Plac Żołnierza Polskiego

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
(Przekierowano z Königsplatz)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Plac Żołnierza Polskiego
Śródmieście
Plac Żołnierza Polskiego
Plac Żołnierza Polskiego sprzed przebudowy, rok 2010
  Nazwa pełna Plac Żołnierza Polskiego
  Inne nazwy Plac Teatralny
  Nazwa niemiecka Königsplatz
  Osiedle Stare Miasto; Centrum
  Dzielnica Śródmieście
Zobacz ulicę na:
Mapa Google.
Google Street View.
Interaktywny Plan Miasta Szczecin.

Plac Żołnierza Polskiego (niem. Königsplatz, w latach 1945-1946/1947 Plac Teatralny) - jeden z dwóch głównych placów Szczecina, położonych na granicy Starego Miasta, usytuowany od jego północnej strony. Plac posiada kształt wydłużonego prostokąta, do niego dochodzą Aleja Niepodległości, Aleja Jana Pawła II (dawna Aleja Jedności Narodowej), Aleja Wyzwolenia i Hołdu Pruskiego, a także ulice: ulica Tkacka, ulica Staromłyńska, ulica Mariacka, ulica Farna, i Trasa Zamkowa.

Numeracja a przynależność dzielnicowa

Historia

Plac powstawał począwszy od roku 1725 przez okres około dwudziestu lat przez zasypanie średniowiecznych fos o głębokości dochodzacej niekiedy do 20 metrów gruzem uzyskanym z rozebranych murów średniowiecznych. [1] Początkowo jego wschodnia część służyła za plac ćwiczeń dla wojska, a z czasem wzdłuż południowej pierzei placu powstało wiele reprezentacyjnych budowli miejskich. M. in. pod numerem 13 mieścił się rozebrany po 1950 roku budynek Teatru Miejskiego, przed którym 17 października 1848 roku odsłonięto nieistniejacy dzisiaj pomnik Fryderyka Wilhelma III, wykonany przez niemieckiego rzeźbiarza Friedricha Drake'a. Na placu odbywały liczne parady i inne uroczystości związane z życiem miasta, stąd też początkowo zwano go "Białym Placem Parad” (niem. Weiβe Parade Platz) w przeciwieństwie do pokrytego zielenią "Zielonego Placu Parad", czyli dzisiejszej Alei Niepodległości. Do 1945 r. do placu przylegał skwer, na ktorym znajdował się pomnik dłuta reźbiarza Karla Hilgersa [2], odsłonięty 1 listopada 1894 roku i przedstawiający cesarza niemieckiego Wilhelma I na koniu.


Wykaz nazw obowiązujących dla terenu zajmowanego przez dzisiejszy Plac Żołnierza Polskiego:

W wyniku działań wojennych (II wojna światowa) część zabudowy placu w 1944 r. zbombardowano i zniszczeniu uległa część secesyjnych kamienic.

W 1959 roku na cokole zniszczonego pomnika Fryderyka II [4] ustawiono tablicę z okazji 25-lecia powstania harcerstwa polskiego w Szczecinie.

W 2009 roku ostatecznie zlikwidowano istniejacy od lat w alei targ kwiatowy i przestrzeń między jezdniami Placu Żołnierza przebudowano w latach 2011-2012. Na wysokości ulicy Tkackiej postawiono szklany pawilon, a we wschodniej części placu usytuowano zegar słoneczny. Obecny wygląd alei zdecydowanie nie podoba się większości szczecinian, a w potocznym obiegu, i nie tylko, plac jest określany nazwą „alei kwiatowej”.

Przypisy

  1. Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neu bearbeitete Auflage von Carl Fredrich, Stettin 1926, s. 66.
  2. Karl Hilgers, ur. 17 stycznia 1844 w Dusseldorfie, zm. 25 lutego 1925 w Berlinie, niemiecki rzeźbiarz.
  3. Nazwa obowiązywała od połowy roku 1945 do 1. połowy maja 1946. W związku z rocznicą zwycięstwa na Niemcami MRN w Szczecinie podjęła uchwałę zmiany nazwy Placu Teatralnego na nazwę Placu Żołnierza Polskiego; zob. Kurier Szczeciński nr 103 (175) z 11 maja 1946 roku, artykuł „W święto Zwycięstwa i pokoju Szczecin uczcił czyn Żołnierza Polskiego”, s. 4. Niezależnie od tego nazwa Placu Teatralnego w dalszym ciągu występowała w oficjalnym nazewnictwie jeszcze w 1947; por. Sz. Bursewicz, Nazwy szczecińskich ulic 1945-2004. Cz.1: Do roku 1956 w: Kronika Szczecina 2003. Nr 22, s. 119-152. Szczecin 2004, s. 14, tamże przyp. 23: Kronika Miasta Szczecina, AP w Szczecinie, ZM i MRN, teczka 12, s.303, Protokół nr 30 z posiedzenia Kolegium ZM odbytego w dniu 12 maja 1949, AP w Szczecinie, ZM i MRN, teczka 568, s. 946 – 958, Wykaz przemianowanych ulic według stanu na dzień 1 marca 1950 r., AP w Szczecinie, ZM i MRN, teczka 559, s. 1 - 3.
  4. Marmurowy pomnik Fryderyka II Wielkiego był dziełem niemieckiego rzeźbiarza Johanna Gotfrieda Schadowa. Został odsłonięty 10 października 1793 roku na ówczesnym Białym Placu Parad, i w 1877 roku został zastąpiony odlewem z brązu, który zniszczono w 1945 roku. Oryginalna rzeźba przechowywana w muzeum miejskim podczas ewakuacji w 1942 roku została rozbita na trzy części, i w latach 2008-2011 poddana konserwacji-restauracji. Odrestaurowaną rzeźbę wypożyczono do 2015 roku berlińskiemu Muzeum im. Bodego.


Bibliografia

  • Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neu bearbeitete Auflage von Carl Fredrich, Stettin 1926.
  • Kurier Szczeciński, nr 103(175)) z 11 maja 1946 roku.
  • Encyklopedia Szczecina, pod red. T. Białeckiego. T. II. Wyd. Uniwersytet Szczeciński. Instytut Historii. Zakład Historii Pomorza Zachodniego. Szczecin 2000.
  • Bursewicz Sz., Nazwy szczecińskich ulic 1945-2004. Cz.1: Do roku 1956 w: Kronika Szczecina 2003. Nr 22, s. 119-152. Szczecin 2004.

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk