Ryszard Kolaszyński

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ryszard Kolaszyński
aktor
brak zdjecia
fot. Konrad Kamiński
Data urodzenia 1 kwietnia 1920
Miejsce urodzenia Majdan Nepryski
Data śmierci 28 października 1984
Miejsce śmierci Lublin
Miejsce spoczynku Józefów k. Biłgoraja


Ryszard Kolaszyński (1920-1984) – aktor

STRONA W BUDOWIE

Życiorys

Ryszard Kolaszyński urodził się 1 kwietnia 1920 roku w Majdanie Nepryskim, wsi położonej w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim. Początkowo chciał zostać elektrykiem. Jako szesnastoletni chłopiec opuścił rodzinną wieś i wyjechał do Lukowa, powiatowego miasteczka, gdzie podjął naukę zawodu w zakładzie elektrycznym swojego brata. Pomagając operatorowi w miejscowym kinie, miał okazję oglądać filmy i zapoznawać się ze sztuką aktorską. Oglądał również przedstawienia teatru „Reduta” Juliusza Osterwy, który wówczas objeżdżał Polskę.

Po wyzwoleniu Lublina rozpoczął pracę w Teatrze Miejskim jako elektryk. Powstanie wiosną 1945 roku Studium Dramatycznego (późniejsza Szkoła Dramatyczna) Eleonory Frenkiel-Ossowskiej i Karola Borowskiego przyspieszyło jego decyzję o podjęciu studiów aktorskich. Zawodu uczył się pod kierunkiem reżyserów i doświadczonych aktorów lubelskiego teatru – Karola Borowskiego, Eleonory Ossowskiej, Gustawy Błońskiej, Ireny Ładosiówny, Maksymiliana Chmielarczyka, Zygmunta Chmielewskiego i Czesława Strzeleckiego. Jego kolegami ze studiów byli późniejsi wybitni aktorzy Henryk Bąk i Wiesław Michnikowski. Na scenie szkolnej zadebiutował 6 października 1946 roku w składanym programie Godzina wieszczów (m.in. Sędzia w scenach z Pana Tadeusza). W 1948 roku przed Państwową Komisją Egzaminacyjną w Łodzi, której przewodniczył Leon Schiller, zdał egzamin aktorski.

W 1948 roku wraz z żoną, aktorką Danutą Kolaszyńską (1912-1968), wyjechał do Rzeszowa. Tu związał się z Teatrem Miejskim (późniejszy Teatr Ziemi Rzeszowskiej). Na rzeszowskiej scenie zadebiutował rolą Nieśmiałowskiego w Klubie kawalerów Michała Bałuckiego. Za inne ważne role na tej scenie uznaje się Aleksieja Dmitrijewicza Starikowa w Ożenku Mikołaja Gogola, Schultza w Niemcach Leona Kruczkowskiego, Powiłasa w Pieją koguty Juozasa Baltušisa.

W 1951 roku przeniósł się do Szczecina, gdzie zamieszkał przy ul. Śląskiej. Początkowo został aktorem Państwowego Teatru Polskiego, a po jego reorganizacji przez kolejne siedem lat aktorem w Państwowych Teatrach Dramatycznych. Ze względu na predyspozycje psychiczne i warunki fizyczne, chętnie obsadzany był w rolach mrukliwych chłopów, żołnierzy, oficerów. Zagrał m.in. Jonasa w Pieją Koguty Juozasa Baltušisa, Johna w Świerszczu za kominem Karola Dickensa, Rembo w Damach i huzarach Aleksandra Fredry. Był również asystentem reżysera.

Kolejnym etapem pracy był Lublin, gdzie w 1959 roku został zaangażowany do Teatru im. Juliusza Osterwy. Na scenie tej występował do 1963 roku, grając przeważnie w repertuarze klasycznym, m.in. Wielkiego Inkwizytora w Don Carlosie Fryderyka Schillera, Gajowca w Cezarym Baryce wg Przedwiośnia Stefana Żeromskiego, Hetmana Ksawerego Branickiego w Królu i aktorze Romana Brandstaettera.


W sez. 1963/64 występował w Bałtyckim Teatrze Dramatycznym im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie.

W 1964 roku powrócił do Szczecina. Ponownie został aktorem Państwowych Teatrów Dramatycznych. Podjął też współpracę z Teatrem Krypta.

W 1968 roku wyjechał do Gorzowa, gdzie grał na scenie Teatru im. Juliusza Osterwy.

W 1970 po raz trzeci powrócił do Szczecina.

Po opuszczeniu Szczecina w 1971 roku ponownie wyjechał do Lublina, gdzie grał aż do śmierci. Wystąpił także w roli Grimma w widowisku telewizyjnym zrealizowanym wg Pierwszego dnia wolności Leona Kruczkowskiego (1982). Sztuka w reżyserii Ignacego Gogolewskiego była przeniesieniem z Teatru im. Juliusza Osterwy. Zrealizowane w okresie stanu wojennego przedstawienie, zostało uznane przez środowisko artystyczne i publiczność za próbę złamania podjętego przez większość aktorów bojkotu środków masowego przekazu.

Amatorsko zajmował się fotografią.

Zmarł 28 października 1984 roku w Lublinie. Został pochowany w rodzinnym grobowcu w Józefowie k. Biłgoraja.

Teatr (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Pieją koguty Juozas Baltušis Czesław Staszewski obsada aktorska Jonas Państwowy Teatr Polski (scena Teatr Współczesny) 3 listopada 1951
Świerszcz za kominem Karol Dickens Aleksander Fogiel obsada aktorska John Peerebingle Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 21 marca 1952
Król i aktor Roman Brandstaetter Emil Chaberski obsada aktorska Kiciński Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 31 maja 1952
Dwa tygodnie w „Raju” Zdzisław Skowroński, Józef Słotwiński Bronisław Kassowski obsada aktorska Stanisław Szymczak Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 września 1952
Niespokojna starość Leonid Rachmanow Emil Chaberski asystent reżysera Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 26 listopada 1952
Ożenek Mikołaj Gogol Emil Chaberski obsada aktorska Starikow Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 31 grudnia 1952
Zwycięstwo Janusz Warmiński Aleksander Fogiel obsada aktorska Jan Pietrzak Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 lutego 1953
Eugenia Grandet Honore de Balzac Kazimierz Brodzikowski obsada aktorska Pan de Grassins Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 18 marca 1953
Damy i huzary Aleksander Fredro Emil Chaberski asystent reżysera, obsada aktorska Rembo Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 3 czerwca 1953
Bosman z „Bajki” Roman Długosz, Edward Maszewski Emil Chaberski obsada aktorska Karol Klim; Kapitan portu Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 29 stycznia 1954
Na południe od 38 równoleżnika Thai Dian Czub Emil Chaberski obsada aktorska Thaj Hua Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 8 maja 1954
Wielki człowiek do małych interesów Aleksander Fredro Maria Straszewska obsada aktorska Telembecki Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 sierpnia 1954
Chwasty Janusz Warmiński Maria Straszewska obsada aktorska Zawada Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 14 lutego 1955
Wilhelm Tell Fryderyk Schiller Emil Chaberski obsada aktorska Werner Sztaufacher Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 6 lipca 1955
Ostry dyżur Jerzy Lutowski Ludwik Benoit obsada aktorska Wielgosz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 19 listopada 1955
Henryk VI na łowach Wojciech Bogusławski Ludwik Benoit obsada aktorska Robert, młynarz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 18 lutego 1956
Dożywocie Aleksander Fredro Aleksander Fogiel obsada aktorska Orgon Państwowe Teatry Dramatyczne (Scena Kameralna) 15 maja 1956
Skowronek Jean Anouilh Ludwik Benoit obsada aktorska Ojciec Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 25 maja 1957
Intryga i miłość Fryderyk Schiller Jan Maciejowski obsada aktorska Miller Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 30 sierpnia 1957
Uciekła mi przepióreczka Stefan Żeromski Jan Maciejowski obsada aktorska Smugoń Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 stycznia 1958
Las Aleksander Ostrowski Jerzy Walden asystent reżysera, obsada aktorska Iwan Pietrowicz Wosmibratow Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 27 marca 1958
Awantury w Chioggi Carlo Goldoni Aleksander Fogiel obsada aktorska Padron Toni Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 17 maja 1958
Sen nocy letniej William Shakespeare Zbigniew Kopalko obsada aktorska Księżyc; Zdechlak Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 października 1958
Babcia i wnuczek Konstanty Ildefons Gałczyński Lesław Mazurkiewicz obsada aktorska Elizejski Teatr Propozycji Klubu „13 Muz” 8 grudnia 1958
Beatrix Cenci Juliusz Słowacki Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Francesco Cenci Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 16 grudnia 1958
Maria Stuart Friedrich Schiller Aleksander Rodziewicz asystent reżysera, obsada aktorska Amias Paulet Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 marca 1959
Policjanci Sławomir Mrożek Jan Maciejowski obsada aktorska Naczelnik policji Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 listopada 1964
Przygody dobrego wojaka Szwejka Jaroslav Hašek Jan Maciejowski obsada aktorska Chłop; I Oficer śledczy; Pułkownik Kraus Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 grudnia 1964
Matka Courage i jej dzieci Bertolt Brecht Zbigniew Mak obsada aktorska Stary żołnierz; Żołnierz II Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 marca 1965
Dom bez klamek Zygmunt Wojdan Zdzisław Krauze obsada aktorska Pielęgniarz Teatr Krypta 31 marca 1965
Przychodzę opowiedzieć Jerzy Broszkiewicz Hieronim Konieczka obsada aktorska Dezerter Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 maja 1965
Bogowie Zygmunt Mycielski Zdzisław Krauze obsada aktorska Teatr Krypta czerwiec 1965
Barbara Radziwiłłówna Alojzy Feliński Zbigniew Mak obsada aktorska Poseł II Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 17 lipca 1965
Rocznica Mercedesa Jerzy Krzysztoń Józef Skwark obsada aktorska Teatr Krypta listopad 1965
Dziady Adam Mickiewicz Jan Maciejowski obsada aktorska Kapral; Starosta Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 marca 1966
Mordercy i świadkowie Tadeusz Polanowski Jan Maciejowski obsada aktorska Warren Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 24 czerwca 1966
Otello William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Herold; Senator Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 października 1966
Pan Jowialski Aleksander Fredro Andrzej Ziębiński obsada aktorska Szambelan Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 13 stycznia 1967
Wiosna 21 Aleksander Sztejn Jan Maciejowski obsada aktorska Szałaszow Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 czerwca 1967
Ryszard III William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Morderca II; Obywatel I; Posłaniec III Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 29 września 1967
Śmierć na Wybrzeżu Artemidy Roman Brandstaetter Zdzisław Krauze obsada aktorska Teatr Krypta 27 listopada 1967
Niezwykła przygoda Pana Kleksa Jan Brzechwa Jan Maciejowski obsada aktorska Bajdała I; Rektor Ramolino Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 stycznia 1968
Don Juan Molière Tadeusz Byrski obsada aktorska Don Louis Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 marca 1968
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda obsada aktorska Czepiec Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 maja 1970
Hamlet William Shakespeare Józef Gruda obsada aktorska Kapitan norweski; Woltemand Państwowe Teatry Dramatyczne (Sala im. Księcia Bogusława Zamku Książąt Pomorskich) 15 stycznia 1971
Cyd Corneille-Morsztyn-Wyspiański Józef Gruda obsada aktorska Marszałek Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 30 kwietnia 1971



Za kulisami

(fot. Konrad Kamiński)

Na scenie



Radio

Tytuł Autor Reżyseria Adaptacja radiowa Postać Data emisji
Jak długo można czekać na Boga Andrzej Skarzyński obsada aktorska 8 lipca 1957



Telewizja

Tytuł Autor Reżyseria Realizacja telewizyjna Postać Data emisji
Otello William Shakespeare Jan Maciejowski, Włodzimierz Bednarski (asyst. reż.) Juliusz Burski Senator; Herold 11 sierpnia 1967
Hamlet William Shakespeare Józef Gruda Janusz Rudnicki Kapitan norweski; Woltemand 20 września 1971



Bibliografia

  • Alojzy Leszek Gzella, Pierwsza szkoła teatralna, Biblioteka Teatr NN, Lublin b.d.
  • Zbigniew Jarzębowski, Słuchowiska szczecińskiego radia, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2009



Inne źródła



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz