Klasztor augustianów (Chojna)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Klasztor augustianów w Chojnie - dawny klasztor Zakonu Świętego Augustyna (OSA).

Historia

Widok od południa

Klasztor eremicki augustianów w Chojnie został ufundowany w 1290 roku przez margrabiów brandenburskich. Donację zatwierdził 3 grudnia 1290 roku biskup kamieński Jaromir I Rugijski. Konwent został usytuowany w obrębie murów obronnych we wschodniej części miasta. W XIV wieku zbudowano w trzech etapach kościół klasztorny, który został poświęcony 17 marca 1388 roku. Równocześnie wzniesiono przylegający do niego od południa trójskrzydłowy budynek klasztorny z wewnętrznym krużgankiem.

Konsola sklepienia krzyżowo-żebrowego w refektarzu

Chojeński klasztor był jednym z 86. konwentów prowincji sasko-turyńskiej. W 1320 roku postanowiono zwoływać kapituły prowincjalne w 16. największych miastach – na 10. miejscu znalazł się klasztor w Chojnie, który mógł przyjąć stu zakonników. Źródłowo potwierdzona jest kapituła odbywająca się w Chojnie 10 września 1458 roku.

Funkcjonowanie klasztoru w średniowieczu miało duży wpływ na życie religijne i kulturalne mieszczan. Już w roku fundacji mnisi dostali biskupie pozwolenie na udzielanie spowiedzi, nakładanie kar pokuty, a także głoszenie kazań w diecezji. Od połowy XIV wieku rejestrowane są odpusty dla wiernych pielgrzymujących i odwiedzających chojeński konwent. Wiąże się to prawdopodobnie z posiadaniem przez zakonników cudownego obrazu Maria Miraculosa. Chojeńscy augustianie prowadzili szkołę łacińską. Jednym z członków wspólnoty był teolog Johannes Screyen. Ponadto mnisi posiadali w kościele organy, wzmiankowane w dokumencie w 1497 roku, mając również udział w życiu muzycznym miasta. Augustianie prowadzili ożywioną działalność gospodarczą, posiadając kapitał oraz ziemię w okolicach miasta: folwarki w Garnowie i Czartoryi. Z uwagi na żebraczy charakter zakonu mieli także prawo do zbierania jałmużny - ich domy żebracze zlokalizowane były w Berlinie, Schwedt oraz Eberswalde. Ponadto mnisi otrzymywali liczne spadki i fundacje od chojeńskich mieszczan. W czasie reformacji klasztor został zlikwidowany. Zakonnicy opuścili go najpóźniej w 1539 roku. Według legendy przekazanej przez Andreasa Angelusa przełożony klasztoru schronił się w posiadłości klasztoru w Garnowie, zabierając ze sobą obraz Maria Miraculosa.

Zabytki

  • Kościół św. Trójcy
  • Trzy skrzydła klasztoru z gotyckim refektarzem i krużgankiem. Przebudowane w czasach nowożytnych.

Bibliografia

  • Jarzewicz, Jarosław. Gotycka architektura Nowej Marchii. Budownictwo sakralne w okresie Askańczyków i Wittelsbachów. Poznań: Wydaw. PTPN, 2000.
  • Die Kunstdenkmäler der Provinz Brandenburg. Bd. VII, H. 2: Die Stadt Königsberg, bearb. von W. Hoppe, G. Voss. Berlin 1928.
  • Rymar, Edward. Klasztor chojeńskich augustianów. „Rocznik Chojeński” 2010, T. 2, s. 6-26.
  • Wernicke, Michael. Königsberg/Augustiner. W: Branderburgisches Klosterbuch. Handbuch der Klöster, Stifte und Kommenden bis zur Mitte des 16. Jahrhunderts. Brandenburgische Historische Studien. Bd. 14. Hrsg. M. Bauch i in., Bd. I, Berlin 2007, s. 676-686.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Michał Gierke