Krystyna Łyczywek

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krystyna Łyczywek
romanistka, artystka fotografik, tłumacz, działacz kultury
Data urodzenia 24 sierpnia 1920
Miejsce urodzenia Poznań
Data śmierci 22 kwietnia 2021
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 44-1-25)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Krystyna Łyczywek (1920-2021) – romanistka, tłumacz przysięgły języka francuskiego i literatury francuskiej, artysta fotografik, dziennikarz

STRONA W BUDOWIE

Życiorys

Krystyna Łyczywek (z d. Wiza) urodziła się 24 sierpnia 1920 roku w Poznaniu w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Była córką Władysława Wizy, powstańca wielkopolskiego i nadkomisarza policji, i Anny z Brodniewiczów. Powstańcami byli także bracia ojca. Początkowo uczęszczała do szkoły powszechnej. Równocześnie uczyła się w szkole muzycznej. Oddana na wychowanie do stryjenki, przez pięć lat uczyła się prywatnie. Naukę kontynuowała w Gimnazjum Sióstr Urszulanek. W 1932 roku wstąpiła do 17 drużyny harcerskiej im. Wandy Malczewskiej. Przeszła wszystkie szczeble harcerskiego wtajemniczenia, począwszy od zastępowej, przybocznej do drużynowej. Po śmierci ojca w 1934 roku utrzymywała się, udzielając korepetycji. W 1938 roku zdała egzamin maturalny. W tym samym roku podjęła studia romanistyczne na Uniwersytecie Poznańskim.

W czasie okupacji niemieckiej pracowała jako sekretarka w niemieckim przedsiębiorstwie. Równocześnie służyła w tajnej organizacji harcerskiej Szare Szeregi w Akademickim Kole Harcerskim przy żeńskiej Komendzie Chorągwi Wielkopolskiej. Tam przyjęła pseudonim „Iga”. Na początku czerwca 1943 roku, w obawie przed aresztowaniem, uciekła do Warszawy, gdzie przybrała nazwisko Władysława Ciesielska. Podjęła działalność podziemną. Początkowo służyła w kontrwywiadzie AK jako łączniczka. Później została przeniesiona do Departamentu Informacji Delegatury Rządu na Kraj, gdzie stenografowała raporty dla rządu londyńskiego. Na tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich kontynuowała studia romanistyczne. Z ramienia Szarych Szeregów opiekowała się nowo przyjętymi do związku harcerzami.

Po wybuchu powstania przystąpiła do organizowania szpitala przy ul. Ogrodowej. Później służyła w batalionie im. Walerego Łukasińskiego jako łączniczka, najpierw na Starym Mieście, potem w Śródmieściu. Współredagowała pismo „W walce”. W dniu 7 września 1944 roku wzięła ślub z zaprzyjaźnionym z okresu dzieciństwa Romanem Łyczywkiem, powstańcem z batalionu im. Jana Kilińskiego. Świadkami tej wojennej uroczystości byli m.in. kierownik Wydziału Organizacyjnego Sekcji Zachodniej Departamentu Informacji Delegatury Rządu, przyszły dziennikarz i publicysta Edmund Męclewski oraz Adam Pohl ps. „Kuba”, który razem z „Igą” służył w batalionie Łukasińskiego. Po upadku powstania wraz z mężem dostała się do obozu przejściowego dla ludności cywilnej w Pruszkowie.


Zmarła 22 kwietnia 2021 roku w Szczecinie. Została pochowana na Cmentarzu Centralnym (kw. 44-1-25)

Z rodzinnego albumu



Ważniejsze wystawy indywidualne

  • 1957 – „Osiedlajmy się na Ziemiach Zachodnich" - Szczecin, Kielecczyzna
  • 1961 – „Wystawa retrospektywna" - Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie
  • 1963-1965 – „Dzień powszedni Francji" - m.in. Paryż (Francja), m.in. Szczecin
  • 1965 – „Istebna w fotografii" - Szczecin i inne miasta Polski
  • 1968-1969 – „Ziemia Szczecińska" - Polska, Niemcy
  • 1977 – „Dzieci Świata” - Szczecin i inne miasta Polski
  • 1984-1985 – „Podróże" - w kilku miastach Polski, Niemiec, Rumunii i Włoch
  • 1985 – „Moje, twoje, nasze…” - Koszalin, Szczecin
  • 1985 – „Moje miasto” - Szczecin
  • 1987-1989 – „Na ulicach Paryża” - 10 miast Polski
  • 1987-1988 – „Jan Paweł II w Szczecinie” - w kilku kościołach Szczecina i w Finlandii
  • 1988 – „Kobieta” - Szczecin
  • 1990 – „Ludzie na ulicach Kolonii” - na zaproszenie DGPH w ratuszu w Kolonii (Niemcy)
  • 1995 – „Maroko” - Szczecin i w latach późniejszych w wielu miastach Polski
  • 1995 – „Krajobrazy morskie” - Szczecin
  • 1996 – „50 lat z obiektywem” - Szczecin i inne miasta Polski
  • 1997 – „Bretania śladami Maupassanta” - Szczecin, Poznań i inne miasta Polski
  • 1997 – „Szczecińskie Fascynacje” - Szczecin, Berlin (Niemcy)
  • 1997 – „Stettin nach dem Krieg” - Berlin (Niemcy)
  • 1997 – „Ludzie świata” - Instytut Polski w Berlinie (Niemcy)
  • 1997-1998 – „Ulice Paryża” - Szczecin, Bydgoszcz, Stargard Szczeciński, Lubin
  • 1998 – „Chińskie impresje” - Szczecin, Warszawa
  • 1999 – „Bretania wczoraj i dziś” - kilka miast Polski
  • 1999 – „Ludzie” - Tokio (Japonia)
  • 2000 – „Szczecin - moje miasto” - Pensylwania (USA)
  • 2000-2002 – „Metro paryskie” - Szczecin, Warszawa, Poznań, Lublin
  • 2001 – „People 1948 -present” - Nowy Jork (USA)
  • 2002 – „Ruiny Szczecina” - Szczecin
  • 2002 – „Wystawa retrospektywna” - Ateny i inne miasta Grecji
  • 2002 – „Wystawa retrospektywna” (w ramach miesiąca fotografii) - Paryż (Francja)
  • 2003 – „Wystawa retrospektywna” (i prelekcja) - Chryslerbuilding w Nowym Jorku (USA)
  • 2003 – „Szczecinianie dawnych lat” - Szczecin
  • 2004 – „Szczecin wczoraj i dziś” (w ramach Sezonu Polskiego) - Bordeaux (Francja)
  • 2004 – „Ziemia i ludzie” (w ramach Sezonu Polskiego) - Bordeaux (Francja)
  • 2004 – „Miasta polskie” (w ramach Sezonu Polskiego) - Maisons Laffitte w Paryżu (Francja), Warszawa
  • 2004 – „Polski Paryż” - Książnica Pomorska i Filharmonia Szczecińska w Szczecinie
  • 2005 – „Pomorze Zachodnie w latach pięćdziesiątych” - Szczecin
  • 2005 – „Polski Paryż” - Muzeum m. st. Warszawy oraz Senat RP w Warszawie
  • 2005 – „Polski Paryż” - Biblioteka Polska i Dom Kombatanta w Paryżu (Francja)
  • 2006 – „Jestem w Paryżu” (połączona z promocją książki) - Szczecin, Warszawa
  • 2006 – „Polski Paryż” - Kraków, Poznań
  • 2006 – „Bordeaux wczoraj i dziś” – Szczecin
  • 2006 – „Maroko” - Poznań, Koszalin
  • 2006 – „Paryż w latach 1961-2006” - Szczecin, Warszawa
  • 2007 – „Szczecin i Paryż inaczej” - Szczecin
  • 2007 – „Polski Paryż” - Opole
  • 2008 – „Dziennik prywatny” - Szczecin
  • 2008 – „Polski Paryż” - Gdynia, Bydgoszcz
  • 2009 – „Jeden dzień w Warszawie” - Szczecin
  • 2009 – „Polski Paryż” - Wrocław
  • 2009 – „Szczecin lat powojennych” - Szczecin
  • 2009 – „Fotografia 1949-2009” - Szczecin
  • 2010 – „Paryż wczoraj i dziś” - Szczecin
  • 2010 – „Szczecinianie dawnych lat” - Szczecin
  • 2010 – „Bretania wczoraj i dziś” - Gdynia
  • 2011 – „Maroko” - Szczecin
  • 2011 – „Metro Paryskie” - Szczecin
  • 2012 – „Szczecinianie dawnych lat” - Szczecin
  • 2012 – „Bordeaux 2004” - Szczecin
  • 2012 – „Paryż lat 60. i 70.” - Szczecin
  • 2017 – „Dawno temu na Kaszubach” - Szczecin
  • 2021 – „Ecce Homo” - Szczecin



Ważniejsze wystawy zbiorowe

  • 1948-1949 – Ogólnopolska wystawa fotografii w Szczecinie (z okazji 25-lecia Polskiej YMCA)
  • 1954-1968 – udział we wszystkich wystawach Szczecińskiego Towarzystwa Fotograficznego
  • 1954-1963 – udział we wszystkich wystawach ogólnopolskich - Kraków, Częstochowa, Gdańsk, Gliwice, Warszawa
  • 1954 – pierwsze prace wystawiane poza krajem - Czechosłowacja, Węgry
  • 1960 – ogólnopolska wystawa „Dziecko”
  • 1966 – Festiwal Plastyki - Opole
  • 1957-1977 – międzynarodowe wystawy - Bordeaux, Lille, Hawr, Paryż, Strasburg (Francja), Rostock, Berlin (NRD), Kopenhaga (Dania), Strakonice (Czechosłowacja), Zagrzeb (Jugosławia), Monaco (Monako), Pescara, Bergamo (Włochy)
  • 1964-1979 – Złocisty Jantar w Sopocie
  • 1973 – międzynarodowa wystawa „Słońce” - Warszawa
  • 1973 – „Foto-Expo” - Poznań
  • 1973 – „Homo” - Legnica
  • 1978-1985 – ogólnopolskie wystawy marynistyczne - Gdańsk, Warszawa, Kraków, Szczecin
  • 1978-2017 – udział we wszystkich wystawach szczecińskiego oddziału ZPAF - Szczecin
  • 1985 – jubileuszowa wystawa ZPAF - Zachęta w Warszawie
  • 1985 – „Polska współczesna fotografika” - Muzeum Narodowe we Wrocławiu
  • 1987 – „Krajobrazy świata w fotografii polskich podróżników” - Zachęta w Warszawie
  • 1987-1989 – „Salon zaproszonych” - Pescara, Bergamo (Włochy)
  • 1997 – wystawa międzynarodowa - Chiny
  • 2002-2008 – udział w wystawach międzynarodowych - Tokio (Japonia), Nowy Jork (USA)
  • 2008 – udział w wystawie „Dokumentalistki polskie w XX w.” - Zachęta w Warszawie





Nagrody i wyróżnienia

  • 1960 – II nagroda na ogólnopolskiej wystawie „Dziecko”
  • 1966 – III nagroda na Festiwalu Plastyki w Opolu
  • 1989 – Nagroda Wojewody Szczecińskiego za osiągnięcia twórcze i działalność organizacyjną
  • 1997 – dyplom i medal ZPAF za zasługi w rozwoju fotografii polskiej z okazji 50-lecia ZPAF
  • 1997 – nagroda na wystawie międzynarodowej w Chinach
  • 2013 – tytuł Honorowego Obywatela Miasta Szczecina
  • 2019 – Nagroda Specjalna Stowarzyszenia Autorów ZAiKS
  • 2020 – Nagroda Prezydenta Miasta Szczecin za całokształt działalności artystycznej



Odznaczenia harcerskie i wojskowe

  • 1982 – Warszawski Krzyż Powstańczy (nr 82–82-71 K)
  • 1985 – Krzyż za Zasługi dla ZHP + rozeta z mieczami (nr 197)
  • 1994 – Medal Armii Krajowej 1939-1945
  • 1994 – Akcja BURZA (nr V-20-5)
  • 1994 – Krzyż Armii Krajowej (nr 14-94-97)
  • 1998 – Krzyż Niezłomnych (nr 000697)
  • 1999 – Krzyż Walki o Niepodległość (nr 0022788)
  • 2019 – Odznaka Weterana Walk o Niepodległość (nr 419903-477)
  • 2019 – Odznaka „Kolumbowie rocznik 20” (nr 193)



Odznaczenia za działalność w dziedzinie kultury i inne

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • 1965 – odznaka Artiste FIAP (Francja)
  • 1968 – Zasłużony Działacz Kultury (nr 3855)
  • 1972 – odznaka Excellence FIAP (Francja)
  • 1976 – Medal im. Jana Bułhaka (ZPAP) za zasługi dla rozwoju fotografii
  • 1977Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego (nr 1763/77)
  • 1979 – Zasłużony Działacz Kultury (nr 29-1-79)
  • 1980 – Honoraire Excellence FIAP - najwyższe odznaczenie Międzynarodowej Federacji Sztuki Fotograficznej (Francja)
  • 1983Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego (nr 30/83)
  • 1983 – nagroda Ministra Kultury i Sztuki I st. za całokształt twórczości
  • 1983 – Złota Odznaka Federacji Amatorskich Stowarzyszeń Fotograficznych w Polsce
  • 1984 – Złoty Krzyż Zasługi (nr 3252-84-44)
  • 1985 – Medal zasłużonego dla Polskiej Marynistyki
  • 1997 – order „Honneur et reconaissance” (od Instytutu Francja-Polska w Lyonie)
  • 1998Medal za Zasługi dla Miasta Szczecina (nr 5)
  • 2003 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (nr 307-2002-85)
  • 2004 – Złoty medal Fotoklubu RP za zasługi dla fotografii
  • 2010Złota Odznaka Honorowa Gryfa Zachodniopomorskiego
  • 2010 – Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis
  • 2013 – Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (Francja)





Bibliografia

Materiały archiwalne, dokumenty i fotografie ze zbiorów Krystyny i Ewy Łyczywek



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz