Pałac (Krąpiel, powiat stargardzki)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 173 z dnia 26 lipca 2004[1]
Pałac w Krąpielu
Pałac w Krąpielu
Nazwa niemiecka Schönenberg
Lokalizacja Krąpiel, gmina Stargard
Projektant nieznany
Data budowy poł. XIX w., przeb. pocz.XX w.

Geolokalizacja: 53.299492,15.178292

Pałac w Krąpielu (niem. Schönenberg, gmina Stargard)

Wieś

Jest to dawna osada założona najprawdopodobniej przed 1255 rokiem przez towarzyszy rodziny von Brusewitzów. W 1333 roku książę Otton I nadał wieś miastu Stargard. W średniowieczu miejscowość była lennem rodziny von Wedlów z Krępcewa. W 1496 roku właścicielem był Dionizy von Wedel. W 1628 roku majątek obejmował 56½ łanu chłopskiego, 9 zagrodniczych, 2 karczemne, 1 kowalski, 1 owczarza, 2 pastuchów owczarzy oraz 2 łany pastucha bydła (do Dionizego von Wedel z Krzywicy należało 5⅓ łanu). W 1778 roku Lupold von Wedel sprzedał majątek Fryderyce Rosie baronecie von der Goltz z domu von Vanselow. W 1794 roku właścicielem został Otton Fryderyk von Bonin. Od 1850 roku majątek należał do Silbera właściciela Starzyn. Wcześniej i w 1911 roku należał do fundacji rodzinnej Ottona von Bonina (administratorem był von Zalewski). W 1939 roku wieś zamieszkiwało 408 mieszkańców w 96 gospodarstwach. Ostatnim właścicielem majątku w 1939] roku, obejmującego 842 ha ziemi, gorzelnię, owczarnię i mleczarnię, był Fritz Gustaw von Hagen.

Na terenie dawnego folwarku po II wojnie światowej został urządzony PGR. Obecnie dawny folwark jest w rękach prywatnego właściciela.

Dwór

We wsi znajduje się neorenesansowy dwukondygnacyjny pałac z połowy XIX wieku (przebudowany na początku XX wieku). Jest to budynek zbudowany na rzucie prostokąta, od wschodniej strony ozdobiony półkolistym ryzalitem. Przy południowej elewacji znajduje się dobudówka, a od północy przylega cylindryczna trójkondygnacyjna baszta przykryta cebulastym hełmem. Historyczne wyposażenie wnętrza nie zachowało się.

W sąsiedztwie znajdują się zachowane zabudowania gospodarcze m.in. obora, owczarnia, stodoła oraz gorzelnia. Zachował się również park dworski z XIX wieku o powierzchni 49 ha, zaprojektowany przez Petera Josepha Lennego, z cennym starodrzewem złożonym m.in. z sosny wejmutki, buka pospolitego, dębu szypułkowego odmiany stożkowej, kasztanowca czerwonego i wiązu polnego odmiany korkowej. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy