Rzeźba Ogniste Ptaki

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rzeźba Ogniste Ptaki
Rzeźba Ogniste Ptaki
Autor Władysław Hasior
Lokalizacja Szczecin, Park im. Jana Kasprowicza
Data powstania 1975
Materiał blacha stalowa polichromowana, stal, żelbeton


Rzeźba Ogniste Ptaki – zlokalizowana w Parku im. Jana Kasprowicza, na skarpie po wschodniej stronie Teatru Letniego.

Opis

Rzeźba plenerowa o kompozycji alegorycznej, ukształtowanej horyzontalnie. Przedstawia stado kolorowych ptaków osadzonych na metalowych, ażurowych kołach o różnej wielkości, ukazanych z profilu, o dekoracyjnie postrzępionych skrzydłach. Rzeźba składa się z 18 elementów, na żelbetonowym postumencie w postaci ciągłej belki opartej na słupach różnej wielkości. Na wzdłużnej osi znajdują się m. in.: obręcz, koło z nasadzoną na szczycie figurą trójgłowego ptaka, pionowy łańcuch zakończony owalem otoczonym płomienistymi promieniami, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, fragment stalowej podpory, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, pionowa drabinka zakończona prostokątem otoczonym płomienistymi promieniami, na dziewiątym stopniu drabinki figura ptaka, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, figura ptaka osadzona na dwóch symetrycznych kołach połączonych ze sobą piastą, wzdłuż grzbietu ptaka diagonalnie usytuowany pręt, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, obręcz, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, koło zębate. Początkowo wszystkie elementy rzeźby pokryte były srebrzanką, dopiero w trakcie pierwszej renowacji pod nadzorem Władysława Hasiora otrzymały obecną kolorystykę. Ptaki są pomalowane głównie odcieniem błękitu i różu, obręcze kół i elementy pionowe (łańcuch, drabinka) są czarne, elementy wypełniające obręcze kół z przewagą błękitów, zieleni i akcentami żółci. Promienie otaczające formy nasadzone na elementy pionowe błękitne (owal) i żółte (prostokąt).

Historia

W roku 1975 Władysław Hasior z okazji indywidualnej wystawy w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie zrealizował na skarpie przy zamku kompozycję plenerową "Ogniste ptaki", której kolejną wersję w 1977 roku zaprezentował w Koszalinie, jako studium do pomnika dedykowanego "Tym, co walczyli o polskość i wolność ziem Pomorza". Instalacja koszalińska znana jest obecnie pod nazwą Płonące Ptaki.

Szczecińską rzeźbę autor wspominał w jednym z wywiadów: "W zakładzie Portowych Centralnych Mechanicznych Warsztatów spotkałem się z bardzo miłą atmosferą. Wszyscy odnosili się do tej pracy niezwykle życzliwie, serdecznie, a co najważniejsze pracowicie. Robiąc rysunki na blachach - w charakterze bardzo szkicowym, pozostawiałem pole do manewru dla specjalistów od spawania czy cięcia blachy acetylenem, aby i oni mogli podejmować jakieś decyzje. Często ich doświadczenie zawodowe pozwalało szybciej doprowadzić do pożądanego efektu [...] W Szczecinie starałem się jednak zrobić z jakimś większym uporem rzeźbę pogodną, czego nie w pełni przestrzegałem w koniach szwedzkich, które są bardziej patetyczne [...] Rekreacyjny charakter Podzamcza zmusił mnie do rezygnacji z akcentów monumentalnych i cech ponuro-tragicznych. Starałem się nawiązać do dekoracyjno-pogodno-optymistycznego nastroju samego Zamku i jego otoczenia".[1]

W 1979 roku w związku z budową Trasy Zamkowej rzeźba została przeniesiona do Hali Napraw Taboru Kolejowego Huty "Szczecin". Po renowacji wykonanej przez samego autora w 1980 roku przeniesiona została na ówczesny plac Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Niespełna dziewięć lat później ponownie zdemontowana (z powodu zabudowy parceli) i złożona w magazynach Spółdzielni Mieszkaniowej "Morsbud". W 1994 roku po konserwacji (wykonanej przez Annę Paszkiewicz) rzeźbę umieszczono na specjalnie w tym celu zbudowanym betonowym postumencie na skarpie w Parku im. Jana Kasprowicza.[2] W roku 2005 poddana została kolejnym zabiegom konserwatorskim (pod kierunkiem Anny Borowiec).[3]

Wymiary

Rzeźba - wys. 220 cm x szer. 2590 cm x gł. 60 cm[4]

Przypisy

  1. Żakiewicz, Anna. Władysław Hasior 1928-1999. Warszawa: Muzeum Narodowe, 2005, s. 167.
  2. Pomniki i tablice w Szczecinie. Urząd Miasta Szczecin [online]. [Przeglądany 05 czerwca 2013].
  3. Tamże
  4. Tamże.


Bibliografia

  • END. Dwa metry nad ziemią. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 41, dod. Szczecin, s. 3.
  • EP. Jeden dzień dla jednego ptaka. Renowacja rzeźby Hasiora. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 208, dod. Szczecin, s. 5.
  • EP. Ptaki pod specjalnym nadzorem. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 250, dod. Szczecin, s. 2.
  • (erz). Magia "Płonących ptaków". "Głos Szczeciński". 1975, nr 158.
  • jasz. Rozkradają rzeźbę. Zagrożone ptaki. "Głos Szczeciński". 2005, nr 16, s. 6.
  • Hasior, Władysław. W. Hasior. Uprawiam wielki rzeźbiarski teatr. Rozm. przepr. J. Jurczyk. "Morze i Ziemia". 1980, sierpień, s. 30-32.
  • Hasior, Władysław. W moich doświadczeniach plastycznych zależy mi na wyzwoleniu energii tkwiącej w materii. Rozm. przepr. J. Jurczyk. "Głos Szczeciński". 1975, dod. Magazyn Spojrzenia, nr 8.
  • (jps). Ptaki na plac? "Kurier Szczeciński". 2005, nr 35, s. 4.
  • Jurczyk, J. Hasiorowe Ptaki. "Głos Szczeciński". 1975, nr 183.
  • Jurczyk, J. Kto się boi Władysława Hasiora? "Głos Szczeciński". 1975, dod. Magazyn Spojrzenia, nr 11.
  • Korżanowska, T. Dokumentacja konserwatorska plenerowej kompozycji rzeźbiarskiej pt. "Ogniste ptaki" autorstwa Władysława Hasiora. Szczecin, 2005 mps.
  • ŁAZ. Pomorskie Hasiory. Pamiątki po zmarłym artyście. "Gazeta na Pomorzu". 1999, nr 164, s. 1.
  • Łopuch, Maria; Łopuch Wojciech. Malowane ptaki. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 252, dod. Szczecin, s. 6.
  • Micińska, Anna. Władysław Hasior. Warszawa: Arkady, 1983. ISBN 83-213-3032-0.
  • Nalewajko, Arleta. Smutne "Ptaki" Hasiora. Czekają na miejsce w rejestrze zabytków. "Kurier Szczeciński". 2005, nr 24, s. 28.
  • Pochrzęst, Agnieszka. Gdzie stanie rzeźba Hasiora? "Głos Szczeciński". 2005, nr 40, s. 5.
  • Podgajna, Ewa. Gdzie ustawić "Ptaki"?. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 25, dod. Szczecin, s. 2.
  • Podgajna, Ewa; Saraczyńska, Agata. Hej, odjechał ptaszek. "Gazeta Wyborcza". 2003, nr 225, dod. Szczecin, s. 3.
  • Podgajna, Ewa. Ptaki kolorowe. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 252, dod. Szczecin, s. 1.
  • Pomniki, akcenty rzeźbiarskie, tablice pamiątkowe Szczecina. Red. Joanna Kozakowska. Szczecin: Muzeum Narodowe; Urząd Miasta, 2012. ISBN 978-83-63365-28-8.
  • Pomorska, U. Antyakademik. "Kurier Szczeciński". 1975, nr 18.
  • Pomniki i tablice w Szczecinie. Urząd Miasta Szczecin [online]. [Przeglądany 05 czerwca 2013]. [Dostępny w: http://www.szczecin.pl/UMSzczecinSwiat/chapter_59232.asp?soid=43920CB614DC42EC96B73BD256CC450E].
  • Szczecin - miasto. Pomniki, rzeźby plenerowe, tablice pamiątkowe. Dokumentacja Miejskiego Konserwatora Zabytków, Szczecin 1996, karta ewidencyjna nr 19.
  • SZYL; AK. Zamówione żywioły. "Gazeta na Pomorzu". 2000, nr 51, s. 4.
  • Twardochleb, Bogdan. "Ptaki" zdewastowane. Potrzebny porywacz? "Kurier Szczeciński". 2004, nr 220, s. 11.
  • Żakiewicz, Anna. Hasior. Wystawa pod patronatem honorowym pana Adama Struzika Marszałka Województwa Mazowieckiego. Wystawa z inicjatywy pana Leona Sobieraja w 10 rocznicę śmierci Władysława Hasiora. Płock: Muzeum Mazowieckie, 2009. ISBN 978-83-89034-61-8.
  • Żakiewicz, Anna. Władysław Hasior 1928-1999. Warszawa: Muzeum Narodowe, 2005. ISBN 83-7100-207-6.

Zdjęcie rzeźby



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Sylwia Wesołowska i Łukasz Skubisz