Psia Góra

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj

Psia Góra (łac. monte canum; niem. Röddenberg), wzgórze na terenie południowej części Starego Miasta, na którym położona jest środkowa i wschodnia część obecnej ulicy Podgórnej.

Historia

Zabudowa dawnego wzgórza Rodden Berg, 1625

Pierwsza wzmianka źródłowa o tym wzniesieniu pochodzi z dokumentu z 1302 roku, z którego wynika, że opat konwentu cystersów z Kołbacza dokonał zakupu wolnego placu położonego „na <psiej górze> (in Roddo-monte)”. [1] Według Carla Fredricha w 1345 roku na wzgórzu znajdowała się posiadłość ziemska osiadłej tu wcześniej rodziny Rode. W połowie XIV wieku jej siedzibę określono jako „zabudowania na Psiej Górze, /będące/ miejscem zamieszkania Jana z Psiej Góry” (hereditas in monte canum, in qua moratur Johannes Monscanum dictum, 1345). [2] Z czasem powstałe tu zabudowania miejskie zaczęto określać jako położone „przy psiej ulicy” (in platea canum, 1383, a także „psia górka” (monte canum, 1386; rodenberg, 1476, Rodden Berg, 1625). [3] Plac, na którym cystersi zbudowali tzw. Dwór Opata (curia, 1302; Abts Hoff, 1613), wyłączony był spod prawa miejskiego, stając się miejscem azylu wszelkiej maści uciekinierów. Stąd pochodzi późniejsza nazwa tego obszaru „Wolność” (Freiheit), a uliczki przyległej od zachodu do zabudowań nazwa Freiheitstraße (1706). [4] Po wprowadzeniu reformacji na terenie księstwa pomorskiego (1534) parcela przechodzi w ręce książąt, dalej pozostając wyłączona spod prawa miejskiego. Jak wynika z kolejnych przekazów, na miejscu budynków opactwa (Abtsbuden, 1587), i powstałej tu po reformacji Kancelarii Książęcej (Kantzley rechtsbergh, 1591), w latach 1726 - 1728 wybudowano na potrzeby twierdzy szczecińskiej zabudowania magazynów żywnościowych. [5] Po wyburzeniu magazynu i związanych z nim budynków na początku XX wieku powstał na ich miejscu budynek administracji miasta (Verwaltungsgebäude, 1902), obecny gmach Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego.

Przypisy

  1. P. Friedeborn, Historische Beschreibung der Stadt Alten Stettin in Pommern /.../. Gedruckt zu Alten Stettin 1613. Das erste Buch. Abts Hoff, s. 45; zob. także H.K.W. Hering, Beiträge zur Topographie Stettins in älterer Zeit W: BSt AF Bd. X, Stettin 1844, s. 66-67.
  2. Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von Carl Fredrich. Stettin Leon Sauniers Buchhandlung 1926.
  3. Die älteren Stettiner Straßennamen... op. cit., s. 55.
  4. Tamże, s. 45; zob. także Die schwedische Landesaufnahme von Vorpommern 1692-1709. Karten und Texte. Herausgegeben von der Historischen Kommission für Pommern e. V. und dem Landesarchiv Greifswald in Verbindung mit der Gesellschaft für pommersche Geschichte, Altertumskunde und Kunst e. V. Städte. Bd. 3, Teil 2: Stettin. Passauer Viertel, Verlag Ludwig, Kiel 2005, s. 78.
  5. Die älteren Stettiner Straßennamen... op. cit., s. 45; zob. także C. Fredrich, Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I W: BSt NF Bd. XXXI, Stettin 1929, s. 81.


Bibliografia

  • Friedeborn P., Historische Beschreibung der Stadt Alten Stettin in Pommern. Sampt einem Memorial unnd Ausszuge /.../ Geschichten, Handlungen und Vertraegen, welche sich von Zeit angenommenen Christenthumbs, /.../ fuenff hundert Jahren, /.../ begeben /.../ auch ein General Beschreibung des gantzen Pommerlandes: fuerstliche Stammlini der Hertzogen von Pommern, und fuersten zu Ruegen, in 4. Taffeln abgetheilet /.../. Gedruckt zu Alten Stettin 1613.
  • Hering H.K.W., Beiträge zur Topographie Stettins in älterer Zeit W: BSt AF Bd. X, Stettin 1844.
  • Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von Carl Fredrich. Stettin Leon Sauniers Buchhandlung 1926.
  • Fredrich C., Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I W: BSt NF Bd. XXXI. Stettin 1929.
  • Die schwedische Landesaufnahme von Vorpommern 1692-1709. Karten und Texte. Herausgegeben von der Historischen Kommission für Pommern e. V. und dem Landesarchiv Greifswald in Verbindung mit der Gesellschaft für pommersche Geschichte, Altertumskunde und Kunst e. V. Städte. Bd. 3, Teil 2: Stettin. Passauer Viertel, Verlag Ludwig, Kiel 2005 /tłum. Dirk Schleinert/.



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk