Początek dekady (film)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Poczatek dekady03.jpg

Początek dekady (1981) – filmowy zapis spotkania Edwarda Gierka ze szczecińskimi stoczniowcami w dniach 23 i 24 stycznia 1971 roku.

Pamięć o tragedii Grudnia 1970 roku, o poległych towarzyszach pracy i niezałatwionych postulatach, budziły niezadowolenie stoczniowców ze Szczecina. Publikacja w miejscowej prasie informacji o rzekomo podjętych przez załogę Stoczni zobowiązaniach produkcyjnych dla poparcia nowych władz partii i rządu spowodowała, że 17 stycznia 1971 roku stoczniowcy przystąpili do strajku okupacyjnego. Był to pierwszy strajk robotników w Polsce u progu nowej dekady. Strajk poparło ponad 20 szczecińskich zakładów pracy. Nikt z miejscowych władz nie podjął rozmów ze strajkującą załogą. Stocznię otoczono kordonem milicji i wojska. W tej sytuacji stoczniowcy wysłali list otwarty do I sekretarza PZPR, Edwarda Gierka, z żądaniem natychmiastowego przyjazdu do stoczni i podjęcia rozmów. W dniu 24 stycznia 1971 roku do Szczecińskiej Stoczni przyjechali Edward Gierek, Piotr Jaroszewicz, Franciszek Kaim, Franciszek Szlachcic i Wojciech Jaruzelski. Ze względu na propozycję Komitetu Strajkowego z Edmundem Bałuką na czele, o ponowne przedyskutowanie postulatów z załogą, delegacja rządowa zmuszona była czekać w świetlicy stoczniowej. Był to pierwszy przypadek w powojennej historii Polski, kiedy władza czekała aż ludzie zechcą z nią rozmawiać.

Przebieg spotkania, które trwało ponad 8 godzin, zostało zarejestrowane przez, jedyną na sali, ekipę filmową szczecińskiego Ośrodka Telewizyjnego w składzie Andrzej Androchowicz, Lechosław Trzęsowski, Tomasz Kosior i Jan Węgliński. Z braku zgody władz na publikację, materiały filmowe przeleżały w archiwum 10 lat. Po sierpniu 1980 roku, Andrzej Androchowicz zmontował ponadgodzinny film z tego spotkania, wzbogacając archiwalne już materiały wspomnieniami i refleksjami kilku członków ówczesnego Komitetu Strajkowego. Film zatytułowany Początek dekady przeleżał na półce kolejne 10 lat. Po wielu zabiegach autora, w ramach tzw. upłynniania „półkowników”, film ukazał się na antenie Telewizji Polskiej w lutym 1990 roku, ale tylko we fragmentach...

Informacje o filmie

  • scenariusz i realizacja: Andrzej Androchowicz
  • zdjęcia: Lechosław Trzęsowski, Tomasz Kosior (zdjęcia realizowano z 23 na 24 stycznia 1971)
  • dźwięk: Jan Węgliński
  • montaż: Irena Piotrowska (montaż i zgranie w kwietniu 1981)
  • kier. produkcji: Marcin Brodziński
  • dane techn.: film czarno-biały, 16 mm
  • czas: 60’
  • produkcja: TVP Szczecin 1981
  • emisja: luty 1990 (fragmenty)



Źródła





IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz