Krzęcin

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krzęcin
Nazwa niemiecka Kranzin
Powiat choszczeński
Gmina Krzęcin
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 53.036181,15.664952

Krzęcin (niem. Kranzin) – wieś w powiecie choszczeńskim, w województwie zachodniopomorskim. Siedziba gminy wiejskiej Krzęcin.
W latach 1975-1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Położenie

Krzęcin leży na pofałdowanym terenie pochodzenia lodowcowego, nad rzeką Małą Iną, w odległości około 90 km od Szczecina i około 12 km na południe od Choszczna. Stara część wsi położona jest na wzgórzu w pobliżu Jeziora Krzęcińskiego (Brudnego)[1].

Miejscowość zajmuje powierzchnię 1539,28 ha[2].

Klimat

W podziale krain klimatycznych Krzęcin mieści się w obszarze Krainy IX – Myśliborskiej, w strefie klimatu umiarkowanego o wpływie klimatu morskiego i oceanicznego. Na terenie gminy klimat kształtowany jest pod wpływem okolicznych jezior i lasów. Lokalny klimat charakteryzuje[3]:

  • duża wilgotność powietrza;
  • zimy zazwyczaj są łagodne, a latem rzadko występują bardzo wysokie temperatury;
  • średnia roczna temperatura powietrza wynosi od 7,3° C do 8,7° C, przy czym:
- średnia temperatura stycznia zawiera się w przedziale od -1,0°C do -1,5°C;
- średnia temperatura w lipcu wynosi 17,5°C;
  • okres wegetacji trwa od 210 do 230 dni;
  • średnia roczna suma opadów waha się od 540 do 630 mm;
  • najczęściej występują wiatry z zachodu i południowego zachodu.

Obiekty fizjograficzne

Na południe od Krzęcina wypływa ze źródeł Mała Ina. W pobliżu wsi znajduje się Jezioro Krzęcińskie (Brudne) i Wielki Rów Krzęciński[4].

Przyroda

Park wiejski z drzewami uznanymi za pomniki przyrody. Są to: 3 buki zwyczajne, 3 lipy szeroolistne, 1 dąb szypułkowy zostały. Pomniki przyrody poza parkiem - 2 graby zwyczajne, 2 lipy szerokolistne[5].

Historia

Krzęcin jest wsią o metryce średniowiecznej. Prawdopodobnie w 1238 r. wieś została nadana Zakonowi Templariuszy przez księcia wielkopolskiego Władysława Odonica, a jego lokacja na prawie niemieckim miała miejsce około 1250 roku. Krzęcin został zajęty w latach 1267-1268, w czasie sporu joannicko-cysterskiego, przez ród von Wedel z Korytowa. Wieś w 1269 r., będąc własnością von Vedlów, przeszła pod władzę margrabiów brandenburskich.

Na początku XIV wieku właścicielami Krzęcina zostali von dem Hagenowie. Za zgodą margrabiego Ludwika Wittelsbacha, w 1347 roku Otton von Hagen nadał rycerzowi Henrykowi von Bojtynowi część Krzęcina, którą w 1578 roku przejął ród von Borcke z Łobza. W XIV- XVIII wieku rodzina von Roweder (Rowedel, Rohwedel) była właścicielem drugiej części Krzęcina, ich majątek znacznie ucierpiał w czasie wojny polsko-krzyżackiej (1410-1411).

W 1565 r. wieś oraz Blockshagen i Stary Klukom należały do rodu von Roweder. Krzęcin został zniszczony przez wojska cesarskie w 1627 r. Wieś została odbudowana przez Hansa VI Młodszego von Rowedera, pełniącego funkcję landrata Powiatu Choszczeńskiego i pozostała własnością rodziny von Roweder do 1743 roku.

W 1781 r. Krzęcin został sprzedany przez rodzinę von Dohna hrabiemu Aleksandrowi von Blanckensee. W 1790 r. Krzęcin wraz z folwarkiem w Przybysławiu nabyła księżna Anhalt-Dessau. Jej syn, Friedrich von Anhalt-Dessau, sprzedał Krzęcin Ernstowi von Borcke. W 1807 r. Krzęcin był zastawem dla rotmistrza von Kleist, w 1808 r. dla podpułkownika von Berga. Powrócił na własność Augusty von Borcke z d. von Kleist w 1816 roku. W pierwszej połowie XIX wieku Krzęcin kupiła rodzina von Glahn i pozostała jego właścicielem do 1945 roku.

Podczas II wojny światowej obszar Powiatu Choszczeńskiego wchodził w skład tzw. Wału Pomorskiego. 22 stycznia 1945 r. ogłoszono ewakuację w Kreis Arnswalde. 8 lutego 1945 roku Krzęcin został zajęty przez wojska 61. Armii Radzieckiej[6][7].

Po II wojnie światowej władze polskie utworzyły w powiecie choszczeńskim gminę z siedzibą w Krzęcinie[8]. Zmianom podlegała przynależność wojewódzka miejscowości. Krzęcin znajdował się w granicach województwa szczecińskiego do 1975 roku, w latach 1975-1998 wchodził w skład województwa gorzowskiego[9]. Od 1 stycznia 1999 r. należy do województwa zachodniopomorskiego[10].

Samorząd

We wsi mają siedziby władze gminny oraz sołectwa Krzęcin - jednostki pomocniczej gminy.

Organami gminy są Rada Gminy i Wójt Gminy. Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym gminy. W skład Rady wchodzi 15 radnych.

Wójtem Gminy kadencji 20102014 jest Krzysztof Żuchowski[11].

W skład Rady Gminy kadencji VI wchodzą[12]:

- Mariusz Bodnar - Przewodniczący Rady Gminy,
- Artur Konopelski i Mieczysław Ciesiołkiewicz - Wiceprzewodniczący Rady Gminy

oraz radni: Stefan Bodnar , Tomasz Andrzej Bodnar, Henryk Józef Cichowski, Bożena Barbara Gibert, Wiesława Gruszczyńska, Janusz Józefczyk, Janina Kowalczyk, Andrzej Nowak, Henryk Owczarek, Ryszard Pierzchała, Kazimiera Prokopiak, Ryszard Stanisław Przywarty.

Jednostkami pomocniczymi gminy jest 11 sołectw[13]: Krzęcin, Granowo, Chłopowo, Rakowo, Objezierze, Żeńsko, Słonice, Nowy Klukom, Kaszewo, Mielęcin, Przybysław.

Funkcję sołtysa w Krzęcinie pełni Stanisław Matusiak a Przewodniczącą Rady Sołeckiej jest Wiesława Bobryk.

Gospodarka i infrastruktura

Miejscowość o charakterze rolniczym.

W Krzęcinie, według stanu na dzień 31 grudnia 2012 roku wpisanych do rejestru REGON było 60 podmiotów gospodarczych, z czego 8 działało w sektorze publicznym a 52 w sektorze prywatnym. 4 firmy prowadziły działalność w zakresie rolnictwa, leśnictwa, łowiectwa i rybactwa, 6 przedsiębiorstw związanych było z przemysłem i budownictwem, a pozostałą działalnością zajmowało się 50 firm[14].

Drogi

Do podstawowych połączeń drogowych prowadzących przez Krzęcin należą drogi powiatowe[15]:

- Nr 2212 Z (Pełczyce – Krzęcin – Rakowo – Zieleniewo)
- Nr 2228 Z (Choszczno – Krzęcin – Strzelce Krajeńskie)
- Nr 2229 Z (Nowy Klukom – Krzęcin)
- Nr 2230 Z (Krzęcin – Jarosławsko)
- Nr 2222 Z (Recz – Suliszewo – Kołki – Zieleniewo – Rębusz – Krzęcin)

Kultura

Życie kulturalne w Krzęcinie kształtują następujące ośrodki kultury[16]:

Do organizowanych imprez cyklicznych należą:

W Krzęcinie działa Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe „Krzęcin nad Małą Iną”.

Oświata

W Krzęcinie w roku szkolnym 2011/2012 działał Zespół Szkół, w skład którego wchodzą[17]:

- Szkoła Podstawowa
- Gimnazjum

Kościół i związki wyznaniowe

Jedyną wspólnotą religijną w Krzęcinie jest kościół katolicki w obrządku łacińskim. W kościelnej strukturze administracyjnej, teren wsi wchodzi w skład dekanatu Choszczno, należącego do Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. W Krzęcinie znajduje się Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela[18].

Sport

W Krzęcinie istnieje infrastruktura sportowa złożona z Zespołu Rekreacyjno-Sportowego i Orlika 2012 co umożliwia uprawianie różnorodnych form aktywności fizycznej[19].

We wsi działa Gminny Klub Sportowy „KLON” Krzęcin[20].

Turystyka

Walory przyrodniczo-krajobrazowe w postaci licznych atrakcji przyrodniczych, bliskości jezior, zabytków architektury oraz położenie na Europejskim Szlaku Cystersów, stwarza doskonałe warunki do atrakcyjnego spędzania czasu w lesie i nad wodą oraz do poszukiwań śladów historii[21]. Dla amatorów turystyki pieszej i rowerowej przygotowano następujące propozycje o nazwach [22]:

  • Szlakiem cysterskim
  • Szlakiem Szwajcarii Rakowskiej
  • Szlakiem chłopowskiego meteorytu
  • Szlakiem bitwy granowskiej
  • Szlakiem rezydencji pałacowych
  • Szlakiem rzeki Małej Iny
  • Szlakiem zabytków sakralnych
  • Szlakiem zaginionych wiosek

Demografia

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 31 grudnia 2012 roku w Krzęcinie zamieszkiwały 822 osoby: 397 kobiet i 425 mężczyzn, co stanowi 21,4 % ogólnej liczby mieszkańców gminy Krzęcin.

W wieku przedprodukcyjnym było 17,3 %, w wieku produkcyjnym 71,5 %, a w wieku poprodukcyjnym 11,2 % osób[23]. Gęstość zaludnienia na terenie wsi wynosi 2 osoby na 1 km2.

System ochrony zdrowia

Świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej w Krzęcinie udzielane są w dni powszednie, w godz. 8.00 -18.00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Opieka zdrowotna jest realizowana w gabinecie przychodni - a w przypadkach, gdy jest to medycznie uzasadnione również w domu pacjenta[24].

W Krzęcinie funkcjonuje 1 zakład opieki zdrowotnej, gdzie pacjenci są przyjmowani przez lekarzy rodzinnych oraz Punkt Apteczny zajmujący się sprzedażą leków i innych produktów medycznych.

Zabytki

W Krzęcinie do dzisiejszego dnia zachował się zabytek architektury w postaci obiektu sakralnego - Kościół św. Jana Chrzciciela z cmentarzem przykościelnym[25].

Przypisy

  1. Brzustowicz Grzegorz Jacek. Krzęcin nad Małą Iną. Przewodnik turystyczno-historyczny. Krzęcin-Choszczno:Kombinat Artystyczny ASz Artur Szuba, 2006. s. 56. ISBN 83-919680-6-5
  2. Plan Odnowy Miejscowości Krzęcin na lata 2007-2013. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Krzęcin. [online]. [Przeglądany 1 sierpnia 2013]
  3. Koźmiński Czesław, Michalska Bożena, Czarnecka Małgorzata. Klimat województwa zachodniopomorskiego. Szczecin: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Uniwersytet Szczeciński, 2012, s.33-34, ISBN 978-83-7518-443-3
  4. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Krzęcin 2007-2013. [online. [Przeglądany 26 lipca 2013]
  5. Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Krzęcin na lata 2009 – 2013. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Krzęcin. [onl;ine]. [Przeglądany 2 sierpnia 20103]
  6. Brzustowicz Grzegorz Jacek. Krzęcin nad Małą Iną. Przewodnik turystyczno-historyczny. Krzęcin-Choszczno:Kombinat Artystyczny ASz Artur Szuba, 2006. s. 58, 61-63. ISBN 83-919680-6-5
  7. Historia W: Gmina Krzęcin. [online]. [Przeglądany 10 lipca 2013]
  8. Obwieszczenie Wojewody Szczecińskiego z dnia 18 listopada 1946 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości, położonych w powiecie Choszczeńskim. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1946 , nr 14, poz. 87
  9. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  10. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  11. Wójt. W: Biuletyn Informacji Publicznej Gmina Krzęcin. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  12. Rada Gminy. W: Biuletyn Informacji Publicznej Gmina Krzęcin. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  13. Sołectwa. W: Biuletyn Informacji Publicznej Gmina Krzęcin. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  14. Podmioty gospodarcze. W: Bank Danych Lokalnych. [online]. [Przeglądany 29 lipca 2013]
  15. Numeracja dróg powiatowych w Województwie zachodniopomorskim. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. [online]. [Przeglądany 6 lipca 2013]
  16. Placówki kultury i stowarzyszenia społeczno-kulturalne. W: Powiat choszczeński wita. [online]. [Przeglądany 11 lipca 2013]
  17. Wykaz szkół i placówek oświatowych z terenu województwa zachodniopomorskiego. W: Kuratorium Oświaty w Szczecinie [online]. [Przeglądany 22 maja 2013]
  18. Parafie wg gmin. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska. [online]. [Przeglądany 25 czerwca 2013]
  19. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  20. Wykaz klubów sportowych działających na terenie powiatu choszczeńskiego. W: Powiat choszczeński wita. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  21. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 18 lipca 2013]
  22. Brzustowicz Grzegorz Jacek. Krzęcin nad Małą Iną. Przewodnik turystyczno-historyczny. Krzęcin-Choszczno: Kombinat Artystyczny ASz Artur Szuba, 2006. s. 9 – 23. ISBN 83-919680-6-5
  23. Ludność. W: Bank Danych Lokalnych. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  24. Dla pacjenta. W: Narodowy Fundusz Zdrowia Zachodniopomorski Odział Wojewódzki w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 24 maja 2013]
  25. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]

Bibliografia

  1. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Krzęcin nad Małą Iną. Przewodnik turystyczno-historyczny. Krzęcin-Choszczno: Kombinat Artystyczny ASz Artur Szuba, 2006. ISBN 8391968065
  2. Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Krzęcin na lata 2009 – 2013. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Krzęcin. [online]. [Przeglądany 2 sierpnia 20103]
  3. Koźmiński, Czesław; Michalska, Bożena; Czarnecka, Małgorzata. Klimat województwa zachodniopomorskiego. Szczecin: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Uniwersytet Szczeciński, 2012. ISBN 9788375184433
  4. Obwieszczenie Wojewody Szczecińskiego z dnia 18 listopada 1946 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości, położonych w powiecie Choszczeńskim. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1946, Nr 14, poz. 87
  5. Plan Odnowy Miejscowości Krzęcin na lata 2007-2013. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Krzęcin. [online]. [Przeglądany 1 sierpnia 2013]
  6. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Krzęcin 2007-2013. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Krzęcin. [online]. [Przeglądany 26 lipca 2013]
  7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. „Dziennik Ustaw” 1975, Nr 17, poz. 92
  8. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 18 lipca 2013]
  9. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. „Dziennik Ustaw” 1998, Nr 96, poz. 603

Linki zewnętrzne

Zobacz też



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Elżbieta Malinowska