Maria Boniecka

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maria Boniecka
pisarka, publicystka, dziennikarka
brak zdjecia
Data urodzenia 19 czerwca 1910
Miejsce urodzenia Warszawa
Data śmierci 19 czerwca 1978
Miejsce śmierci Sydney (Australia)


Maria Boniecka (1910-1978) – pisarka, publicystka, dziennikarka, redaktor naczelna społeczno-kulturalnego tygodnika „Ziemia i Morze”, pedagog


Życiorys

Maria Antonina Boniecka urodziła się 19 czerwca 1910 roku w Warszawie w rodzinie o tradycjach patriotycznych. Była córką adwokata Antoniego Olaszewskiego i Walerii z d. Bulzackiej.

W 1915 roku jej ojciec, jako urzędnik państwowy, został ewakuowany do Rosji. Podczas podróży pociągiem zachorował i wkrótce zmarł. Został pochowany w Mohylewie. Po pogrzebie jego żona Waleria z córką Marią przeniosły się do Charkowa, gdzie przebywały do końca wojny. Do Warszawy powróciły w 1918 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

Początkowo Maria uczęszczała do siedmioklasowej szkoły powszechnej nr 59. W latach 1924–1929 była uczennicą Prywatnego Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego Katolickiego Związku Polek przy Krakowskim Przedmieściu. Tam jedną z jej nauczycielek była Stefania Baczyńska, matka przyszłego poety Krzysztofa Kamila. W 1929 roku zdała egzamin maturalny.

Będąc jeszcze uczennicą, dzięki poleceniu jej przez dyrekcję szkoły jako osoby bardzo dobrze przygotowanej do pracy z dorosłymi, w 1928 roku została zatrudniona przez Wydział Kultury i Oświaty. Podjęła wyjątkowo trudną i odpowiedzialną pracę - nauczanie dorosłych analfabetów. Nauczała w szkole wieczorowej z dużymi sukcesami, za co w 1937 roku została odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi. Równocześnie pracowała w więzieniu na Pawiaku przy ul. Dzielnej 24/26 w Warszawie, w oddziale kobiecym popularnie zwanym Serbią. Uczyła tam nieletnie przestępczynie języka polskiego. Na terenie więzienia prowadziła również bibliotekę (1929-1931).

Zainteresowana kształtowaniem się psychiki w dorastającym człowieku, podjęła studia na Wydziale Pedagogicznym Wolnej Wszechnicy Polskiej. Studiowała m.in. pod kierunkiem Natalii Gąsiorowskiej. W 1934 roku ukończyła studia. Ze względu na dodatkowe kształcenie oraz przerwę spowodowaną macierzyństwem, tytuł magistra filozofii uzyskała dopiero w 1937 roku roku. Do wybuchu II wojny światowej opublikowała szereg prac z dziedziny psychologii i psychopatologii.

Okupację niemiecką spędziła w Warszawie. W 1940 roku nawiązała kontakt z polskim Podziemiem. W 1942 roku została członkiem Armii Krajowej, przyjmując pseudonimy „Henryka” i „Pyfello”. Działała przy Komendzie Głównej AK w Warszawie. Zajmowała się m.in. przepisywaniem tajnych dokumentów, kopiowaniem przejmowanej poczty niemieckiej oraz opieką nad archiwum Komendy Miasta. Na potrzeby konspiracyjne udostępniła swoje mieszkanie przy ul. Bednarskiej 17. Po aresztowaniu przez okupanta w sierpniu 1944 roku została osadzona w obozie w Małszycach koło Łowicza. Po zwolnieniu z obozu aż do zakończenia wojny przebywała w jednej z podłowickich wsi.

W 1945 roku wyjechała do Sopotu, gdzie przez Zarząd Miejski została zatrudniona na stanowisku kierownika Szkoły Zawodowej (1945-1946). W tym samym okresie podjęła współpracę z rozgłośnią Polskiego Radia w Gdańsku, w którym przygotowywała cykliczne audycje Kobiety pracownicami portu. Na łamach „Gazety Morskiej” w Gdańsku i „Głosu Wybrzeża” w Gdyni publikowała swoje cotygodniowe felietony (1945-1947).

W obawie przed rozpoznaniem oraz konsekwencjami wyciąganymi przez nowe władze w stosunku do byłych żołnierzy AK, w drugiej połowie 1946 roku zdecydowała się wraz z mężem przenieść do Szczecina. Zamieszkała w zdewastowanej willi przy ul. Majowej 42 na Głębokim. W listopadzie tego samego roku podjęła pracę nauczycielki języka polskiego w II Państwowym Gimnazjum Męskim przy ul. Henryka Pobożnego – słynnym „Pobożniaku”. Tu zorganizowała uczniowskie Koło Literackie, do którego należał m.in. przyszły wybitny prozaik, Włodzimierz Odojewski. Zajmowała się organizacją spotkań literackich młodych twórców. Prowadziła prelekcje i pogadanki z zakresu literatury oraz historii literatury. Nie mogąc się pogodzić z ówcześnie obowiązującymi metodami pedagogicznymi i programem szkolnym narzuconym przez partię, a także z odwołaniem ze stanowiska dyrektora szkoły, dra Franciszka Białousa, w 1949 roku zrezygnowała z pracy w Gimnazjum. Pracę pedagogiczną kontynuowała w Studium Przygotowawczym przy Szkole Inżynierskiej (późniejsza Politechnika Szczecińska), jednak w 1951 roku, wskutek donosu, zrezygnowała z pracy wykładowcy w tej uczelni. Zajęła się pracą literacką i publicystyczną.

Od 1946 roku była członkiem Klubu Literacko-Artystycznego przy al. Wojska Polskiego 42. Tu 9 stycznia 1947 roku zorganizowała pierwszy w Szczecinie wieczór autorski, na którym zaprezentowała także fragmenty swojej twórczości powstałej w czasie okupacji i tuż po wojnie. Publikowała felietony w „Tygodniku Wybrzeże” aż do rozwiązania pisma w 1949 roku. W sezonie 1947/48 była kierownikiem literackim w Teatrze Małym. W latach 1951-1964 była prelegentką Towarzystwa Wiedzy Powszechnej (TWP). W ciągu blisko 20 lat lat na terenie Szczecina i ówczesnych województw szczecińskiego, koszalińskiego i olsztyńskiego wygłosiła ponad 2 tysiące prelekcji z dziedziny literatury oraz pogadanek o szeroko pojętej kulturze. Kontynuowała podjętą w 1946 roku współpracę z rozgłośnią Polskiego Radia w Szczecinie (1946-1949, 1951-1956, 1960). Była autorką opowiadań, reportaży i stałego felietonu radiowego U nas w Szczecinie. Od 1955 roku pracowała w Redakcji Morskiej PR. W swoich audycjach krytykowała brakoróbstwo, złą organizację pracy, złe zarządzanie.

Była jedną z inicjatorek powołania do życia tygodnika społeczno-kulturalnego „Ziemia i Morze”. W kwietniu 1956 roku została redaktorem naczelnym tego czasopisma. Wkrótce wokół tygodnika udało jej się skupić grono dziennikarzy i literatów ze Szczecina, Pomorza Zachodniego, Gdańska i Poznania, a także pracowników naukowych Instytutu Pomorza Zachodniego, placówek PAN oraz wyższych uczelni miasta – Politechniki Szczecińskiej i Pomorskiej Akademii Medycznej. Pod jej redakcją ukazało się 30 numerów tygodnika, w którym obok literatów szczecińskich – Franciszka Gila, Stanisława Telegi, Jana Papugi, Jerzego Pachlowskiego, publikowali także Jerzy Giedroyc z paryskiej „Kultury”, Czesław Miłosz, Zbigniew Herbert. Kierowane przez nią pismo podjęło zdecydowaną krytykę negatywnych stron życia w PRL. W październiku 1956 roku uznano redakcję „Ziemi i Morza” za jeden z trzech reformatorskich ośrodków Szczecina obok Komitetu Uczelnianego PZPR przy Politechnice Szczecińskiej z Witem Drapichem na czele oraz rozgłośni Polskiego Radia, którą kierował red. Władysław Daniszewski. Po początkowej euforii społeczeństwa październikową odwilżą, w grudniu 1956 roku na nadzwyczajnym zebraniu zespołu redakcyjnego Maria Boniecka została zwolniona z zajmowanego stanowiska w trybie natychmiastowym. Jako powód podano „błędy polityczne”, które rzekomo pojawiły się w artykułach o wydarzeniach na Węgrzech w 1956. Zarzucano jej odejście od linii partii oraz niewłaściwą politykę kadrową w redakcji. Jedną z przyczyn był także krytyczny artykuł o szczecińskim szkolnictwie Kto ponosi odpowiedzialność („Ziemia i Morze” 1956 nr 30). Boniecka pisała w nim o zatrudnionej w jednej ze szczecińskich szkół nauczycielce, kolaborującej podczas wojny z hitlerowcami. Ta ostatnia w grudniu 1956 roku wytoczyła autorce proces o zniesławienie, który wkrótce stał się procesem politycznym. W kwietniu 1957 roku Boniecka wygrała proces. W uzasadnieniu uniewinniającego wyroku napisano m.in. (...) Maria Boniecka dopełniła obowiązku starannych badan w przedmiocie wiarygodności tego co pisze. (...) Boniecka wystąpiła rzeczywiście w obronie uzasadnionego interesu publicznego, jakim jest problem wychowania młodzieży. Od tego jednak momentu rozpoczął się okres szykanowania pisarki przez ówczesne władze, aparat polityczny, a także znajomych. Znalazła się w kręgu zainteresowań Służby Bezpieczeństwa. Została zarejestrowana pod kryptonimem „Kultura”. Za powód rejestracji podano brak subordynacji, „wrogi stosunek do PRL i antypaństwowe wypowiedzi”.

Jeszcze w 1956 roku do willi, w której mieszkała, Wydział Kwaterunkowy Prezydium MRN w Szczecinie dokwaterował inne osoby, mimo iż pisarce przysługiwał zgodnie z przepisami większy metraż z racji uprawiania twórczości literackiej. Jej odwołanie w tej sprawie nie zostało uwzględnione. W mieszkaniu rozpoczęły się niczym nie uzasadnione rewizje, podczas których skonfiskowano wiele rękopisów. Autorce przyczepiono etykietkę wroga Polski Ludowej. Wiele osób z bliskiego kręgu znajomych, odwróciło się od niej. Od instytucji i organizacji, w których zabiegała o pomoc i opiekę, nie otrzymywała odpowiedzi. Prośba o możliwość czasowego zamieszkania w szczecińskiej siedzibie ZLP została odrzucona przez jej prezesa. Straciwszy pracę, utrzymywała się z renty inwalidzkiej, którą przyznano jej w 1957 roku.

W 1960 roku Maria Boniecka złożyła wniosek o wydanie dwóch paszportów na wyjazd do Afryki - jednego wspólnego, dla niej i niepełnoletniej córki Magdaleny, i drugiego dla starszej córki Anny. Powodem wyjazdu była chęć odwiedzenia syna, który uległ wypadkowi, i w stanie ciężkim przebywał w jednym z tamtejszych szpitali. Wiedząc o przyznaniu paszportów, pisarka podpisała umowy na cykl artykułów związanych z podróżą i pobytem w Afryce. Jednak wkrótce po wydaniu, paszporty cofnięto. Dokument zwrócono jedynie córce Annie, która z kraju wyjechała na pokładzie statku m/s „Świdnica”.

W 1963 roku znany szczeciński sportowiec pod pretekstem kupna willi od pisarki, stosując oszustwo, zajął pół domu. Przed sądem w Szczecinie Boniecka próbowała doprowadzić do jego eksmisji. Już w 1964 roku, wyrok sądu z dnia 23 czerwca, nakazywał pozwanemu J.O. opróżnić z osób i rzeczy pomieszczenie zajmowane bez tytułu prawnego. Tak się jednak nie stało. Będący prawdopodobnie współpracownikiem SB sportowiec, złożył fałszywy donos, po którym pisarce cofnięto rentę (1964). Wspólnie z żoną pobił pisarkę, szykanował ją i publicznie znieważał, knuł intrygi, dewastował mieszkanie. W akcie desperacji, przeciwko wymiarowi sprawiedliwości PRL, który działał na korzyść przestępcy, pisarka podjęła próbę samobójczą. Była reanimowana w szpitalu psychiatrycznym przy ul. Broniewskiego. Fakt ten wykorzystywano potem wielokrotnie przeciwko pisarce. Mimo niezaprzeczalnych dowodów winy sportowca, sprawa Bonieckiej toczyła się przed sądem ponad dwa lata. Korzystny dla niej wyrok wydano dopiero w 1966 roku, już po emigracji pisarki.

W 1964 roku pisarka odmówiła podpisania zainspirowanego przez Podstawową Organizację Partyjną przy ZLP protestu przeciwko tzw. Listowi 34 (list protestacyjny 34 polskich literatów przeciwko cenzurze). Niedługo potem Maria Boniecka została objęta zakazem druku i wygłaszania prelekcji.

W sierpniu 1965 roku Maria Boniecka ponownie złożyła wniosek o paszporty, tym razem dla siebie, męża i córki Magdaleny. Po otrzymaniu dokumentów rodzina Bonieckich wyemigrowała do Australii. Początkowo Bonieccy zatrzymali się w Melbourne, a potem zamieszkali na stałe w Sydney, gdzie przebywał ich syn. Tu pisarka leczyła się (operacja kręgosłupa) po urazie, jakiego doznała po pobiciu w Szczecinie przez dokwaterowanego wbrew jej woli sąsiada. Później podjęła pracę w fabryce. Działała w środowisku Polonii australijskiej, z którą nie była jednak szczególnie emocjonalnie związana. Ponownie podjęła próby literackie. Współpracowała z organizacjami, wygłaszając odczyty i pogadanki autorskie.

W 1946 roku została przyjęta jako kandydatka do Związku Zawodowego Literatów Polskich. Członkiem rzeczywistym ZLP została w 1952 roku. W latach 1955 i 1956 weszła w skład Zarządu ZLP (Oddział Szczeciński) w charakterze skarbnika. Po wyjeździe z Polski, o czym nigdy nie została poinformowana, decyzją władz, została skreślona z listy członków rzeczywistych ZLP. W 1971 roku wstąpiła do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (syndykat Australia). Należała do Towarzystwa Przyjaciół Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Jej mężem był Bogumił Boniecki, potomek zesłańców na Sybir, w czasie I wojny światowej żołnierz V Dywizji Syberyjskiej. Studiował na Wydziale Ekonomiczno-Prawniczym Wolnej Wszechnicy Polskiej, która ukończył w 1929 roku. Podczas II wojny światowej był czynnym członkiem Związku Walki Zbrojnej (1940-1942), a w latach 1943-1945 żołnierzem Armii Krajowej. W Szczecinie pracował na kierowniczych stanowiskach w spółdzielczości pracy. Od 1960 roku prowadził własne przedsiębiorstwo drobiarskie.

Była matką czworga dzieci, syna Bogumiła Franciszka Bonieckiego (1934-1987) oraz córek Małgorzaty Bonieckiej (1940-1940), Anny Marii Bonieckiej (ur. 1945), i urodzonej w Szczecinie w 1948 roku Magdaleny Bonieckiej-Budzynowskiej. Syn, z wykształcenia lekarz, był współpracownikiem Studenckiego Teatrzyku Satyrycznego „Skrzat” w Szczecinie.

Maria Boniecka zmarła 19 czerwca 1978 roku w Sydney po ciężkiej chorobie. Została pochowana na cmentarzu Rookwood w Sydney.

Z prywatnego archiwum pisarki



Twórczość literacka

Zadebiutowała jeszcze przed wojną pracami z zakresu pedagogiki i psychopatologii. W 1946 roku napisała Opowieść o Justynie. Złożona w wydawnictwie Czytelnik powieść ukazała się drukiem dopiero w połowie lat pięćdziesiątych. W 1955 roku wyszedł pierwszy tom – Szklane kulki, rok później ukazały się dwa pozostałe tomy – Domy przy szosie i Na jarmarku odpustowym. Mimo Październikowej odwilży trylogia nie uniknęła ingerencji cenzora. Opowiadająca o dorastaniu dziewczyny powieść z wątkami autobiograficznymi, prawdziwie i sugestywnie oddała realia warszawskich dzielnic – Pelcowizny, Żerania, Tarchomina, Nowego Bródna. W 1956 roku Ministerstwo Oświaty zatwierdziło książkę jako lekturę dla szkół średnich oraz do bibliotek zakładów kształcenia nauczycieli.

Napisane jeszcze w obozie małszyckim na przełomie 1944 i 1945 roku opowiadania Przez okienną szybę, zostały przekazane przez Marię Boniecką do wydawnictwa Czytelnik w 1947 roku. Zamiar wydania książki ukazującej koszmar wojny, wzajemne polsko-żydowskie stosunki oraz życie Żydów po aryjskiej stronie, miał duże poparcie wśród środowiska żydowskiego. Ze względu na zmiany personalne na stanowisku redaktora wydawnictwa, a także wielokrotne, wymuszone przemianami politycznymi, przeróbki tekstu, tom ukazał się w dopiero roku 1958 pod tytułem Księga miłości i cierpienia. Wstrzymany przez cenzurę pierwszy nakład opowiadań (10 tys. egzemplarzy) poszedł na przemiał. Zachowało się jedynie kilka ocalonych przez autorkę składek arkuszy wydawniczych, poprzedzających pierwsze wydanie książki. Wydanie z 1958 roku, mimo naniesionej przez autorkę korekty, nie uniknęło zmian wprowadzonych przez cenzora. Książka zawiera wiele interesujących opisów wsi łowickiej, gdzie autorka przebywała od końca 1944 roku.

W 1950 roku pisarka opublikowała powieść Nad wielkim zalewem, której akcja rozgrywała się w spółdzielni rybackiej w Trzebieży. W tym samym roku wydano Pięć córek Agaty, powieść, o spółdzielni rolniczej w Wołczkowie koło Szczecina. Jak pisano, obie powieści nie spełniły ideałów obowiązującego w literaturze socrealizmu. Zdaniem krytyki – jednym z recenzentów był Jacek Trznadel – brakowało w nich „przekonywującej prawdy o przeobrażeniach ideowych”. Bohaterom było daleko do „ideowych komunistów”. Niewątpliwym walorem obu powieści jest ich wartość historyczna. Obie były pierwszymi opublikowanymi powieściami o ziemi szczecińskiej.

W 1951 roku, pod nazwiskiem Ewy Stelmasiewicz (główna bohaterka opowiadania) Boniecka opublikowała Naszą pracę w porcie Książkę wydało Wydawnictwo Morskie w Gdańsku.

Już na emigracji, w 1975 roku, pisarka wydała Ucieczkę za druty, na którą składają się eseje, reportaże i wspomnienia. Opublikowane nakładem Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie osobiste wspomnienia sięgają do lat, które autorka spędziła w Szczecinie. Maria Boniecka, mimo iż jak pisze, kocha Szczecin, ukazuje miasto w bardzo negatywnym świetle. Szczecin, jej zdaniem, to miasto zmarnowanych szans. Krytycznie opisuje środowiska partyjne, ale także i literatów i dziennikarzy. W czarnych barwach wymienia wiele nazwisk. Wspomina szykanujące ją osoby. Opisuje m.in. problemy ze zdobyciem paszportu i wyjazdem z kraju. Siebie przedstawia jako osobę mocno pokrzywdzoną, co zresztą później wielokrotnie zarzucali pisarce krytycy literaccy. Książka została objęta przez ówczesną cenzurę zakazem wwozu do Polski. Jej fragmenty były czytane na antenie Radia Wolna Europa, z którym autorka współpracowała od połowy lat sześćdziesiątych. Mimo dużej wartości historycznej i ciekawej narracji książki, a także zmiany sytuacji politycznej w kraju, do dziś nie wznowiono Ucieczki za druty.

Po śmierci męża, w październiku 1975 roku, rozpoczęła pracę nad książką Rzecz o emigracji, której jednak nie zdążyła ukończyć.

Obok twórczości pisarskiej zajmowała się także publicystyką. Na emigracji współpracowała m.in. z „Wiadomościami Polskimi” (1966-1977), „Nurtem” (1967-1968) i „Wiadomościami AK-owskimi” (1975-1977) w Sydney, „Tygodnikiem Polskim” (1966-1977) w Melbourne, „Słowem Polskim” (1977-1978) w Adelajdzie, „Wiadomościami” (1968-1978), „Jutrem Polski” (1975-1977) i „Dziennikiem Polskim” (1975-1977) w Londynie oraz „Nowym Światem” (1968-1970) w Nowym Jorku. Do prasy polonijnej pisała głównie o literaturze polskiej, ale także i o sytuacji w kraju, piętnując negatywne strony życia w PRL.

O twórczości Marii Bonieckiej pisali m.in. Janusz Kowalewski, Kazimierz Wierzyński, Bogdan Twardochleb.

Publikacje

  • 1936Synkretyzm myślenia dorosłego człowieka, Instytut Oświaty Dorosłych, Warszawa
  • 1937Fantazja w rysunkach dorosłych uczniów szkół wieczorowych, Instytut Oświaty Dorosłych, Warszawa
  • 1938Wpływ dziedziczności psychicznej na przestępczość nieletnich, Instytut Oświaty Dorosłych, Warszawa
  • 1938Zmiany psychopatyczne jako motyw przestępczości nieletnich, Instytut Oświaty Dorosłych, Warszawa
  • 1950Nad wielkim zalewem (powieść), Książka i Wiedza, Warszawa
  • 1950Pięć córek Agaty (powieść), Warszawa
  • 1955-1956 – trylogia Opowieść o Justynie (Szklane kulki; Domy przy szosie; Na jarmarku odpustowym), Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik, Warszawa
  • 1958Imiona cieni (fragm. powieści) i W kościele (fragm. powieści) [w:] Szczecin literacki. Almanach, Związek Literatów Polskich, Szczecin
  • 1958Księga miłości i cierpienia (opowiadania), Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik, Warszawa
  • 1972Nad wodą (opowiadanie), „Wiadomości” 1972 nr 1347, Londyn
  • 1975Ucieczka za druty (wspomnienia, reportaże, eseje), Polska Fundacja Kulturalna, Londyn



Maszynopisy i rękopisy

Książki



Artykuły w prasie krajowej (wybór)

  • 1954Rozmowy szczecińskie: Maria Boniecka (rozmowę przeprowadził Ryszard Liskowacki), „Życie i Kultura” 1954 nr 46, s. 1



Artykuły w prasie emigracyjnej (wybór)

  • 1966-1967Mity i rzeczywistość (cykl artykułów) „Wiadomości Polskie”, Sydney
  • 1966Wawer, „Wiadomości Polskie”, Sydney
  • 1967Pielgrzymka do Jasnej Góry, „Wiadomości Polskie”, Sydney
  • 1967O cenzurze - fakty i plotki, „Wiadomości Polskie”, Sydney
  • 1968Przeszłość jest to dziś, tylko cokolwiek dalej, „Nurt” Sydney
  • 1968O Mazowszu bez histerii, „Nurt” Sydney
  • 1968Dlaczego nie należałam do partii, „Wiadomości”, Londyn
  • 1969Rzecz o zmarnowanej szansie, „Wiadomości”, Londyn
  • 1969Godzina „Wiadomości”, Londyn
  • 1970Mundek Kukuła „Wiadomości”, Londyn
  • 1971Opowiadania nie cenzurowane (cykl artykułów), „Wiadomości”, Londyn
  • 1972Jeszcze jedna odmiana czerwonej zarazy, „Tygodnik Polski”, Melbourne
  • 1977List otwarty do sekretarza PZPR „Wiadomości Polskie”, Sydney
  • 1977Zaraza jest już u progu, „Wiadomości Polskie”, Sydney
  • 1978Wielki Czwartek w Policach, „Wiadomości”, Londyn





Audycje radiowe w PR Szczecin (wybór)

  • 1952Z wizytą u przesiedleńców
  • 1956W Nawodnej (cykl Kronika wsi spółdzielczej nadawany z serwisem informacyjnym)
  • 1956Kto winien?



Odczyty

  • 1960 – odczyt poświęcony twórczości Tadeusza Boya-Żeleńskiego, Klub „13 Muz”, Szczecin (17 września)



Nagrody i wyróżnienia

  • 1959 – Literacka Nagroda Miasta Szczecina



Odznaczenia

  • 1937 – Srebrny Krzyż Zasługi za pracę z analfabetami
  • 1956 – Złoty Krzyż Zasługi
  • 1960 – Złota Odznaka Zasłużonego Popularyzatora Wiedzy
  • 1967 – Medal Wojska (Londyn)
  • 1968 – Krzyż Armii Krajowej (Londyn)



Ciekawostki

  • w dniu 15 lipca 1991 roku córka Marii Bonieckiej, Magdalena Budzynowska, przekazała pamiątki po pisarce (listy, zdjęcia, dokumenty, rzeczy osobiste) do Książnicy Pomorskiej w Szczecinie. Z tej okazji Urszula Dembińska z ośrodka telewizyjnego w Szczecinie zrealizowała reportaż Archiwum Marii Bonieckiej
  • W 2014 roku Urszula Dembińska zrealizowała reportaż prezentujący sylwetkę pisarki. W filmie udział wzięli Jolanta Liskowacka z Książnicy Pomorskiej, dr Paweł Szulc ze szczecińskiego Oddziału IPN, historyk dr Eryk Krasucki, poeta Janusz Krzymiński oraz red. Bogdan Twardochleb, dziennikarz „Kuriera Szczecińskiego” i autor obszernego biogramu pisarki w Literaturze na Pomorzu Zachodnim do końca XX wieku
  • W czasie konferencji „Kariera pisarza w PRL-u”, zorganizowanej przez Uniwersytet Białostocki w dniach 24-25 kwietnia 2014 roku, dr Paweł Szulc z IPN w Szczecinie zaprezentował referat Maria Boniecka – pedagog, publicystka, pisarka – przyczynek do biografii
  • W dniu 14 maja 2015 roku, w ramach III Sympozjum Naukowego z cyklu „Ludzie Książki Pomorza Zachodniego”, które odbyło się w Książnicy Pomorskiej, sylwetkę Marii Bonieckiej przybliżyła Maria Nowicka (Książnica Pomorska w wystąpieniu „Maria Boniecka – redaktorka szczecińskiego tygodnika «Ziemia i Morze»”.
  • W wydanej w 2016 roku przez Uniwersytet Szczeciński pracy zbiorowej Literatura w Szczecinie 1945–2015 Książki siedemdziesięciolecia (red. Sławomir Iwasiów, Jerzy Madejski, Paweł Wolski), autorką rozdziału Kryptonim „Kultura”, poświęconego Marii Bonieckiej i jej wspomnieniom Ucieczka za druty, jest Aleksandra Grzemska



Zobacz także



Bibliografia

  • Marek Baterowicz, Historia a literatura (casus Marii Bonieckiej), „Ekspresje” 2011, t. II, s. 161-168
  • Magdalena Boniecka-Budzynowska, Maria Antonina Boniecka z domu Olaszewska (1910-1978), Sydney 2010 (wersja elektroniczna)
  • Literatura na Pomorzu Zachodnim do końca XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny (pod red. Ingi Iwasiów i Erazma Kuźmy, autor hasła Bogdan Twardochleb) Wydawnictwo „Kurier-Press”, Szczecin 2003
  • Paweł Szulc, Zniewolony eter. Polskie Radio Szczecin w latach 1945-1989, IPN, Szczecin 2012

Inne źródła

  • Informacje uzyskane od córki pisarki, Magdaleny Budzynowskiej
  • Zdjęcia ze zbiorów prywatnych Magdaleny Budzynowskiej i ze zbiorów Ksiażnicy Pomorskiej w Szczecinie



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz