Pałac (Laskowo)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 1200 z dnia 15 października 1991[1]
Pałac w Laskowie
Pałac w Laskowie
Nazwa niemiecka Gross-Latzkow
Lokalizacja Laskowo, gmina Przelewice
Projektant nieznany
Data budowy 1842 r., przeb. 1855 r.,1898 r., 1910 r.

Geolokalizacja: 53.071598,15.162579

Pałac w Laskowie (niem. Gross-Latzkow, gmina Przelewice)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1236 roku, kiedy polski książę Henryk I Brodaty potwierdził nadanie wsi zakonowi cystersów z Kołbacza. W 1345 roku nadanie to potwierdził cesarz Karol IV. W 1376 roku miejscowość weszła w skład posiadłości filii cystersów w Mironicach. W późniejszym czasie wieś należała do rycerskiego rodu von Hagenów, a następnie do von Wedlów z Krępcewa. Najprawdopodobniej jeszcze w drugiej połowie XIV wieku wieś została podzielona na dwie części.

W 1705 roku jedna z części należąca wcześniej do Jürgena Wilhelma i Lupolda von Wedlów została własnością majora Jürgena Jochema von Podewilsa. W 1733 roku właścicielem tego majątku został Carl Dubislaw von Eickstedt. W 1743 roku nowym właścicielem ziem został członek rycerskiego zakonu joannitów Lorenz Georg von Wedel z Rosin. Druga część wsi należąca w 1698 roku do majora Ernsta Kurta von Wedla, w 1747 roku stała się własnością wspomnianego Lorenza Georga von Wedla. Od tego czasu majątek we wsi został scalony. Później nastąpiła częsta zmiana właścicieli majątku.

W 1774 roku właścicielem majątku został podporucznik, późniejszy kapitan dragonów Carl Christoph von Waldow, który w 1777 roku przekształcił majątek w alodium. Po jego śmierci (1785) majątek został wystawiony na sprzedaż. W 1789 roku właścicielem Laskowa został kapitan Magnus Hermann von Wollfradt, który w 1791 roku odsprzedał go starszemu ochmistrzowi dworu, podkomorzemu pomorskiemu, hrabiemu Augustowi Ludwigowi Maximilianowi von Eickstedt-Peterswaldowi. W 1795 roku właścicielem został podporucznik Ferdinand Carl von Pirch, w 1798 roku kapitan Ernst Georg von Oerzen.

W 1825 roku Laskowo należało do zarządcy dóbr królewskich Hakena. W 1842 roku nowym właścicielem majątku został von Wendorf, do którego należała wieś Nowielin. W tym samym roku nowym właścicielem wsi został sędzia okręgowy w Güstrow (Meklemburgia), Gustaw Friedrich Otto von Prollius. Po jego śmierci majątek wszedł w posiadanie syna Johanna Ottona Ludwiga von Prolliusa. W 1844 roku majątek liczył 881,15 ha ziemi.

W 1905 roku właścicielem folwarku był Edmund von Prollius. W 1914 roku właścicielem majątku obejmującego 774 ha ziemi oraz hodowlę 58 koni, 122 sztuk bydła i 844 owiec było małżeństwo Dorothei z domu Neubrink i Artura Langleta, porucznika rezerwy w 6 pułku huzarów. W 1929 roku folwark w Laskowie należał do Johanny von Clave Bouhaben. Ostatnim niemieckim właścicielem majątku w 1939 roku był Hans Karl von Rohr.

Po II wojnie światowej w dawnym folwarku funkcjonował PGR. Obecnie dawny majątek należy do prywatnego właściciela.

Dwór

We wsi znajduje się eklektyczny pałac o powierzchni 1223,7 m2, którego budowę rozpoczęto w 1842 roku. Pierwotnie pałac był parterowym budynkiem krytym dachem naczółkowym, w 1855 roku został rozbudowany. W 1898 roku dostawiono dwie wieże o baniastych hełmach i dobudowano tarasy. W 1910 roku pałac został wzbogacony o ryzalit. Obecnie jest to jednokondygnacyjny obiekt o rozczłonkowanej bryle, łączący w sobie style zapożyczone z neogotyku, neorenesansu i neobaroku. Budynek jest założony na rzucie prostokąta, z szerokim ryzalitem pośrodku fasady, poprzedzonym niewielką przybudówką, dwoma wieżami, kryty dachem dwuspadowym z lukarnami.

W sąsiedztwie znajdują się niewielkie zabudowania folwarczne oraz romantyczny park dworski założony około 1850 roku z zachowanymi alejami lipową i kasztanową oraz bogatym starodrzewem złożonym m.in. z cisów, dębów, grabów, platanów, jesionów, modrzewi, świerków, daglezji, miłorzębu dwuklapowego i dębu szypułkowego odmiany stożkowej.

Obiekt dostępny.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy