Maria Homerska

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maria Homerska
aktorka
brak zdjecia
Data urodzenia 15 lutego 1925
Miejsce urodzenia Warszawa
Data śmierci 6 lipca 2010
Miejsce śmierci Legionowo
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie


Maria Homerska (1925-2010) – aktorka

Życiorys

Maria Homerska z domu Frelich (także Maria Homerska-Pietruska) urodziła się 15 lutego 1925 roku w Warszawie. Zamierzała studiować dziennikarstwo lub matematykę. W czasie okupacji studiowała polonistykę na tajnych kursach w Warszawie. Należała do AK. Podczas powstania warszawskiego była łączniczką w stopniu porucznika. Po upadku powstania została osadzona w obozach jenieckich Sandbostel i Oberlangen. Po wyzwoleniu obozu przez wojska alianckie, w 1946 roku znalazła się w Pierwszej Dywizji Pancernej generała Maczka. Z polskiej gazety dowiedziała się o działającej w Warszawie Szkole Dramatycznej. Po powrocie do kraju wstąpiła do prywatnej szkoły aktorskiej prowadzonej przez Janusza Strachockiego. Studiowała na roku m.in. z Tadeuszem Janczarem, Józefem Nalberczakiem i Ryszardem Pietruskim, który wkrótce został jej meżem.

W 1947 roku za namową Janusza Strachockiego, którego minowano dyrektorem Teatru im. Stefana Jaracza, wyjechała do Olsztyna. Tam zadebiutowała na scenie. Później grała w teatrach Kielc, Szczecina i Białegostoku. Od połowy lat pięćdziesiątych aż do przejścia na emeryturę występowała w Warszawie. Karierę aktorską zakończyła w 1981 roku. Później grała sporadycznie. Oprócz pracy w teatrze przez długie lata była terapeutką w Poradni Zdrowia Psychicznego.

Działała w „Solidarności” oraz w Prymasowskim Społecznym Komitecie Pomocy Rodzinom Więzionych, m.in. przygotowywała paczki dla rodzin internowanych działaczy. Podczas Mszy Świętych za Ojczyznę w kościele św. Stanisława Kostki czytała poezję. Przyjaźniła się z księdzem Jerzym Popiełuszką. Była też redaktorem w wydawnictwie „Michalineum”.

W 1996 roku zamieszkała w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie. W 2002 roku przeniosła się do Domu Pomocy Społecznej „Kombatant” w Legionowie. Mimo złego stanu zdrowia - przez kilka lat leżała w łóżku, bez możliwości poruszania się - wspierała swego niepełnosprawnego wnuka. Finansowo wspomagała ubogie dzieci, przekazywała datki na schroniska dla zwierząt.

Była zamężna z aktorem i reżyserem Ryszardem Pietruskim, z którym miała córkę Magdalenę. Z nieformalnego związku z Aleksandrem Długoszem miała córkę Dorotę.

Zmarła 6 lipca 2010 roku w Legionowie. Została pochowana na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Teatr

Na scenie zadebiutowała 4 października 1947 roku rolą Diany w Fantazym Juliusza Słowackiego w Teatrze Miejskim im. Stefana Jaracza w Olsztynie. W latach 1948-1950 występowała w Teatrze im. Żeromskiego w Kielcach. Tu w 1949 roku stworzyła wybitną kreację Kateriny w Burzy A. Ostrowskiego w reżyserii Hugona Morycińskiego. Od tego momentu jej nazwisko stało się znane wśród miłośników teatru w Polsce. Krótko grała w Teatrze Dzieci Warszawy (1950).

W 1951 roku została aktorką Państwowego Teatru Polskiego, a później Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Tu stworzyła interesujące kreacje - Wiolę w Wieczorze trzech króli W. Shakespeare'a w reżyserii Wiktora Biegańskiego, Bertę w Świerszczu za kominem K. Dickensa w reżyserii Aleksandra Fogla oraz Elizę w Pigmalionie G.B. Shawa w reżyserii Mariana Godlewskiego.

Od 1953 do 1955 roku występowała w Teatrze im. Węgierki w Białymstoku. W 1953 roku gościnnie wystąpiła w warszawskim Teatrze Polskim w roli Amelii w Horsztyńskim J. Słowackiego w reżyserii Edmunda Wiercińskiego. Ta rola zapoczątkowała jej dwudziestoletnią współpracę z tym teatrem (1955-1975). Tu zagrała m.in. Polę w Rozbitkach J. Blizińskiego (reż. Karol Borowski), Elżbietę, królową Anglii w Czarnej Damie z sonetów G.B. Shawa (reż. Zbigniew Stok), Elwirę w Don Juanie Moliera (reż. Bohdan Korzeniewski), Helenę w Chłopcu latającym J. Szaniawskiego (reż. Jan Kreczmar), Mirrinę w Obronie Ksantypy Morstina (reż. Władysław Hańcza), i Księżnę Olivarez w Don Carlosie F. Schillera oraz Katarzynę Stenbock w Eryku XIV Strindberga (reż. Zygmunt Hübner). W latach 1975-1981 grała w Teatrze na Woli. Ze sceną pożegnała się grając hrabinę Respektową w Fantazym Juliusza Słowackiego.

Obdarzona niebagatelną urodą, elegancją i świetną dykcją, często była obsadzana w rolach kostiumowych, arystokratek i dam z wyższych sfer - królowych, księżnych, hrabin. Grała u boku wybitnych aktorów - Tadeusza Łomnickiego, Andrzeja Łapickiego, Igora Śmiałowskiego, Mariusza Dmochowskiego, Henryka Bąka.

Maria Homerska lata 50.

Role w Szczecinie

Tytuł Autor Reżyseria Postać Teatr Data premiery
Wesele Figara Pierre de Beaumarchais Edmund Kron Zuzanna Państwowy Teatr Polski 30 marca 1951
Panna Maliczewska Gabriela Zapolska Marian Godlewski Maliczewska Państwowy Teatr Polski 7 września 1951
Wieczór Trzech Króli William Shakespeare Wiktor Biegański Wiola Państwowy Teatr Polski 5 października 1951
Świerszcz za kominem Karol Dickens Aleksander Fogiel Berta Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 21 marca 1952
Pygmalion George Bernard Shaw Marian Godlewski Eliza Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 września 1952



Film

Maria Homerska (Krystyna Eberhardyna) i Mariusz Dmochowski (król August II Mocny) w filmie Hrabina Cosel

W filmie zadebiutowała rolą Niezabudki, dubbingując Barbarę Luddy w animowanej bajce Śpiąca królewna (1959). Po raz pierwszy na ekranie wystąpiła w roli Karoliny w nowelowym filmie Spóźnieni przechodnie (1962 - nowela: Krąg istnienia) w reż. Andrzeja Łapickiego.

Zagrała w około 20 filmach, m.in. Głosie z tamtego świata (1962), Samym pośród miasta (1965), Tabliczce marzenia (1968), Nocach i dniach (1977), Gdziekolwiek jesteś, panie prezydencie... (1978). Występowała także w filmach i serialach telewizyjnych, m.in. Klubie szachistów (1967), Zbrodni lorda Artura Savile'a (1968), Wakacjach z duchami (1970), Myszy (1979).

Do jej najlepszych i najbardziej cenionych ról zalicza się Krystynę Eberhardynę, żonę Augusta II Mocnego, w filmie i w serialu Hrabina Cosel (1968) w reż. Jerzego Antczaka, żonę profesora Zygadlewicza w Polskich drogach (1976) w reż. Janusza Morgensterna, hrabinę Eleonorę Czyńską w Znachorze (1981) w reż. Jerzego Hoffmana, Elizę Hoffman („Pani od pająków”) w serialu 07 zgłoś się (1981) w reż. Krzysztofa Szmagiera.

Stworzyła wiele znakomitych kreacji w dubbingu m.in. Alice Aisgill (Simone Signoret) w Miejscu na górze (1959), Ingę Dyson (Anne Bancroft) w Wątłej nici (1965), Ciotkę Polly (Jane Wyman) w Pollyannie (1968) oraz Lollię Paulinę (Isabel Dean) w serialu telewizyjnym Ja, Klaudiusz (1976).

W 1964 roku zagrała Marię Marecką, żonę głównego bohatera w społeczno-obyczajowym dramacie Rachunek sumienia, którego akcja rozgrywa się w powojennym Szczecinie. Film zrealizowany przez Juliana Dziedzinę był adaptacją powieści Ryszarda Liskowackiego Dzień siódmy i znowu pierwszy.

W filmie Rachunek sumienia (1964)



Radio i Telewizja

Współpracowała z Teatrem Polskiego Radia. Od połowy lat sześćdziesiątych związana była także z Teatrem Telewizji. Zagrała m.in. Enonę w Fedrze J. Racine'a (reż. Maryna Broniewska), Żonę w Szczenięciu wilkołaka T. Lubkiewicz-Urbanowicz (reż. Tadeusz Aleksandrowicz), Mammeę w Irydionie Z. Krasińskiego (reż. Jan Englert), Królową matkę w Becketcie, czyli honorze Boga J. Anouilha (reż. Grzegorz Warchoł).

Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • Krzyż Walecznych
  • Krzyż AK
  • Warszawski Krzyż Powstańczy
  • War Medal (Anglia)
  • 1966 – Zasłużony Działacz Kultury
  • 1977 – Zasłużony dla Teatru Polskiego w Warszawie



Bibliografia

  • (j), Maria Homerska, „Kurier Szczeciński” 1952 nr 292, s. 3
  • Gabriel Michalik, Hamlet w stanie spoczynku. Rzecz o Skolimowie, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2011
  • Witold Sadowy, Pożegnania. Maria Homerska, „Biuletyn Informacyjny ZASP” 2010 nr 17
  • Teatry Dramatyczne w Szczecinie 1945-1965 (pod red. Danuty Piotrowskiej), Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW Prasa, Poznań 1965

Inne źródła




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz