiego rybołówstwa po II wojnie światowej.

Zmarł 6 listopada 1996 roku w Świnoujściu. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Międzyzdrojach (kw. V-1-14).

Odznaczenia

Hebel Juliusz02.jpg
  • 1974 – Order Budowniczego Polski Ludowej



Ciekawostki

  • W 2011 roku w Ogólnopolskiej Alei Zasłużonych Ludzi Morza w Kosakowie (woj. pomorskie, pow. pucki), wmurowano pamiątkową tablicę w kształcie róży wiatrów poświęconą Juliuszowi Heblowi


Bibliografia




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz