Rudolf Clausius

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rudolf Clausius
matematyk, fizyk
brak zdjecia
Data urodzenia 2 stycznia 1822
Miejsce urodzenia Koszalin
Data śmierci 24 sierpnia1888
Miejsce śmierci Bonn
Narodowość niemiecka


Rudolf Clausius (1822-1888) niemiecki fizyk i matematyk. Autor prac z zakresu termodynamiki.

Życiorys

Rudolf Clausius urodził się w Koszalinie w 1822 roku jako szósty syn aż z osiemnaściorga dzieci. Pochodził z rodziny inteligenckiej, ojciec jego był dyrektorem w jednym z gimnazjów. W wieku 16 lat przeniósł się do Szczecina, by tam zdać maturę. Już wtedy jego zainteresowania budziła matematyka, przyroda. Młody Clausius był samotnikiem, ciekawym świata i praw nim rządzących. [1] Po maturze rozpoczął studia na uniwersytecie berlińskim. Od razu też stał się jednym z najzdolniejszych studentów. Uniwersytecki dyplom Clausius uzyskał w 1844 roku, a cztery lata później obronił doktorat na Uniwersytecie w Hale. Jego pierwszy odczyt dotyczył problemu kolorów nieba. Clausius zastanawiał się dlaczego niebo ma kolor błękitny, czemu widzimy czerwoną łunę przy wschodach i zachodach słońca, oraz czym jest polaryzacja światła. W swoich analizach wykorzystał matematykę oraz zagadnienia fizyki. Pierwsza, i jednocześnie najsłynniejsza praca Clausiusa ukazała się w 1850 roku. Dotyczyła motorycznej siły ciepła. Publikacja była na tyle przełomowa, że zainteresowano się nią w Królewskiej Szkole Artylerii i Inżynierii w Berlinie. Był to okres ciągłych zbrojeń w Europie, oraz epoka silnika parowego i wykorzystania maszyn na potrzeby ludzi i przemysłu. Clausius był uczonym, który wiele wysiłku włożył w to,by fizykę postrzegać w kategoriach osobnej gałęzi wiedzy. Intrygowało go zjawisko ciepła i wykonywanej przy jego udziale pracy. Odtąd przez kolejne 15 lat Clausius rozwijał II zasadę termodynamiki opisując i tłumacząc ją w ośmiu kolejnych publikacjach. Ostatecznie nadał jej kształt w 1865 roku, gdy stwierdził: "Ciepło nie może samorzutnie przepływać od ciała o temperaturze niższej do ciała o temperaturze wyższej". Następnie dodał jeszcze zjawisko entropii: miary nieuporządkowania materii i energii. Clausius zauważył, że wbrew ogólnie przyjętym założeniom energia wszechświata ma tendencję do zwiększania się.
Niemiecki fizyk zafascynowany był silnikami parowymi,współtworzył słynne równanie pokazujące powiązanie pomiędzy ciśnieniem a temperaturą. Gdy opublikował "Teorię ciepła" musiał walczyć z krytyką i zarzutami wielu naukowców, w tym Anglików którzy sobie chcieli przywłaszczyć odkrycia Clausiusa.
Wydarzenia polityczne w Europie zmusiły Clausiusa do odłożenia naukowych rozważań. Otto von Bismarck kontynuując swoją życiową misję zjednoczenia Niemiec wdał się w wojnę z Francją. Clausius jako niemiecki patriota, mimo swojego wieku ( miał wówczas prawie 50 lat) zgłosił się do wojska. Jak wspominał Robert Clausius, jego brat Rudolf wykazał się niezwykłą dzielnością i patriotyzmem w wojnie lat 1870-1871. Stworzył oddział medyczny, którego członkami byli studenci z Bonn. Podczas wielkich, krwawych bitew pod Vionville i Gravelotte pomagał znosić rannych z pola bitwy, często w warunkach huraganowego ognia i bliskości śmierci. Podczas jednej z takich potyczek Clausius został ranny w nogę, co spowodowało trwałe kalectwo - do końca życia wyraźnie kulał. Za męstwo Rudolf Clausius otrzymał Krzyż Żelazny.
Cztery lata później, podczas porodu zmarła jego żona. Dziecko które przyszło na świat było ich szóstym, ale jedynie czworo przeżyło swojego ojca. Po śmierci żony Clausius musiał zająć się domem i zatroszczyć o dzieci, dzieląc czas między naukowe badania i dom. Clausius powrócił w końcu do życia naukowego, został w 1884 roku rektorem Uniwersytetu w Bonn. Dwa lata później ożenił się ponownie. W ostatnich latach życia ciężka choroba unieruchomiła go w łóżku, ale nawet wtedy nie przestała go absorbować praca naukowa. Rudolf Clausius zmarł w 1888 roku w Bonn.

Przypisy

  1. Rudolf Clausius - genialny fizyk z Koszalina. W: Koszaliński Portal Historyczny [online]. [Dostęp 17.11.2014].

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Tomasz Wojciechowski