Marian Godlewski

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marian Godlewski
aktor, reżyser, dyrektor teatru
brak zdjecia
(fot. Czesław Datka - ze zbiorów NAC)
Data urodzenia 24 marca 1895
Miejsce urodzenia Warszawa
Data śmierci 13 listopada 1982
Miejsce śmierci Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Komunalny Północny na Wólce Węglowej (kw. E-XI-1-3-8)


Marian Godlewski (1895-1982) – aktor, reżyser, dyrektor teatru

Życiorys

Marian Godlewski urodził się 24 marca 1895 roku w Warszawie. Ze sceną związany był od 1915 roku. Sporadycznie występował m.in. w Warszawie, Wilnie, Krakowie i w Poznaniu. W 1920 roku ukończył studia aktorskie w Warszawskiej Szkole Dramatycznej. W 1925 roku zadebiutował jako reżyser, m.in. w Katowicach wystawił Nie-Boską Komedię Zygmunta Krasińskiego.

W latach 1939-1941 był aktorem Państwowego Teatru Polskiego BSRR w Grodnie i Białymstoku. W latach 1941-1944 uczył gimnazjalistów na tajnych kompletach. Po wojnie współorganizował życie teatralne na Ziemiach Zachodnich. W latach 1945-1946 był aktorem i reżyserem pierwszego zespołu Teatru Miejskiego w Jeleniej Górze. Od 1946 roku przebywał we Wrocławiu. Do 1948 roku sprawował kierownictwo artystyczne Teatru Dolnośląskiego, a w latach 1948-1951 Teatru Młodego Widza.

Od 1951 roku związany ze Szczecinem. Od 1 lipca do 31 grudnia 1951 roku był kierownikiem artystycznym Państwowego Teatru Polskiego. W sezonie 1955/56 objął stanowisko zastępcy dyrektora ds. artystycznych Państwowych Teatrów Dramatycznych. Do 1956 roku również grał i reżyserował. Uchodził za utalentowanego aktora o przedwojennym rodowodzie oraz dobrego reżysera, schlebiającego jednak publiczności w doborze lżejszego repertuaru. Zapoczątkował współpracę szczecińskich teatrów z autorami sztuk (J. Makarczyk, R. Brandstaetter) przy ostatecznym przygotowaniu tekstu.

W latach 1956-1969 był aktorem, reżyserem i dyrektorem Teatru Ziemi Opolskiej w Opolu. Tu m.in. wystawił Chorego z urojenia Molière'a, spektakl, który z dużym powodzeniem zagrano 117 razy (ponad 34 tys. widzów).

Póżno, bo w latach siedemdziesiątych zadebiutował na srebrnym ekranie. W 1970 roku wystąpił w roli niemieckiego profesora w filmie Album polski Jana Rybkowskiego, którego część zdjęć realizowano w Szczecinie. Zagrał także w Żółwiu (1973), Fernandzie i humanistach (1973) oraz w głośnej Śmierci prezydenta Jerzego Kawalerowicza. W filmie tym odtwarzał pamiętną postać posła PPS, Bolesława Limanowskiego.

Żonaty z aktorką i śpiewaczką Marią z Ciesielskich (1°v. Naglerowa).

W ostatnich latach swojego życia zamieszkał w rodzinnej Warszawie, gdzie zmarł 13 listopada 1982 roku. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym Północnym na Wólce Węglowej (kw. E-XI-1-3-8).

Teatr (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyser Forma twórczości Rola Teatr Data premiery
Panna Maliczewska Gabriela Zapolska Marian Godlewski reżyseria, obsada aktorska Daum Państwowy Teatr Polski 7 września 1951
Pan Jowialski Aleksander Fredro Marian Godlewski reżyseria, obsada aktorska Pan Jowialski Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 8 lutego 1952
Król i aktor Roman Brandstaetter Emil Chaberski obsada aktorska Król Stanisław August Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 32 maja 1952
Pygmalion George Bernard Shaw Marian Godlewski reżyseria, obsada aktorska Henryk Higgins Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 września 1952
Nowy świętoszek Stanisław Dygat, Jan Kott Barbara Jurewicz opieka artystyczna Zespół Dramatyczny przy WSE 5 lutego 1953
Don Carlos Fryderyk Schiller Emil Chaberski obsada aktorska Filip II, król hiszpański Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 16 maja 1953
Szczygli zaułek George Bernard Shaw Marian Godlewski reżyseria, obsada aktorska Sartoriusz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 17 grudnia 1953
Wielka gra Janusz Makarczyk Marian Godlewski reżyseria, obsada aktorska Poseł Dove Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 20 grudnia 1954
Cyrulik sewilski Pierre A. Beaumarchais Marian Godlewski reżyseria, obsada aktorska Don Bazylio Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 marca 1955
Dom lalki (Nora) Henrik Ibsen Marian Godlewski reżyseria Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 czerwca 1955
Wilhelm Tell Fryderyk Schiller Emil Chaberski obsada aktorska Baron Attinghausen Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 6 lipca 1955
Grube ryby Michał Bałucki Marian Godlewski reżyseria, obsada aktorska Onufry Ciaputkiewicz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 21 października 1955
Henryk VI na łowach Wojciech Bogusławski Ludwik Benoit obsada aktorska Henryk VI, król angielski Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 18 lutego 1956
Neapol miasto milionerów Eduardo de Filippo Marian Godlewski reżyseria Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 12 maja 1956



Na scenie

Nagrody

  • 1959 – nagroda artystyczna Prezydium WRN w Opolu za pracę w dziedzinie krzewienia kultury teatralnej
  • 1962 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki dla Teatru Lalek przy Państwowym Teatrze Ziemi Opolskiej za szerzenie kultury teatralnej na Opolszczyźnie oraz II nagroda za spektakl Przydróżka Hanny Januszewskiej na I Śląskim Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu
  • 1963 – Tytuł Honorowego Dyrektora Teatru Ziemi Opolskiej nadany w dniu jubileuszu przez PWRN w Opolu
  • 1969 – nagroda Prezydium MRN w Opolu i Nagroda Towarzystwa Przyjaciół Opola



Odznaczenia

  • 1960 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski



Z prasy

  • (...) Marian Godlewski dał Filipowi sylwetkę zmęczonego despoty, w którego piersi wygasło przekonanie o swojej misji, ustępując miejsca zwątpieniu. Najlepsze fragmenty tej roli to partie natury intelektualnej, w których król zrażony do rzeczywistości, bezradnie szuka prawdy. Mniej udawały się Godlewskiemu wybuchy gniewu czy zazdrości. Jego pasji przeszkadzała pewna nienaturalność gestu. (Edward Csató, Z okazji „Don Carlosa” w Szczecinie, „Teatr” 1953 nr 14 s. 11)
  • (...) Niemniej sztuka interesuje do końca, a dzięki wytrawnej, kulturalnej i trafnie akcentującej najistotniejsze momenty reżyserii Mariana Godlewskiego, oglądamy przedstawienie dojrzałe i artystycznie przekonywujące. Przyczyniła się też do tego wyjątkowo - jak na nasz teatr - trafna obsada aktorska. Czołową postać sztuki - posła angielskiego Dove - gra Marian Godlewski, którego powrót na scenę - po długotrwałej chorobie - witamy z największą radością. Reprezentował on z prawdziwym mistrzostwem starą angielską dyplomację podobną „dźwięcznemu dzwonowi, co dźwięk straciwszy zgrzytliwie klekoce”. (Feliks Jordan, „Wielka gra”. Premiera w Teatrze Polskim, „Kurier Szczeciński” z dn. 24 grudnia 1954)



Źródła

Bibliografia

  • Encyklopedia Szczecina t. I A-O (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Ryszard Markow), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999
  • Teatry Dramatyczne w Szczecinie 1945-1965 (pod red. Danuty Piotrowskiej), Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW Prasa, Poznań 1965

Inne

  • Strona internetowa Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie
  • Strona internetowa PWSFTviT w Łodzi



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz