Maria Nochowicz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maria Nochowicz
śpiewaczka, aktorka
brak zdjecia
Data urodzenia 8 października 1899
Miejsce urodzenia Gościejewo
Data śmierci 10 stycznia 1988
Miejsce śmierci Szczecin


Maria Nochowicz (1899-1988)

Życiorys

Maria Nochowicz urodziła się 8 października 1899 roku w Gościejewie. Uczęszczała do Konserwatorium Poznańskiego, gdzie uczyła się śpiewu pod kierunkiem prof. Stanisława Wiechowicza. Po ukończeniu Konserwatorium w 1922 roku, kontynuowała naukę pod kierunkiem Nuny Młodziejowskiej-Szczurkiewiczowej i Romana Żelazowskiego w Studiu Dramatycznym przy Teatrze Polskim w Poznaniu. Jako primadonna operetkowa i operowa śpiewała na scenach tego miasta do 1930 roku, m.in. w Operze Poznańskiej i w Komedii Muzycznej. Na tej ostatniej scenie u boku wybitnego tenora Kazimierza Czarneckiego wystąpiła w polskiej premierze Gospody pod Białym Koniem Ralpha Benatzky'ego.

Później występowała jako aktorka dramatyczna i śpiewaczka w teatrach Lwowa i Katowic. Na katowickiej scenie elegancka i dobrze śpiewająca Maria Nochowicz odniosła triumf, partnerując Gustawowi Chorjanowi we wznowieniu Księżniczki czardasza Emmericha Kálmána (sez. 1931/32). Krótko występowała w objazdowym zespole operetkowym dającym przedstawienia na Pomorzu, m.in. w Toruniu i Ciechocinku. Sezonowo śpiewała na deskach Teatru Miejskiego w Bydgoszczy. Z początkiem 1935 roku została zaangażowana do Teatru Muzycznego Lutnia w Wilnie, gdzie przejęła główne partie, m.in. w Rozwódce i Kondii w Róży Stambułu Leo Falli, Lizy w Krainie uśmiechu Franza Lehára. Okazjonalnie występowała w Teatrze Literacko-Artystycznym Nowości (1936-1937). Nagły wyjazd artystki do Warszawy, spowodowany poczuciem utracenia pozycji primadonny wileńskiej Lutni, wywołał na pewien czas kryzys w teatrze wileńskim.

Ze scenami Warszawy śpiewaczka związana była już wcześniej. W 1935 roku w Operetce przy ul. Chłodnej na warszawskiej Woli śpiewała czołowe role w Księżniczce czardasza i Hrabinie Maricy Emmericha Kálmána oraz w Ostatnim walcu Oscara Strausa.

Podczas okupacji niemieckiej pracowała jako urzędniczka w Lublinie. Po wyzwoleniu Lubelszczyzny w 1944 roku powróciła na scenę. Początkowo występowała w teatrze Ireny Ładosiówny i Józefa Klejera, a później w Teatrze Wojska Polskiego, którym kierował Władysław Krasnowiecki.

W 1945 roku została aktorką Teatru Dolnośląskiego w Jeleniej Górze, a rok później dołączyła do zespołu Teatrów Dramatycznych we Wrocławiu. Tu m.in. zagrała Szambelanową w Panu Jowialskim Aleksandra Fredry, Kamillę w Żołnierzu królowej Madagaskaru Juliana Tuwima i Tadeusza Sygietyńskiego, Panią Ralston w Dniu bez kłamstwa Jamesa Mongomery'ego, Annę Andriejewną w Rewizorze Mikołaja Gogola, Maniewiczową w Żabusi Gabrieli Zapolskiej, Pulcherię w Domu otwartym Michała Bałuckiego, Madame Arcati w Seansie Noëla Cowarda, Balbina w Romansie z wodewilu Władysława Krzemińskiego. W latach 1950-1959 występowała w Gdańsku.

Od 1959 roku była aktorką Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Często obsadzana była w rolach charakterystycznych. Znakomite, wyraziste kreacje stworzyła w Barbarze Radziwiłłównie Alojzego Felińskiego (Królowa Bona), Domu kobiet Zofii Nałkowskiej (Julia), Królowej przedmieścia Konstantego Krumłowskiego (Maciejowa). W 1965 roku obchodziła jubileusz czterdziestopięciolecia pracy artystycznej. Mimo przejścia w 1972 roku na emeryturę nadal grała. Po raz ostatni wystąpiła na scenie Teatru Polskiego w 1981 roku w roli Pani w Odprawie posłów greckich Jana Kochanowskiego.

W 1959 roku zagrała epizodyczną rolę w Miejscu na ziemi w reż. Stanisława Różewicza, ale sceny z jej udziałem nie zostały wykorzystane w ostatecznej wersji filmu.

Zmarła 10 stycznia 1988 roku w Szczecinie. Została pochowana 22 stycznia na cmentarzu na Junikowie w Poznaniu (pole:31 kw.4A-8-249).

Teatr

Tytuł Autor Reżyseria Postać Teatr Data premiery
Nie jesteśmy aniołami Klara Feher Henryk Lotar Margita Syliowa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 30 stycznia 1960
Ciemny pokój; Sprawa zdeptanych petunii (jednoaktówki) Tennessee Williams Lesław Mazurkiewicz Teatr Propozycji Klubu „13 Muz” 11 kwietnia 1960
Kram z piosenkami Leon Schiller Barbara Fijewska Dama II; Matka; Pani Barbara; Piernikarka; Handlarka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 września 1960
Zemsta Aleksander Fredro Józef Gruda Podstolina Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 7 grudnia 1960
Miłość don Perlimplina Federico García Lorca Lesław Mazurkiewicz Marcolfa Teatr Propozycji „13 Muz” 10 grudnia 1960
Łowcy głów Max Regnier Stanisław Milski obsada aktorska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 16 marca 1961
Bar Wszystkich Świętych Jerzy Broszkiewicz Lesław Mazurkiewicz Katarzyna Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 29 listopada 1961
Dowód osobisty Maria Pawlikowska-Jasnorzewska Andrzej Dobrowolski Zyta Zebrzydowska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 11 stycznia 1962
Damy i huzary Aleksander Fredro Józef Gruda Pani Orgonowa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 6 czerwca 1962
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda Radczyni Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 18 stycznia 1963
Czerwone pantofelki Paul Kester Jerzy Wąsowicz Starsza pani Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 31 marca 1963
Dziewiąty sprawiedliwy Jerzy Jurandot Ryszard Sobolewski Jeracha Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 23 kwietnia 1963
W kręgu podejrzeń Robert Thomas Ewa Kołogórska Babcia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 listopada 1963
I koń się potknie... Aleksander Ostrowski Zbigniew Mak Głafira Klimowna Głumowa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 3 listopada 1964
Nosorożec Eugène Ionesco Maryna Broniewska Pani Wołowina Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 19 grudnia 1964
Moralność pani Dulskiej Gabriela Zapolska Aleksander Rodziewicz Dulska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 19 lutego 1965
Barbara Radziwiłłówna Alojzy Feliński Zbigniew Mak Bona Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 17 lipca 1965
Trzy białe strzały Jan Makarius Ewa Kołogórska Babka Anczida Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 lutego 1966
Pan Jowialski Aleksander Fredro Andrzej Ziębiński Szambelanowa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 13 stycznia 1967
Dom kobiet Zofia Nałkowska Ewa Kołogórska Julia Czerwińska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 22 września 1967
Pan Wokulski Bolesław Prus Ewa Kołogórska Joanna hr. Karolowa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 23 lutego 1968
Królowa przedmieścia Konstanty Krumłowski Ewa Kołogórska Maciejowa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 22 września 1968
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda Klimina Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 maja 1970
Jadzia wdowa Ryszard Ruszkowski Henryk Tadeusz Czarnecki Barbara Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 lipca 1970
Księżniczka na opak wywrócona Pedro Calderon de la Barca Ewa Kołogórska Silvia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 27 czerwca 1971
Panna Maliczewska Gabriela Zapolska Wojciech Jesionka Żelazna Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 5 lutego 1972
Rzecz o Alkasynie i Nikolecie Anonim z XIII wieku Ewa Kołogórska Aktorka I Teatr Krypta 6 marca 1972
Powrót Odysa Stanisław Wyspiański Wojciech Jesionka Matka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 26 marca 1972
Romans z wodewilu Władysław Krzemiński Wojciech Jesionka Balbina; Pani II Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 7 października 1972
Dzieci i wnuki Zofia Chądzyńska Ewa Kołogórska Kobieta II Teatr Krypta 8 stycznia 1973
Obszar cienia Jan Paweł Gawlik Wojciech Jesionka Pielęgniarka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 marca 1973
Kram z piosenkami Leon Schiller Barbara Fijewska Ciotunia; Dama; Gospodyni; Kiełbasiarka; Pani; Przechodzień Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 8 września 1973
Wodewil warszawski Zdzisław Gozdawa, Wacław Stępień Czesław Staszewski Ciocia Matylda Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 19 października 1974
Zabawa w koty István Örkény Jacek Gruca Giza Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 15 lutego 1975
Odprawa posłów greckich Jan Kochanowski Bernard Ford Hanaoka Pani Teatr Polski (gościnnie) 6 marca 1981



Zdjęcia ze spektakli




Radio

Tytuł słuchowiska/audycji Autor Reżyseria (adaptacja radiowa) Rodzaj twórczości Data pierwszej emisji
Była już wiosna Czesław Czerniawski Juliusz Burski obsada aktorska 30 kwietnia 1967
Zdarzył się cud Wiesław Rogowski Julia Zyblewska obsada aktorska 23 lipca 1967
Ostatni dzień życia Wil Lipatow Julia Zyblewska, (Czesław Czerniawski) obsada aktorska 22 kwietnia 1970



Nagrody

  • 1970Bursztynowy Pierścień za role Kliminy w Weselu Stanisława Wyspiańskiego w reż. Józefa Grudy i Barbary w Jadzi wdowie Ryszarda Ruszkowskiego w reż. Henryka Tadeusza Czarneckiego



Odznaczenia



Źródła

Bibliografia

Inne



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz