Paul von Nießen

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Paul von Nießen
historyk, nauczyciel gimnazjalny
Data urodzenia 11 września 1857
Miejsce urodzenia Szczecin
Data śmierci 28 lutego 1937
Miejsce śmierci Szczecin
Narodowość niemiecka

Paul von Nießen (1857-1937) - niemiecki historyk i nauczyciel gimnazjalny.

Życiorys

Paul von Nießen urodził się 11 września 1857 roku w Szczecinie, w rodzinie kupieckiej. Po śmierci ojca, matka przeniosła się do Drawska Pomorskiego, gdzie podjęła pracę jako nauczycielka muzyki. Tam również, od roku 1867, uczęszczał Nießen do gimnazjum, zaś po jego ukończeniu (w roku 1875) rozpoczął studia historii i geografii na uniwersytecie w Berlinie. W roku 1882 zdał egzamin uprawniający go do nauczania w szkołach gimnazjalnych. Swoje kwalifikacje pedagogiczne w zakresie nauczania historii, geografii i języka łacińskiego oraz religii podnosił również w Greifswaldzie. Następnie został zatrudniony na roczny okres próbny jako nauczyciel w gimnazjum w Szczecinku. Przez krótki okres pracował też w prywatnej szkole w Breklum koło Husum (zachodni Szlezwik) i w gimnazjum w Gryficach.

Nießen w roku 1885 rozpoczął pracę nauczyciela w Schiller-Realgymnasium, najpierw jako Hilfslehrer (nauczyciel pomocniczy), wkrótce jako Oberlehrer. Naucza również w Geseniuschen Töchterschule. W roku 1905 otrzymał tytuł profesora, a w roku 1914 objął posadę nauczyciela w Bismarck-Oberrealschule.

Podczas pierwszej wojny światowej Nießen został przydzielony do Generalkommando des zweiten Armeekorps, później awansował na oficera i prowadził szkolenia. Również udzielał pomocy oraz wygłaszał pogadanki dla miejscowej ludności. W roku 1917 odszedł ze służby wojskowej ze względu na pogorszający się stan zdrowia.

Oprócz swojej działalności nauczycielskiej Nießen z zamiłowaniem poświęcił się studiom historycznym. Jego zainteresowania koncentrowały się wokół przeszłości Nowej Marchii, badaniom stosunków społecznych w średniowiecznych miastach pomorskich, w tym Szczecina wraz z ich ustrojem i administracją. Jego pierwsza znaczna publikacja z roku 1893 dotyczyła Dobiegniewa „Geschichte der Stadt Woldenberg i. N.”, jednego z mniejszych miejscowości Nowej Marchii. W roku 1897 ukazała się monografia Drawska Pomorskiego („Geschichte der Stadt Dramburg. Festschrift zur Jubelfeier ihres sechshundertjährigen Bestehens”), zaś w roku 1905 najważniejsza praca Nießena dotycząca dziejów Nowej Marchii - „Geschichte der Neumark im Zeitalter ihrer Entstehung und Besiedlung”.

W roku 1890 Nießen razem z Rudolfem Eckertem zainicjował powstanie Verein für die Geschichte der Neumark, które miało sprawować opiekę nad badaniami historycznymi Nowej Marchii. Nowo powstałe towarzystwo przekazało mu redagowanie kwartalnika „Mitteilungen des Vereins für Geschichte der Neumark”, w którym publikował artykuły i recenzje oraz sprawozdania z działalności towarzystwa. Inne jego prace ukazywały się zeszytach „Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark” oraz w „Forschungen zur Brandenburgischen und Preussischen Geschichte”. Publikował również w „Baltische Studien” i „Monatsblätter”, periodykach Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Altertumskunde (Towarzystwo Historii Pomorza i Starożytności), którego był honorowym członkiem. Wiele jego przyczynków popularnonaukowych drukowano w gazetach: „Frankfurter Oder Zeitung”, „Pommersche Tagespost”, „General Anzeiger für Stettin” oraz w „Hamburger Nachrichten”. W roku 1933 ukazała się monografia Złocieńca „Beitrag zur Geschichte der Stadt Falkenburg. Umrisse und Untersuchungen”.

Nießen pisał również sztuki teatralne, wśród nich „Jürgen Brunsberg” (1897), „Das Land am Meer wird deutsch” (1914) i „Otto von Bamberg” (1924).

W roku Nießen odszedł w stan spoczynku, ale nadał poświęcał swój czas pracy naukowej. Po roku 1930 stan jego zdrowia znacznie się pogorszył.

Paul von Nießen zmarł 28 lutego 1937 roku w Szczecinie.

Rodzina

Paul von Nießen w Gryficach poślubił Paulinę Völz, córkę właściciela miejscowej garbarni. Z tego związku pochodzi dwóch synów. Jeden z nich zginął podczas pierwszej wojny światowej.

Publikacje (wybór)

Nießen Paul Geschichte der Stadt Woldenberg.jpg
Nießen Paul Otto von Bamberg.jpg
  • Über die Echtheit einiger Urkunden zur Geschichte von Colbatz. “Monatsblätter”. Jg. 2, 1888, s. 108-109, 121-124.
  • Neumärkische Studien. Forschungen zur Brandenburgischen und Preussischen Geschichte. Bd. 2, 1889, H. 2, s. 37-90.
  • Die Erwerbung der Neumark durch die Askanier. Leipzig. Forschungen zur Brandenburgischen und Preussischen Geschichte. Bd. 4, 1891, H. 2, s. 1-75.
  • Geschichte der Stadt Woldenberg i. N. Stettin: Burmeister 1893.
  • Die Burg Zantoch und ihre Geschichte. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 2, 1894, s. 13-61.
  • Repertorium der im Königlichen Staatsarchive zu Königsberg i. Pr. befindlichen Urkunden zur Geschichte der Neumark. Bearb. von E. Joachim und im Verein mit dem Verfasser hrsg. von P. van Niessen. Landsberg a. W.: F. Schaeffer 1895.
  • Die Bedeverfassung in der Mark Brandenburg. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 4, 1896, s. 104-109.
  • Die Entstehung einer Territorialherrschaft im Lande Schivelbein und die Ausdehnung dieses Landes im 14. Jahrhundert. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 4, 1896, s. 109-116.
  • Die Herkunft der Familie von der Goltz. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 4, 1896, s. 116-118.
  • Geschichte der Stadt Dramburg. Festschrift zur Jubelfeier ihres sechshundertjährigen Bestehens. Dramburg: Jancke 1897.
  • Jürgen Brunsberg. Geschichtliches Schauspiel in 5 Aufzügen. Festspiel zur 600jährigen Jubelfeier der Stadt Dramburg. Dramburg: In Komm. bei Jancke 1897.
  • Der Anteil der Familie von Liebenow an der ältesten Geschichte der Neumark. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 7, 1898, s. 192-201.
  • Der Remter im Erdgeschoß des ehem. Cisterzienser-Nonnenklosters zu Bernstein. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 7, 1898, s. 206-208.
  • Des Markgrafen Johann Bemühungen um die Erwerbung Pommerns (1546-1548). Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 10, 1900, s. 41-59.
  • Die Lage der Burg Chinz und ihres Gebietes. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 10, 1900, s. 74-87.
  • Regesten zur Geschichte des Cistercienser-Nonnenklosters Reetz. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 11, 1901, s. 37-51.
  • Die Markgrafenweg. Die alte Heerstrasse nach Preussen. Forschungen zur Brandenburgischen und Preussischen Geschichte. Bd. 14, 1901, H.1 s. 259-263.
  • Die Okkupation und Kolonisirun des Barnim. „Monatsblätter“. Jg. 16, 1902, s. 24-30.
  • Die Urkunde Barnims I. für Jasenitz (1263). „Monatsblätter“. Jg. 16, 1902, s. 120-125.
  • Einige Briefe der “Mutter Käte” (Katherine), die Gemahlin des Margrafen Johann von Küstrin”. Forschungen zur Brandenburgischen und Preussischen Geschichte. Bd. 15, 1903, H. 1, s. 217-221.
  • Noch einmal die Lage der Burg und des Territoriums Chinz. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 13, 1902, s. 227-250.
  • Zur Entstehung des Großgrundbesitzes und der Gutsherrschaft in der Neumark. W: Programm des Schiller-Realgymnasiums zu Stettin. Stettin: Saran 1903, s. 1-20.
  • Städtisches und territoriales Wirtschaftsleben im märkischen Odergebiet bis zum Ende des 14. Jahrhunderts. Forschungen zur Brandenburgischen und Preussischen Geschichte. Bd. 16, 1903, H. 1, s. 1-162.
  • Geschichte der Neumark im Zeitalter ihrer Entstehung und Besiedlung. (Von den ältesten Zeiten bis zum Aussterben der Askanier). Landsberg a. W. Dermietzel & Schmidt 1905.
  • Der Ausgang der staatsrechtlichen Kämpfe zwischen Pommern und Brandenburg und die wirtschaftlichen Konflikte der Jahre 1560-1576. “Baltischen Studien”. NF 12, 1908, s. 103-206.
  • Die Fehde des Jesse gegen Schivelbein u. der Markgraf Hans. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 22, 1908, s. 133-138.
  • Markgraf Johann und die Familie Borcke. Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark. H. 25, 1910, s. 23-46.
  • Die staatsrechtlichen Verhältnisse Pommerns in den Jahren 1180-1214. “Baltischen Studien”. NF 17, 1913, s. 233-310.
  • Die Johanniterordensballei Sonnenburg und Markgraf Johann von Brandenburg. Ein Beitrag zur Fürstenpolitik im Reformationszeitalter. Landsberg: Fr. Schaeffer 1913.
  • Das Land am Meer wird deutsch. Geschichtliches Schauspiel in 5 Aufzügen. Stettin: Saunier 1914.
  • Otto von Bamberg. Ein geschichtliches Schauspiel. Aufgeführt zum ersten Mal in Stettin zur 800 Jahrfeier der Christianisierung Pommerns. Stettin: L. Saunier 1924.
  • Die Gründung von Berlinchen in der Neumark. W: Festgabe zum 650. Gründungsgedächtnistag von Berlinchen. Frankfurt an der Oder: Gustav Harnecker 1928. s. 5– 15.
  • Über die Schöffen im ältesten Stettin. “Baltischen Studien”. NF 34, 1932, s. 56-96.
  • Beiträge zur Geschichte der Stadt Falkenburg. Umrisse und Untersuchungen. Auf Wunsch der Stadt verfasst aus Anlass ihres 600 jährlichen Bestehens am 13 Dezember 1933. Umrisse und untersuchungen Paul von Niessen. Jastrof: Druck Zentgraf 1933.

Czasopisma

  • Mitteilungen des Vereins für Geschichte der Neumark (1891-1895)

Bibliografia

  • Wehrmann, Martin. Paul von Nießen. „Monatsblätter”. 51. Jg, 1937, Nr. 5, s. 65-68.
  • Miler, Zbigniew. Paul von Niessen (1857-1937) - historyk nowej Marchii i Pomorza. „Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny”. Nr 6, t. 2 (1999), s. 67-75.