Karl von Hahn

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karl von Hahn
aktor, dyrektor teatru
brak zdjecia
Data urodzenia 18 maja 1782
Miejsce urodzenia Remplin
Data śmierci 21 maja 1857
Miejsce śmierci Altona
Narodowość niemiecka

Karl Friedrich Graf von Hahn-Neuhaus (1782-1857) - niemiecki dyrektor teatralny i aktor. Zwany też „Theatergraf”.

Życiorys

Karl Friedrich Graf von Hahn-Neuhaus urodził się 18 maja 1782 roku w Remplinie, w majątku należącym do jego ojca, matematyka i astronoma Friedricha Grafa von Hahn (1742-1805). Od roku 1802 studiował kameralistykę na uniwersytecie w Greifswaldzie.

Po śmierci ojca, w roku 1805, Karl Friedrich Graf von Hahn-Neuhaus rozpoczął budowę teatru na zamku w Remplinie za sumę sześćdziesięciu tysięcy talarów, którą ukończył rok później. Występowali tu znani aktorzy, wśród nich August Wilhelm Iffland (1759-1814), Ferdinand Johann Baptist Eßlair (1772-1840), czy Friederike Bethmann-Unzelmann (1760-1815).

Wkrótce na swój koszt Karl Friedrich Graf von Hahn-Neuhaus założył małą trupę teatralną, z którą występował w Wismarze, Güstrow, Neubrandenburgu. W latach 1806-1807 kierował też teatrem w Schwerinie, w Rostocku, Doberan i w Altonie. Problemy finansowe spowodowały, że rodzina Hahn-Neuhaus utraciła znaczne posiadłości w Meklemburgii. Sam dług „Hrabiego Teatru” wyniósł 1.175.471 talarów, a lista wierzycieli obejmowała 400 nazwisk. W tej sytuacji jego krewni, w roku 1808, postanowili roztoczyć nad Karlem prawną kuratelę, przyznając mu roczną rentę w wysokości sześciu tysięcy talarów.

W roku 1814 Hahn-Neuhaus przeniósł się do Hamburga, gdzie pełnił obowiązki adiutanta generała Friedricha Karla Tettenborna (1778-1845). Ale już w roku 1817 powrócił do Altony, gdzie objął kierownictwo teatru. W kolejnych latach jego trupa teatralna występowała w Lubece (1821-1824), Stralsundzie, Greifswaldzie i Anklam (1829-1831), Magdeburgu (1833), Altenburgu (1834-1836). W roku 1837 Hahn ponownie objął prowadzenie teatru w Altenburgu, następnie kierował teatrem w Lubece (1839), Kolonii (1841-1843), Hamburgu, a później także w Hildesheim i Verden. W roku 1856 przeniósł się do Sommerhude, miejscowości położonej niedaleko Altony, w której kierował teatrem letnim.

Okres szczeciński

Trupa teatralna Hahn-Neuhaus przybyła do Szczecina w roku 1821 rozpoczynając 7 stycznia nowy sezon teatralny w „Komödienhaus” (Dom Komedii) mieszczącym się przy Schuhstraße. Publiczność szczecińska chłodno przyjęła grę aktorów trupy Hahn-Neuhaus, a wystawienie opery „Don Juan” Wolfganga Amadeusza Mozarta zostało skrytykowane na łamach szczecińskiej prasy:

„Don Juan, który nie umie grać,
Elvira, która nie umie śpiewać,
Leporell również,
Zerlinchen, która wkrótce osiągnie czterdziestkę,
Massetto, który zamęczył się basem.
Octav – powinien milczeć”.[1]

Problemy finansowe spowodowały, że władze Szczecina postanowiły rozwiązać zespół aktorów Hahn-Neuhaus w maju 1821 roku. Dzięki uzyskanej pożyczce pod zastaw domu w Puttbus dyrektor teatru spłacił wszelkie należności wobec wierzycieli. W sierpniu trupę teatralną „Hrabiego Teatru” ponownie dotknęły problemy finansowe, które doprowadziły do odstąpienia przez władze miasta od umowy, za wyjątkiem aktorów, którym pozwolono występować na scenie szczecińskiej do 12 sierpnia 1821 roku.

Karl Friedrich Graf von Hahn-Neuhaus zmarł 21 maja 1857 roku w Altonie.

Rodzina

Karl Friedrich Graf von Hahn-Neuhaus w roku 1804 poślubił Sophie Louise von Behr, z którą miał czworo dzieci. Sophie Louise Behr w roku 1809 złożyła pozew rozwodowy i z dziećmi zamieszkała początkowo w Rostoku, potem w Neubrandenburgu, by ostatecznie osiedlić się w Greifswaldzie. Jego najstarsza córka Ida Gräfin Hahn-Hahn (1805-1880) była znaną pisarką.

Przypisy

  1. Königliche Preussische Stettinische Zeitung, 1821, No. 13 z 12.02.

Bibliografia

  • Ebel, Hans. Der Theatergraf. Karl Friedrich Graf von Hahn-Neuhaus. Monatsblätter 1937, s. 35-47.
  • Hansen, Günther: Karl Friedrich Graf von Hahn, w: Neue Deutsche Biographie, Berlin: Duncker & Humblot 1966, Bd. 7, s. 498, ISBN 3-428-00188-5.
  • Kürschner, Joseph. Karl Friedrich Graf von Hahn-Neuhaus. W: Allgemeine Deutsche Biographie. Bd. 10. Leipzig: Duncker & Humblot 1879, s. 369-371.
  • Płoszczyńska, Małgorzata. „Hraba Teatru” – Karl Friedrich Graf von Hahn-Neuhaus (1782-1857). Sezon 1820/21 w „Domu Komedii” w Szczecinie. Nasze Pomorze, Nr 4, 2002 (wydanie 2003), s. 237-245.
  • Wehrmann, Martin. Das Stettiner Theater unter der Direktion des Grafen Hahn. Monatsblätter 1911, Nr. 4, s. 49-50.