Recz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Recz
Recz
Dom Kultury w Reczu
Nazwa niemiecka Reetz
Nazwa przejściowa Rzeczyca
Powiat choszczeński
Gmina Recz
Prawa miejskie 1285
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 53.26203,15.551119

Recz (niem. Reetz) – miasto w powiecie choszczeńskim, w województwie zachodniopomorskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Recz.
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gorzowskiego.

Położenie

Miasto położone jest na Pojezierzu Choszczeńskim, wśród wzgórz nad rzeką Iną, przy drodze krajowej nr 10 (Szczecin - Bydgoszcz) oraz linii kolejowej Stargard – Piła. Leży w odległości około 75 km od Szczecina oraz około 14 km od Choszczna[1]. Powierzchnia miasta wynosi i 12 km2 i stanowi 6,7 % powierzchni gminy[2].

Klimat

Recz leży w strefie klimatu umiarkowanego o wpływie klimatu morskiego i oceanicznego. Występuje tutaj lokalne zróżnicowanie warunków klimatycznych m.in. większa częstotliwość burz, niższe temperatury i duża wilgotność ze względu na zróżnicowaną rzeźbę terenu oraz napływające z zachodu masy wilgotno – morskiego i podzwrotnikowego powietrza. Pogoda potrafi tu być zupełnie inna niż wewnątrz pobliskiej Puszczy Drawskiej. Panujące warunki klimatyczne korzystnie wpływają na rozwój rolnictwa. Cechy charakterystyczne klimatu panującego na tym obszarze są następujące[3]:

- średnia roczna temperatura powietrza wynosi około 7,8 °C;
- w tym średnia temperatura dla stycznia to - 1,6 °C a dla lipca +17,5 °C;
- średnia temperatura w okresie wegetacyjnym wynosi 12,4°C, natomiast w okresie od maja do lipca +14,9 °C;
- długość okresu gospodarczego na terenie gminy wynosi 248 – 252 dni,
- długość okresu wegetacyjnego wynosi 216 - 220 dni;
- długość okresu dojrzewania roślin wynosi 83 – 89 dni;
- średnia roczna suma opadów waha się w przedziale od 550 do 617 mm;
- występują długie i wczesne zimy z liczbą 35 – 60 mroźnych dni,
- pokrywa śnieżna o nietrwałym charakterze zalega średnio 55 – 60 dni; zdarzają się też zimy zupełnie bezśnieżne.

Obiekty fizjograficzne

Rzeka Ina w okolicy Recza

Przez miasto przepływa dostępna dla kajaków rzeka [[Ina (rzeka)}Ina]], której źródło znajduje się na południe od wsi Słutowo[4].

Do wzniesień pochodzenia polodowcowego na terenie miasta należą[5]:

Przyroda

Park miejski w Reczu
* Rezerwat florystyczny "Grądowe Zbocze"[6]. Znajduje się tuż za Reczem, w pobliżu miejscowości Wielgoszcz, przy drodze krajowej Nr 10 (Szczecin - Bydgoszcz).
* Park miejski

Historia

Pierwszą wzmiankę o Reczu zawiera dokument z 1269 roku. Gród obronny i osada targowa na podgrodziu powstały w okresie wczesnego średniowiecza. W 1237 roku gród został nadany korytowskim joannitom, którzy zbudowali w nim obronny zamek. Barnim I zajął zamek w latach 1261-1268. Pod koniec XIII wieku tereny Recza opanowała Brandenburgia, włączając je do Nowej Marchii. W 1285 roku margrabiowie brandenburscy nadali osadzie Recz prawa miejskie. Część majątku joannitów przejął klasztor cysterek ufundowany w 1296 roku i osadzony na wzgórzu zwanym dzisiaj „Wzgórze Klasztorne”[7]. W 1370 roku miasto oddano w lenno rodowi von Wedel. Stało się miastem prywatnym na blisko 300 lat. W latach 1402-1454 Nowa Marchia była pod panowaniem Zakonu Krzyżackiego. W 1552 roku zakon cysterski rozwiązano a jego dobra przejął elektor. Recz został częściowo zniszczony podczas Wojny Trzydziestoletniej i pożaru w 1637 roku. W 1657 roku w czasie wojny polsko-szwedzkiej Recz został zdobyty przez Polaków pod wodzą Stefana Czarnieckiego. Kolejne zniszczenia spowodowały pożary w 1686, 1689 i 1703 roku. Odbudowa Recza trwała do połowy XVIII wieku. W XIX wieku Recz był miasteczkiem rolniczym oraz ośrodkiem sukiennictwa i przetwórstwa drewna. W 1895 roku zbudowano linię kolejową Stargard - Kalisz ze stacją w Reczu. W 1939 roku miasto zamieszkiwało 3646 osób. 2 lutego 1945 roku po zaciętych walkach Recz został zdobyty przez wojska radzieckie. W mieście rozegrała się bitwa czołgów, w wyniku której miasto zniszczono w około 70% [8][9].

Władze polskie po II wojnie światowej, przejęły miasto Recz położone w powiecie choszczeńskim. W latach 1945/1946 obowiązywała nazwa „Rzeczyca” zmieniona następnie na „Recz Pomorski”. Z czasem określenie „pomorski” wyszło z użycia[10]. W 1954 roku gdy dokonano przekształcenia gmin w gromady, Recz pozostało miastem nie stanowiącym powiatu miejskiego w obrębie powiatu choszczeńskiego[11]. Zmianom podlegała przynależność wojewódzka miejscowości. Do roku 1975 Recz znajdował się w granicach województwa szczecińskiego, w latach 1975-1998 wchodził w skład województwa gorzowskiego[12]. Od 1 stycznia 1999 r. należy do województwa zachodniopomorskiego[13].

Samorząd

Urząd Miasta i Gminy Recz

W Reczu mieści się Urząd Miejski - siedziba władz Miasta i Gminy.

Organami Miasta i Gminy Recz jest Rada Miejska i Burmistrz. W kadencji 2010-2014 funkcję Burmistrza pełni Józef Romanowski[14].

W skład Rady Miejskiej wchodzi 15 radnych[15]:

- Tadeusz Robaczek - Przewodniczący Rady Miejskiej
- Leon Grzelak - Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej

Pozostali radni: Andrzej Pater, Zofia Janina Misiek, Joanna Możdżyńska, Ilona Szupiluk, Marzena Mariola Barna, Bożena Karpińska, Paweł Kubarski, Edmund Matczak, Agata Paszowska, Tomasz Smus, Andrzej Stekiel, Jan Witek, Maria Wojciechowska.

Gospodarka i infrastruktura

W mieście Recz według stanu na dzień 31 grudnia 2012 roku wpisanych do rejestru REGON było 322 podmiotów gospodarczych, z czego 10 działało w sektorze publicznym a 312 w sektorze prywatnym. 15 firm prowadziło działalność w zakresie rolnictwa, leśnictwa, łowiectwa i rybactwa, 112 przedsiębiorstw związanych było z przemysłem i budownictwem, a pozostałą działalnością zajmowało się 195 firm[16].

Drogi

Do podstawowych połączeń drogowych prowadzących przez miasto Recz należy droga krajowa nr 10 Bydgoszcz – Szczecin[17] oraz droga wojewódzka Nr 151 Gorzów Wielkopolski – Recz[18]. Przez miasto przebiegają również drogi powiatowe[19]:

- Nr 2205 Z (m. Recz)
- Nr 2222 Z (Recz – Suliszewo – Zieleniewo – Pławno – Krzęcin)
- Nr 2226 Z (Recz – Kiełpino – Zieleniewo)

Drogi miejskie wynoszą 4.320 km[20].

Czynny jest przystanek kolejowy Recz Pomorski[21].

Kultura

Życie kulturalne w Reczu kształtują następujące ośrodki kultury[22]:

Biblioteka Publiczna w Reczu

Lokalną kulturę wzbogaca chór parafialny „Cantamus Domini” oraz „Galeria Pasja”.

Do organizowanych imprez cyklicznych należą:

- Dni Recza,
- Widowisko historyczne „Na kupieckim szlaku”,
- Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy,
- Gminny Dzień Seniora,
- Festyn z okazji 3 Maja,
- Dzień Strażaka,
- Dożynki gminne.

W mieście działa również Towarzystwo Miłośników Recza.

Oświata

Zespół Szkół w Reczu

W Reczu w roku szkolnym 2011/2012 działały następujące szkoły[23]:

* Przedszkole Miejskie
* Szkoła Podstawowa im. Stefana Czarnieckiego
* Gimnazjum im. Adolfa Długosza
* Liceum Ogólnokształcące (dla dorosłych) - szkoła niepubliczna bez uprawnień szkoły publicznej.

Kościoły i związki wyznaniowe

Jedyną wspólnotą religijną w Reczu jest kościół katolicki w obrządku łacińskim. W kościelnej strukturze administracyjnej, teren miasta wchodzi w skład dekanatu Choszczno, należącego do Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. W Reczu znajduje się Kościół parafialny pw. Chrystusa Króla[24].

Sport

Kompleks sportowy w Reczu

W Reczu istnieje infrastruktura sportowa złożona z Stadionu Miejskiego Remor, hali sportowej, boiska Orlik 2012[25].

W mieście działają kluby sportowe[26]:

- Uczniowski Klub Sportowy „INA”
- Uczniowski Klub Sportowy „HETMAN RECZ"

Turystyka

Szlak Cysterski na Pomorzu Zachodnim

Turystyka w Reczu jest słabo rozwinięta. Duże szanse na rozwój ma turystyka wiejska, ze względu na liczne atrakcje przyrodnicze, zabytki architektury oraz położenie na Szlaku Cysterskim należącym do Europejskiego Szlaku Cystersów. Dla turystów przygotowano szlaki piesze[27][28]:

  • Szlak czerwony (Szlak im. Hetmana Stefana Czarnieckiego): Stargard - Pojezierze Ińskie (Iński Park Krajobrazowy) – Pęzino – Marianowo - Szadzko - Dobrzany - Recz (62 km)
  • Szlak zielony: Recz – Pomień – Radlice – Osiedle Północne w Choszcznie - Choszczno (16,7 km)

Przez Recz przebiega również trasa szlaku „Wzniesienia moreny czołowej”[29].

Demografia

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 30 września 2012 roku w Reczu zamieszkiwało 2978 osób: 1510 kobiet i 1468 mężczyzn, co stanowi 52 % wszystkich mieszkańców gminy Recz [30]. Gęstość zaludnienia na terenie miasta wynosi 248 osób na 1 km2.

W latach 20042011 wielkość populacji w mieście przedstawiała się następująco[31]:

Liczba mieszkańców Recza
(stan na dzień 31 XII)
Rok Liczba mieszkańców ogółem Kobiety Mężczyźni
2004 3001 1528 1473
2005 3010 1525 1485
2006 2984 1511 1473
2007 2993 1516 1477
2008 2989 1511 1478
2009 2971 1516 1455
2010 2963 1508 1455
2011 3012 1530 1482

System ochrony zdrowia

Świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej w Reczu udzielane są w dni powszednie, w godz. 8.00 - 18.00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Opieka zdrowotna jest realizowana w gabinecie przychodni - a w przypadkach, gdy jest to medycznie uzasadnione również w domu pacjenta[32]. W mieście funkcjonują 2 zakłady opieki zdrowotnej, gdzie pacjenci są przyjmowani przez lekarzy rodzinnych oraz 2 apteki zajmujące się sprzedażą leków i innych produktów medycznych. Lekarze specjaliści prowadzą prywatne praktyki lekarskie.

Herb

Herb Miasta i Gminy Recz

Herb Miasta i Gminy Recz przedstawia w żółtym polu czerwony narożnik muru obronnego, ponad nim trzy czerwone wieże, pokryte czarnymi daszkami z czerwonymi kulami. Na środkowej srebrna tarczka z czerwonym orłem.

Wzór herbu określa załącznik nr 2 do Statutu Gminy Recz[33].

Zabytki

W Reczu do dzisiejszego dnia zachowały się zabytki architektury[34] i obiekty sakralne[35]. Wśród obiektów zabytkowych znajdują się m.in.:

  • Brama Choszczeńska z XIV wieku
  • Baszta Drawieńska z XIV wieku
  • Kościół gotycki Chrystusa Króla z XIV wieku z renesansowym ołtarzem z lat 1607-1611
  • Klasztor cysterski z XIII wieku
  • Organistówka z końca XVIII wieku ze ścianą zewnętrzną zdobioną medalionami Kochanowskiego, Mickiewicza i Żeromskiego
  • Dom mieszczański z końca XVIII wieku
  • Układ urbanistyczny Starego Miasta

Pomniki

Pomnik w Reczu
  • Na zawsze z Polską

Osoby urodzone w miejscowości


Przypisy

  1. Strategia Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Gminy Recz do roku 2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Reczu. [online]. [Przeglądany 1 sierpnia 2013]
  2. Województwo zachodniopomorskie. Podregiony powiaty, gminy. Szczecin, 2012. s. 98. ISSN 1733-103X
  3. Strategia Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Gminy Recz do roku 2020. [online]. [Przeglądany 11 czerwca 2013]
  4. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  5. Białecki Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin, 2001. s. 198, 520, 528. ISBN 83-7141-201-4
  6. Rozporządzenie Nr 76 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 31 października 2007 r. „Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego” 2007, Nr 113, poz. 1932
  7. Brzustowicz Grzegorz Jacek. Recz nad Iną od lokacji do rozkwitu w XVII wieku. Studia z dzieków miasta. Recz-Choszczno: „Ares Usługi Ewa Jabłońska”, 2008, s. 17, 30, 101-102. ISBN 978-83-927619-0-7
  8. Jurkiewicz Janusz Leszek. Pomorski Szlak Cystersów. Gdynia:Wydawnictwo REGION, 2011, s. 72. ISBN 978-83-7591-174-9
  9. Białecki Tadeusz. Herby miast Pomorza Zachodniego. Szczecin: „Polskie Pismo i Książka”, 1991, s. 107-108. ISBN 83-85360-01-8
  10. Obwieszczenie Wojewody Szczecińskiego z dnia 18 listopada 1946 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości, położonych w powiecie Choszczeńskim. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1946 , nr 14, poz. 87
  11. Ogłoszenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 2 czerwca 1958 r. w sprawie ogłoszenia podziału administracyjnego województwa szczecińskiego. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1958, nr 7, poz. 30
  12. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  13. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  14. Burmistrz Recza. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Reczu. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  15. Rada Miejska. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Reczu. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  16. Podmioty gospodarcze W: Bank Danych Lokalnych. [online]. [Przeglądany 29 lipca 2013]
  17. Zarządzenie Nr 73 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom krajowym. „Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury” 2008, Nr 15, poz. 78
  18. Zarządzenie Nr 74 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom wojewódzkim. „Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury” 2008, Nr 15, poz. 79
  19. Numeracja dróg powiatowych w Województwie zachodniopomorskim W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. [online]. [Przeglądany 6 lipca 2013]
  20. Wykaz dróg powiatowych W: Biuletyn Informacji Publicznej Powiatowy Zarząd Dróg w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 6 lipca 2013]
  21. Indeks stacji W: Ogólnopolska Baza Kolejowa. [online]. [Przeglądana 8 lipca 2013]
  22. Strategia Integracji i Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Recz W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Reczu. [online]. [Przeglądany 10 lipca 2013]
  23. Wykaz szkół i placówek oświatowych z terenu województwa zachodniopomorskiego. W: Kuratorium Oświaty w Szczecinie [online]. [Przeglądany 22 maja 2013]
  24. Parafie wg gmin. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska. [online]. [Przeglądany 25 czerwca 2013]
  25. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  26. Wykaz klubów sportowych działających na terenie powiatu choszczeńskiego W: Powiat choszczeński wita. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  27. Atrakcje turystyczne. W: Gmina Recz. [online]. [Przeglądany 12 lipca 2013]
  28. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 18 lipca 2013]
  29. Szlaki turystyczne. W: Centrum Informacji Turystycznej Stargard. [online]. [Przeglądany 6 sierpnia 2013]
  30. Stan, ruch naturalny i wędrówkowy ludności w III kwartale. W: GUS Baza Demografia. [online]. [Przeglądany 21 maja 2013]
  31. Województwo zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy. Szczecin: Główny Urząd Statystyczny, 2005 - 2012. ISSN 1733-103X
  32. Dla pacjenta. W: Narodowy Fundusz Zdrowia Zachodniopomorski Odział Wojewódzki w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 24 maja 2013]
  33. Obwieszczenie Rady Miejskiej w Reczu w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Statutu Gminy Recz. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Reczu. [online].[Przeglądany 2 lipca 2013]
  34. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  35. Powiatowy Program Ochrony Środowiska dla powiatu choszczeńskiego na lata 2004-2007 z perspektywą na lata 2008–2011. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]


Bibliografia

  1. Białecki Tadeusz. Herby miast Pomorza Zachodniego. Szczecin: „Polskie Pismo i Książka”, 1991. ISBN 8385360018
  2. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2001. ISBN 8371412014
  3. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Recz nad Iną od lokacji do rozkwitu w XVII wieku. Studia z dziejów miasta. Recz-Choszczno: „Ares Usługi Ewa Jabłońska”, 2008. ISBN 9788392761907
  4. Jurkiewicz, Janusz Leszek. Pomorski Szlak Cystersów. Gdynia: Wydawnictwo REGION, 2011. ISBN 9788375911749
  5. Obwieszczenie Rady Miejskiej w Reczu w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Statutu Gminy Recz. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Reczu. [online]. [Przeglądany 2 lipca 2013]
  6. Obwieszczenie Wojewody Szczecińskiego z dnia 18 listopada 1946 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości, położonych w powiecie Choszczeńskim. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1946 , Nr 14, poz. 87
  7. Ogłoszenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 2 czerwca 1958 r. w sprawie ogłoszenia podziału administracyjnego województwa szczecińskiego. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1958, Nr 7, poz. 30
  8. Powiatowy Program Ochrony Środowiska dla powiatu choszczeńskiego na lata 2004-2007 z perspektywą na lata 2008–2011. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  9. Rozporządzenie Nr 76 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 31 października 2007 r. „Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego” 2007, Nr 113, poz. 1932
  10. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. „Dziennik Ustaw” 1975, Nr 17, poz. 92
  11. Strategia Integracji i Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Recz . W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Reczu. [online]. [Przeglądany 10 lipca 2013]
  12. Strategia Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Gminy Recz do roku 2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Reczu. [online]. [Przeglądany 1 sierpnia 2013]
  13. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  14. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. „Dziennik Ustaw” 1998, Nr 96, poz. 603
  15. Województwo zachodniopomorskie. Podregiony powiaty, gminy. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012. ISSN 1733-103X
  16. Zarządzenie Nr 73 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom krajowym. „Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury” 2008, Nr 15, poz. 78
  17. Zarządzenie Nr 74 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom wojewódzkim. „Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury” 2008, Nr 15, poz. 79

Linki zewnętrzne

Zobacz też



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Elżbieta Malinowska