Ryszard Grabowski

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ryszard Grabowski
Poeta, prozaik, dziennikarz
Data urodzenia 18 lipca 1931
Miejsce urodzenia Warszawa
Data śmierci 9 kwietnia 1987
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 50-30-8)


Ryszard Grabowski (1931-1987) – poeta, prozaik, dziennikarz

Życiorys

Ryszard Grabowski (właśc. Ryszard Alfred Maria Grabowski herbu Zaremba) urodził się 18 lipca 1931 roku w Warszawie w rodzinie inteligenckiej. Jego ojciec, Alfred Feliks Zygmunt Grabowski h. Zaremba ukończył polonistykę o specjalności fiolog-językoznawca na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Później wstąpił do Wojska Polskiego, gdzie wkrótce dosłużył się stopnia majora. W czasie wojny został aresztowany przez gestapo i zamordowany na Pawiaku 14 kwietnia 1944 roku. Matka, Maria z d. Czeżowska, była osobą dobrze wykształconą, władającą biegle kilkoma językami. Po wojnie pracowała w Akademii Handlowej w Szczecinie.

W czasie okupacji niemieckiej Ryszard Grabowski uczęszczał na tajne komplety. Działał w Szarych Szeregach. Uczestniczył w powstaniu warszawskim. Po klęsce powstania, podczas którego całkowitemu zburzeniu uległ jego rodzinny dom, wraz z matką został umieszczony w przejściowym obozie w Pruszkowie. Stamtąd przez Piotrków Trybunalski trafił do Krakowa, gdzie uczęszczał do gimnazjum.

W 1946 roku jego matka podjęła decyzję o wyjeździe na Ziemie Zachodnie, do Szczecina. Tu ukończył II Liceum Ogólnokształcące im. Mieszka I - słynnego „Pobożniaka”, oraz trzyletnią Państwową Szkołę Techniczną, po której uzyskał dyplom technika elektryka. W zawodzie jednak nie pracował. W latach 1957-1962 był dziennikarzem „Kuriera Szczecińskiego”. W 1957 roku na długie lata związał się z rozgłośnią Polskiego Radia w Szczecinie, dla której pisał słuchowiska, opowiadania i audycje satyryczne, a także prezentował swoje wiersze. Był autorem tekstów do popularnego Radiokutra. Współredagował również publicystyczno-artystyczny magazyn Rodzinny port (obie audycje z Władysławem Wojciechowskim).

Jako poeta zadebiutował w 1955 roku wierszem Uliczki opublikowanym na łamach „Życia i Kultury”, dodatku kulturalnego „Głosu Szczecińskiego”. Swoje wiersze, utwory prozatorskie i reportaże zamieszczał m.in. w prasie lokalnej - „Kurierze Szczecińskim”, „Głosie Szczecińskim”, „7-mym Głosie Tygodnia” (cykl humoresek morskich Pod Okoniem), „Spojrzeniach”, „Ziemi i Morzu”, a także w prasie ogólnopolskiej - „Kamenie”, „Kształtach”, „Morzu”, „Nowej Wsi”, „Panoramie Północy”, „Płomyczku”, „Poglądach”, „Szpilkach”, „Tygodniku Morskim” i we „Wrocławskim Tygodniku Katolickim”. Często publikował pod pseudonimem (rg).

Był współtwórcą poetyckiej grupy Metafora (Józef Bursewicz, Andrzej Dzierżanowski i Janusz Krzymiński), której pojawienie się w 1956 roku określono niezwykle ważnym wydarzeniem w literackim życiu Szczecina.

Pisał utwory poetyckie, satyryczne i opowiadania. Współpracował ze studenckimi teatrzykami „Skrzat” (m.in. programy Można i tak, Kapelusze, Tu do niczego się nie zmusza), „Complex 13” i z Kabaretem „Okaryna”. Od 1961 roku pisał teksty dla Teatrzyku na Wielkiej (m.in. Piosenki i teksty), amatorskiego zespołu działającego pod auspicjami Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Pracy w Szczecinie. Napisał ponad sto tekstów do piosenek autorstwa Waleriana Pawłowskiego, Czesława Cupaka, Małgorzaty Krause i Andrzeja Ługowskiego. Niektóre z piosenek były prezentowane i nagradzane na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu.

Współorganizował I Prezentację Malarzy i Poetów Krajów Demokracji Ludowej, która odbyła się w Muzeum Pomorza Zachodniego w Szczecinie (17 lipca-15 września 1965).

Był członkiem Szczecińskiego Oddziału Związku Literatów Polskich i Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Należał także do Związku Autorów i Kompozytorów Rozrywkowych (ZAKR) i Związku Autorów i Kompozytorów Scenicznych (ZAiKS).

Zmarł 9 kwietnia 1987 roku w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 50-30-8).

Tomiki poetyckie i wiersze

  • 1956Odwiedziny; Centrum Szczecina (wiersze), „Ziemia i Morze” 1956 nr 2, s. 5
  • 1956Prorok; Garść dymu (wiersze), „Ziemia i Morze” 1956 nr 12, s. 5
  • 1956Krzyk (wiersz), „Ziemia i Morze” 1956 nr 24, s. 5
  • 1959Kay (tomik poetycki) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań (cykl: Szczecińska Biblioteczka Debiutów)
  • 1985Kramik z różami (tomik poetycki) - Krajowa Agencja Wydawnicza, Szczecin
  • 1987Abi, Bibi, Czibi. Zbiór piosenek i zabaw (współwyd. z Małgorzatą Krause)




Antologie

  • 1955Dom nad Odrą - wyd. ZWZMP, Szczecin
  • 1958Szczecin literacki (antologia twórców szczecińskich), - wyd. ZLP, Szczecin (cykl: Szczecińska Biblioteczka Debiutów)
  • 1959Almanach młodych - wyd. Iskry, Warszawa
  • 1962Poeci pomorscy (almanach t. I) - Wydawnictwo Morskie, Gdynia
  • 1964Poeci pomorscy (almanach t. II) - Wydawnictwo Morskie, Gdynia
  • 1970Nazywanie ziemi. Ziemia Szczecińska w poezji (pod red. Erazma Kuźmy) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań




Artykuły w prasie (wybór)



Radio

Tytuł słuchowiska Autor Reżyseria Aadaptacja radiowa Obsada Data pierwszej emisji
Wiersze Ryszard Grabowski Andrzej Skarżyński Jacek Flur, Lesław Mazurkiewicz 22 grudnia 1958
Szczecińskie wiosny wiersze różnych poetów Julia Zyblewska Ryszard Grabowski Mieczysław Antoni Gajda, Włodzimierz Grabowski, Grażyna Wojtczak, Leszek Zaleski 29 maja 1975
Wiersze Ryszard Grabowski Sylwester Woroniecki Andrzej Szczytko 22 października 1982
Agawa C - czyli sentymenty, sentymenty Ryszard Grabowski Włodzimierz Matuszak, Joanna Matuszak, Jerzy Szafulski, Sylwester Woroniecki 25 grudnia 1982
Wspomnienia o morzu Ryszard Grabowski Sylwester Woroniecki Jacek Gierczak, Sylwester Woroniecki 9 czerwca 1985
Trzynastka jesiennych wierszy Ryszard Grabowski Grzegorz Fedorowski Grzegorz Fedorowski, Lina Wejgsman 2 lutego 1986
Od Alphy do Ksi Ryszard Grabowski Sylwester Woroniecki Jacek Polaczek, Sylwester Woroniecki 30 listopada 1986



Nagrody i wyróżnienia

  • 1965 – I nagroda w konkursie poetyckim Klubu „13 Muz” w Szczecinie
  • 1975 – II nagroda w konkursie Polskiego Radia na piosenkę o Szczecinie (Zakochana stacyjka)
  • 1982 – Srebrny Pierścień na XVI Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu za piosenkę Żołnierskie kochanie (wyk. Adam Wojdak)
  • 1985 – II nagroda na XIX Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu za piosenkę Poligon marzeń
  • 1985 – wyróżnienie dla nieopublikowanego tomu wierszy Cienie portowych latarń na ogólnopolskim konkursie literackim o tematyce „Polska nad Odrą i Bałtykiem”



Odznaczenia



Bibliografia





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz