Requiem? (teatr)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Okładka programu

Requiem? (1961) – pierwszy program Studenckiego Teatru Politycznego ze Szczecina

Montaż poetycki w opracowaniu literackim Ryszarda Liskowackiego. Autor skojarzył relacje przywódców hitlerowskich z lat trzydziestych i czterdziestych - Hitlera, Goebbelsa, Hessa, Goeringa, Mayera, Straßera, Krűgera, Gilla, Grewe i Kerna - z rewizjonizmem zachodnioniemieckim lat sześćdziesiątych. Fragmenty przemów i powiedzonek przywódców hitlerowskich przepleciono cytatami z tekstów Karla Alberta, Tadeusza Borowskiego, Bertolda Brechta, Władysława Broniewskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Tadeusza Hołuja, Mieczysława Jastruna, Kazimierza Andrzeja Jaworskiego, Tadeusza Klimaszewskiego, W. Krauzego, Ryszarda Liskowackiego, Russela of Liverpool, Alberta Maltza, Jerzego Putramenta, Tadeusza Różewicza, Romana Sadowskiego, J. Sawickiego, Jerzego Wittlina. Słowo poetyckie wzbogacono leitmotivem muzycznym odtwarzanym z magnetofonu.

Ryszard Liskowacki (z wstępu): Dlaczego przygotowaliśmy właśnie taki program? Sądzę, że uzasadnienie tego nie będzie trudne. Społeczeństwo polskie, które zna z własnego, gorzkiego doświadczenia tragiczny okres niemieckiej okupacji z niepokojem słucha wypowiedzi nowych „fűhrerów” z Bonn. Program „Requiem?”, który oparty jest wyłącznie na autentycznych dokumentach z ostatnich lat trzydziestu i utworach literackich będących emocjonalnym odbiciem tego, co przeżywalismy w tym czasie - traktujemy jako próbę przypomnienia smutnej lekcji historii tym wszystkim, którzy zbyt prędko o niej zapomnieli lub w ogóle jej nie pamiętają.

Dedykacja w książce: Andrzejowi Androchowiczowi podczas wieczoru, który był początkiem nowego programu Teatru Politycznego. Rysiek (Liskowacki), 15-16 VIII Szczecin 1961 r.

Premiera Requiem? odbyła się 23 kwietnia 1961 roku podczas środowiskowych eliminacji Studenckich Zespołów Artystycznych dla zespołów i solistów, mających reprezentować Szczecin na II Ogólnopolskim Festiwalu Kulturalnym Studentów w Gdańsku. Program w reżyserii Andrzeja Androchowicza przyniósł zespołowi kwalifikację do występów przed gdańską publicznością. Program został uhonorowany nagrodami na festiwalach w Gdańsku i w Lublinie. Przedstawienia wznowiono jesienią 1962 roku po uzupełnieniu programu i po częściowej zmianie obsady aktorskiej.

  • scenariusz: Ryszard Liskowacki
  • reżyseria: Andrzej Androchowicz
  • scenografia: Donat Szuliński (student ASP - Warszawa)
  • oprac. muzyczne: Marek Brandt
  • światło i dźwięk: Jerzy Skutecki
  • kierownictwo techniczne teatru: Waldemar Arendt, Leszek Wąsowski
  • wykonawcy: Andrzej Androchowicz, Wojciech Has, Adam Jezierzański (1962), Hanna Marciniak, Krystyna Rankiewicz, Jerzy Skutecki (1962), Leszek Wąsowski (1962), Franciszek Wdowiak, Krystyna Zbieć



Wybrane występy STP z programem Requiem? w 1961 roku

  • 23 kwietnia – premiera - Przegląd Studenckich Zespołów Artystycznych
  • 29 kwietnia – program galowy studenckiego zespołu na otwarcie klubu
  • 1 maja – Klub „13 Muz” (godz. 18.00)
  • 6 maja – „Żak” - Gdańsk (godz. 23.00) - występ w ramach Ogólnopolskiego Festiwalu Kulturalnego Studentów
  • 7 maja – sala Klubu Medyka - Gdańsk (godz. 22.00)
  • 8 maja – sala kinowa - Elbląg (2 przedstawienia)
  • 9 maja – Teatr Kameralny - Sopot (godz. 16.00)
  • 13 maja – Auditorium Maximum WSR - Szczecin (godz. 18.00) - występ podczas Ogólnopolskiego Antyrewizjonistycznego Seminarium Studenckiego
  • 21 maja – Telewizja Szczecin (godz. 20.00)
  • 8 czerwcaPolskie Radio Szczecin (godz. 11.30)
  • 14 czerwcaKlub „Pimpuś” - Szczecin (godz. 19.00)
  • 18 czerwca – Klub Spółdzielców - Szczecin (godz. 19.30)
  • 23 czerwca – Klub Spółdzielców - Szczecin (godz. 18.00)
  • wrzesień – Poznań



Prezentacja programu na festiwalach i przeglądach teatralnych

  • 1961 – Ogólnopolski Festiwal Kulturalny Studentów w Gdańsku (maj)
  • 1962 – Festiwal Kabaretów Amatorskich w Lublinie
  • 1963 – Festiwal Teatrów Studenckich w Łodzi



Nagrody i wyróżnienia

  • 1961 – nagroda redakcji „Sztandaru Młodych” za program najbardziej zaangażowany w problemy współczesności na Ogólnopolskim Festiwalu Kulturalnym Studentów w Gdańsku
  • 1962 – nagroda specjalna (3500 zł) za program na Festiwalu Kabaretów Amatorskich w Lublinie



Z prasy

  • Requiem stąd, że widowisko w pierwszej swojej części jest wyrazem hołdu składanego ofiarom faszyzmu; ta część przedstawienia przypomina tragiczne lata w formie tak pełnej ekspresji, że znane od lat wiersze wzruszają stokrotnie. Drugą część widowiska stanowi ładnie reżysersko zainscenizowane (ładny - bo nie nużący, zrobiony na zasadzie migawek) sąd nad zbrodniarzami wojennymi, z których każdy zrzuca winę na innego. Część trzecia wreszcie jest przypomnieniem tego, co aktualnie dzieje się nad Łabą. Zakończenie to już nie requiem, lecz groźne memento. (Wł.K., Teatry studenckie...)
  • (...) nie wszystko to, cośmy oglądali było kabaretem. Nie jest nim na pewno Studencki Teatr Polityczny ze swoim pięknym „Requiem?” Jest Teatrem Propozycji, Teatrem Przejmującego Słowa. Nie trzeba dodawać, że prócz dobrej zabawy z żartem i piosenką, potrzebne jest i przejmujące słowo, zwłaszcza na temat, który choć ponury i groźny, a może właśnie dlatego, konieczny jest i wart, by go ocalić od zapomnienia. „Requiem?” to dyskusja dwu postaw: faszyzmu i humanizmu, ideologii „Herrenvolku” i ideologii wolności. Dyskusja przeprowadzona z pomocą pełnych wyrazu środków artystycznych, sprawie kontrastu służy magnetofonowe nagranie wrzaskliwego przemówienia Hitlera i spokojny a mocny głos cytujący dokumenty zbrodni przeciwko ludzkości. Sprawie głębokiego przeżycia służy tu i światło i cień i fotografikai wiersz współczesnego poety... Dobrze się stało, że zaproszono i ten teatr z tym programem. Dobrze, że został nagrodzony. (Mirosława Knorr, Po wyjeździe...)
  • (...) nagroda dla szczecińskiego środowiska studenckiego, w którym działa w tej chwili sześć(!) zespołów teatralnych. Bezpretensjonalna składanka satyryczna „Imieniny dyr. Kieraszka” i program „Requiem?” Teatru Politycznego; program ważny politycznie, wart uwagi również jako interesująca próba znalezienia nowej formy scenicznej: jakże aktualny - i potrzebny - montaż antynazistowski, ze scenariuszem opartym o fragmenty przemówień czołowych hitlerowców i ich dzisiejszych pogrobowców, łączone z tekstami Borowskiego, Broniewskiego, Gałczyńskiego, Hołuja, Putramenta, Różewicza, Brechta etc. (Jerzy Koenig, Gdańsk 1961)



Inne programy STP



Żródła

Bibliografia

  • bk, Co dalej?, „Panorama Północy” nr 39 z dn. 24 września 1961
  • hen, Festiwal Kabaretów Amatorskich. Czekamy na „Requiem", „Sztandar Ludu” z dn. 10 maja 1962
  • (ja), Studencki teatr Polityczny. Dziś w „Pimpusiu” „Requiem?", „Kurier Szczeciński” z dn. 14 czerwca 1961
  • Mirosława Knorr, Po wyjeździe Stańczyka, „Kultura i życie” dodatek do „Sztandaru Ludu” nr 19 z dn. 20 maja 1962
  • Jerzy Koenig, Gdańsk 1961, „Nowa Kultura” nr 23 z dn. 4 czerwca 1961
  • Eugeniusz Michaluk, Majakowscy ze Szczecina, „ITD” 1964 nr 206, s. 13
  • Wł.K., Teatry studenckie (3). Teatr Polityczny ze Szczecina, „Panorama Północy” nr 29 z dn. 16 lipca 1961

Inne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz