Pomnik Józefa Hallera (Szczecin)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pomnik Józefa Hallera
Pomnik Józefa Hallera
Autor Zygmunt Wujek
Lokalizacja al. Wojska Polskiego 250
Data powstania 2007
Materiał piaskowiec szydłowiecki, brąz, żeliwo patynowe, beton


Pomnik Józefa Hallera – zlokalizowany na terenie koszar 12. Brygady Zmechanizowanej przy al. Wojska Polskiego 250. Upamiętnia postać generała Józefa Hallera.

Opis upamiętnienia

Pomnik przedstawia postać generała Józefa Hallera, ukazaną w mundurze hallerczyków, z rogatywką na głowie oraz z szablą w pochwie w lewej dłoni. Mundur spięty pasem, na piersi i klapach kieszeni widoczne guziki z wizerunkiem orła. Wokół stóp generała wykute w kamieniu elementy symbolizujące pole bitwy – samolot, działo, fragment czołgu, krzyż oraz wiszący na nim hełm, stanowiący czytelny znak prowizorycznej żołnierskiej mogiły. Poniżej rzeźby, na frontowej ścianie cokołu, umieszczona tablica z piaskowca szydłowieckiego, z napisem: „GENERAŁ/ JÓZEF/ HALLER/ 13 VIII 1873/ 04 VI 1960”. Z tyłu postumentu, w części górnej, zawieszona tablica z żeliwa, poświęcona inicjatorom budowy pomnika. Widnieją na niej słowa: „Z INICJATYWY/ PŁK W ST. SPOCZ. BOLESŁAWA/ Z. PAWŁOWSKIEGO/ ŻOŁNIERZY/ ARMII KRAJOWEJ/ OKRĘGU SZCZECIN/ PŁK WOJCIECHA/ KLIMASA DOWÓDCY/ 12. BZ MJR REZ MARKA/ SŁOWIKA ORAZ/ MGR ANNY IDKOWIAK, AUTORA POMNIKA DR ZYGMUNTA/ WUJKA/ POMNIK ODSŁONIĘTO/ W 90. ROCZNICĘ/ UTWORZENIA/ ARMII POLSKIEJ/ WE FRANCJI/ SZCZECIN 15 MAJA/ 2007 R.”. Po bokach postumentu wmurowane w podłoże metalowe tablice (po trzy z każdej strony), na których zamieszczono m.in. cytaty z wypowiedzi Józefa Hallera do żołnierzy. Począwszy od frontu z lewej strony: „DLA CIEBIE/ POLSKO/ I DLA TWOJEJ/ CHWAŁY”; „HONOR POLAKÓW/ BÓG/ MI POWIERZA/ ODDAM GO/ BOGU/ BEZ SKAZY”; „SŁUŻBA OJCZYŹNIE/ I NARODOWI/ JEST MOIM/ PRAWEM”. Od frontu z prawej strony: „23 • 06 • 1996 R. NA/ WAŁACH CHROBREGO/ W SZCZECINIE/ PREZYDENT RP/ WRĘCZYŁ SZTANDAR/ 12 BZ”; „10 • V • 1996 R. NADANO/ 12 BRYGADZIE/ ZMECHANIZOWANEJ/ IMIĘ GEN. BRONI/ JÓZEFA HALLERA”; „WOLA NARODU/ JEST MOIM/ PRAWEM”. Przed pomnikiem, na granitowym półmetrowym murku widoczny napis „W WAS JEST POLSKA”.

Historia

Wykonany z inicjatywy płk w st. spocz. Bolesława Z. Pawłowskiego, żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Szczecin, płk Wojciecha Klimasa, mjr rez. Marka Słowika oraz mgr Anny Idkowiak, odsłonięty 15 maja 2007 roku. Prace nad realizacją pomnika trwały kilka miesięcy i w większości wykonane zostały w koszalińskiej pracowni rzeźbiarza. Jedynie brązowe i żeliwne fragmenty rzeźby (głowa, ręce, pas, szabla, guziki, tablice oraz litery), powstały poza miejscem pracy artysty – w odlewni Doroty Wojcieszak-Mrozińskiej w Pleszewie. Odsłonięcia monumentu, w trakcie obchodów corocznego święta szczecińskiej brygady, dokonali: wnuczka generała Józefa Hallera – Ewa Haller oraz ostatni prezydent na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski. Wśród zaproszonych na tę uroczystość gości obecny był również Jacek Kotas, podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej.

Przed rozpoczęciem prac nad pomnikiem pod uwagę brano również inny projekt, autorstwa prof. Ryszarda Wilka, zakładający wykonanie brązowego popiersia generała Józefa Hallera i wkomponowanie go w granitową ścianę, kształtem przypominającą flagę lub pofalowane morze. Ostatecznie decyzją Komitetu Budowy do realizacji wybrano projekt dr. Zygmunta Wujka. Monument powstał dzięki ofiarom indywidualnym wielu szczecinian (m.in. żołnierzy i kombatantów) oraz znacznemu wsparciu sponsorów. Obecnie rozważana jest koncepcja przeniesienia rzeźby poza teren jednostki wojskowej.

Wymiary

Figura - wys. 410 cm x szer. 110 cm x gł. 80 cm

Cokół - wys. 150 cm x szer. 170 cm x gł. 122 cm

Bibliografia

  • Relacja płk w st. spocz. Bolesława Z. Pawłowskiego nagrana w Szczecinie 15 listopada 2008 r. W zbiorach autora.
  • Relacja telefoniczna dr. Zygmunta Wujka nagrana w Szczecinie 9 stycznia 2009 r. W zbiorach autora.


Zdjęcia pomnika

IES64.png Autor opracowania: Łukasz Skubisz