Stocznia "Odra" (Szczecin)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stocznia "Odra" to dawna niemiecka stocznia "Oderwerke". Przejęcie stoczni „Oderwerke” od władz radzieckich, nastąpiło w lutym 1946 roku. Proces przejmowania trwał od lutego 1946 roku do grudnia 1948 r. Od 14 czerwca 1945 roku podlegała ona, utworzonemu przez Ministerstwo Przemysłu, Zjednoczeniu Stoczni Polskich w Gdańsku. Określana była jako „najmłodsza” stocznia produkcyjna w przemyśle okrętowym Polski.

Największy problem przy uruchamianiu pierwszej produkcji stanowił brak wykwalifikowanej kadry inżynieryjno-technicznej oraz zniszczona infrastruktura zakładu. Mgr inż. Paweł Wieczorek został pierwszym dyrektorem Stoczni "Odra" (części składowej późniejszej Stoczni Szczecińskiej, w której skład wchodziła także Stocznia Wulkan; odbudowana w 1957 roku).

Inż. P. Wieczorek został przeniesiony do Szczecina z Gdańska (wrzesień 1947 roku), wraz z 45 osobową załogą. Zlikwidowano tu bowiem Stocznię nr 4. W roku 1951 na 3,5 tys. załogę zatrudniano jednego inżyniera okrętowego.

Pierwszym zadaniem uruchamianej stoczni w Szczecinie, był remont małych jednostek. Później, produkcja kutrów stalowych, o spawanej konstrukcji typu K-17. Momentem przełomowym stało się, podjęcie produkcji rudowęglowców, o symbolu budowy B-32 (prototypową jednostkę o nazwie „Czułym”, zwodowano 16 grudnia 1952 roku). Większość parowców przeznaczono na eksport, głównie do Związku Radzieckiego. Zdarzały się jednak, kontrakty zawierane z armatorami innych krajów, jak Egipt.

W dniu 10 marca 1948 roku zwodowano po raz pierwszy w powojennej Polsce, dokończony w stoczni Szczecińskiej Odra (na pochylni dawn. "Oderwerke"), a zostawiony przez Niemców, statek typu Hanza. Jednostce nadano nazwę „Oliwa” (późniejsza - „Marchlewski”). Wyporność jednostki wyniosła 3 tys. DWT.

Dnia 3 października 1948 roku, dyrektorem stoczni Odra został inż. Wilhelm Pustelnik.

20 lutego 1950 roku, na mocy zarządzenia ministra żeglugi Adama Rapackiego, utworzono Przedsiębiorstwo Państwowe Stocznia Szczecińska. W styczniu 1949 roku oddano do użytku trzy pochylnie 01,02 i 03 wchodzące w skład tzw. ośrodka „Odra”.

W roku 1950 rozpoczęto odbudowę i rozbudowę istniejącej infrastruktury. W styczniu 1950 roku oddano także, odbudowaną już pochylnię 04 do użytku. Obok wciąż remontowanych hal, na terenie Stoczni Szczecińskiej, wydobywano wraki ze stoczniowych i portowych kanałów. Zniszczenia zakładu były znaczne. Przykładowo, w budynku nr 10 stoczni (byłej "Oderwerke") pierwsze piętro nadawało się do ogólnego remontu, brakowało instalacji oświetleniowej, wodociągowej, centralnego ogrzewania oraz urządzeń sanitarnych.

1 lipca 1950 roku dyrektorem stoczni został Henryk Jendza.

Pod kierownictwem inż. Olgierda Jabłońskiego Biuro Projektów Morskich w Gdańsku opracowało szczegółowy plan modernizacji zakładu. Na terenie „O” miano zmienić system udźwigowienia pochylni. Zlikwidowano istniejące jeszcze estakady, zastosowano także dźwigi basztowe na podtorzach zrównanych z terenem.[1]Projekt zakładał również budowę hali prefabrykacji sekcji, budowę trzeciej nowej hali dla obróbki profili blach wraz z ich wyposażeniem, budowę składu blach i profili, budowę hali wyposażeniowej dla ślusarni, rurowni i działu montażu maszyn, budowę nabrzeży wyposażeniowych wraz z ich udźwigowieniem. Wydział obróbki kadłubów hali prefabrykacji oddano w grudniu 1953 roku. Prace te umożliwiły budowę coraz większej ilości eksportowanych jednostek, nie tylko do państw bloku wschodniego ale również, jak wspomniano, państw spoza. Zdobywano tym samym, w Stoczni Szczecińskiej, coraz to większe doświadczenie w produkcji jednostek.

Oddanie w 1957 roku ośrodka "Wulkan", otworzyło przed Stocznią Szczecińską możliwość eksportu statków na niemal pozostałą część globu. Były to jednostki już o napędzie motorowym, niekiedy o wysokospecjalistycznej konstrukcji i przeznaczeniu.


Przypisy

  1. Tu za: Eugeniusz Skrzymowski, Stocznie Pomorza Zachodniego, w: 50 lat polskiej gospodarki morskiej na Pomorzu Zachodnim, pod red. Izabelli Dunin-Kwinty i Józefa Stanielewicza, Szczecin 1995.




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: dr Agnieszka Zaremba