Szczeciński Szybki Tramwaj

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj

Szczeciński Szybki Tramwaj (SST) – gotowy do realizacji projekt wykonawczy inwestycji zakładającej budowę nowego połączenia tramwajowego w Szczecinie łączącego prawo- i lewobrzeżną część miasta.

Historia

W latach 70. XX wieku wieku powstała koncepcja połączenia Polic z Centrum Szczecina i dalej z Os. Słonecznym. Zakładano wówczas budowę metra lub szybkiej kolei biegnącej częściowo nad lub na ziemi, a w centrum miasta pod ziemią. W rejonie dworca Szczecin Główny metro miało łączyć się z siecią PKP i dalej po przekroczeniu Odry i Regalicy, prowadzić do Os. Słonecznego.

Ok. 1982 r. rozpoczęto prace nad SST. Jedynie zespół współpracowników, którzy zajmowali się obliczeniami i rysowaniem projektów, liczył 25 osób. Przez cały czas współpracowano w gronie ekspertów i konsultantów, do którego wchodzili m.in. Zygmunt Nowak, główny projektant poznańskiej „pestki”, prof. Jan Bogusławski z Gdańska, prof. Jan Podoski z Politechniki Warszawskiej, inż. Andrzej Sternicki - projektant wielu szczecińskich rozwiązań komunikacyjnych oraz prof. inż. Piotr Zaremba.

W 1985 r. zespół inżynierów Biura Projektów Budownictwa Komunalnego na zlecenie miasta opracował koncepcję Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju. Jako dokument wyjściowy określający przebieg trasy SST wykorzystali koncepcję Szczecińskiej Szybkiej Kolei Miejskiej z lat 70., która przewidywała szynowe połączenie Prawobrzeża z Centrum i Policami. Szczeciński Szybki Tramwaj miał stanowić pierwszy etap SSKM.

W 1994 r. Szczeciński Szybki Tramwaj trafił do miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego. Dzięki temu zarezerwowano tereny pod jego przebieg. Do tej pory nie zostały one w całości wykupione, ale niczego innego na zaplanowanej trasie nie można było zbudować.

W 1999 r. zatwierdzono koncepcję szybkiego tramwaju i wytyczono jego trasę. Biegnie ona z obecnej pętli komunikacji miejskiej przy Basenie Górniczym do Zdrojów i dalej przez osiedla Słoneczne i Majowe.

12 lipca 2003 r. otwarto Most Pionierów Miasta Szczecina, którego część - most M2 - przeznaczony jest dla SST. Wybudowano także wiadukty dojazdowe.

Październik 2008 r. Miasto Szczecin otrzymało rekomendację dla dofinansowania z Unii Europejskiej (Ministerstwa Infrastruktury) na budowę SST, modernizację dużej części istniejących torowisk oraz zakup 30 niskopodłogowych tramwajów. Środki UE oraz Ministerstwa wyniosą 350 mln zł czyli 50% wartości inwestycji, drugą połowę wyłoży miasto Szczecin. Łączny koszt wszystkich inwestycji to 700mln zł. Dofinansowanie przyznaje Ministerstwo Rozwoju Regionalnego po zaakceptowaniu dokumentacji przedstawionej przez Miasto Szczecin.

Technologia

Pierwotnie wszystkie rozwiązania techniczne zaprojektowano na prędkość maksymalną 90 km/h. Obecna koncepcja jest krokiem wstecz, gdyż wcześniejsza była zbliżona do metra a obecna to zwykły tramwaj.

Projekt wykonawczy został przygotowany przez Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego w Gdańsku Wrzeszczu. Podwykonawcą dokumentacji w Szczecinie Biuro Projektów „INBUD”) Współczesna koncepcja zakłada taki sam przebieg linii szybkiego tramwaju jak w koncepcji Tomskiego. Jedynie przystanki usytuowane są w nieco innych miejscach.

Przewiduje się, że Szczeciński Szybki Tramwaj będzie jeździł ze średnią prędkością eksploatacyjną od 25 do 35 km na godzinę (tramwaj będzie rozwijał prędkość do 85 km/h) z częstotliwością kursowania w szczycie od 6 do 8 minut. Planowo trasę Basen Górniczy - Kijewo będzie obsługiwało 6 składów tramwajowych. Linia ta będzie zdolna przewieźć 13,5 do ok. 16 mln pasażerów rocznie.

Obiekty inżynierskie

Etapowanie

W pierwszym etapie planowane jest poprowadzenie linii SST z pętli na Basenie Górniczym do Zdrojów. W tym celu przebuduje się ul. Hangarową w taki sposób, aby tramwaj poruszający się dotąd na wydzielonym torowisku między obydwoma jezdniami trasy samochodowej mógł - patrząc od strony mostu im. Pionierów Miasta Szczecina na Regalicy - skręcić w prawo do Zdrojów, i dotrzeć na tyły hurtowni „Selgros” pod istniejącym wiaduktem kolejowym przy ul. Jaśminowej. Będzie tam pętla tramwajowa i koniec pierwszego etapu budowy.

Jak tylko Szczecin otrzyma dofinansowanie, rozpocznie się podniesienie nitki wyjazdowej z miasta ulicy Hangarowej. Projekt przewiduje przebudowę jezdni na odcinku 540 metrów od skrzyżowania z ul. Leszczynową jako estakada, pod którą przebiegać będzie torowisko tramwajowe. Długość estakady to 164 m, szerokość jezdni 10,5 m. Według wstępnych wyliczeń kosztować to ma 24 mln złotych.

Drugi etap, to poprowadzenie trasy z tego miejsca równolegle do istniejącego nasypu bocznicy kolejowej w kierunku Kijewa. Za przystankiem „ul. Dąbska” planowana jest końcowa pętla tramwajowa z zajezdnią, która będzie spełniała wszystkie funkcje tj. techniczne dla taboru tramwajowego i socjalne dla obsługi. W ramach szukanych oszczędności, w 2001 r. budowa zajezdni, której celem byłaby obsługa 6 składów tramwajowych została uznana za nieuzasadnioną rozrzutność i odłożona na przyszłość.

Przebieg trasy

Przewiduje się przebieg trasy estakadami na odcinku około 1300 m, w wykopie około 2600 m i po terenie także około 2600 m. Długość całej trasy wynosi około 6.500 m.

Trasa SST na całej długości biegnie bezkolizyjnie do istniejącego i projektowanego układu drogowego. Na odcinku od pętli Basen Górniczy do węzła drogowego Hangarowa - Leszczynowa linia poprowadzona jest na wydzielonych estakadach, na |moście tramwajowym M-2 i po pasie dzielącym jezdnie wjazdowe i wyjazdowe mostu im. Pionierów Miasta Szczecina przez Regalicę. Od węzła Hangarowa - Leszczynowa trasa SST przekracza jedna nitkę ul. Hangarowej, następnie biegnie równolegle do ul. Winogronowej i wchodzi na estakadę nad ul. Gryfińską, dalej biegnie równolegle do ul. Jaśminowej w kierunku istniejącego wiaduktu kolejowego, a następnie prowadzona jest w wykopie, bezkolizyjnie z przyległymi drogami do pętli w Kijewie.

Przebieg przez Zdroje

Przystanek tramwajowy przed skrętem do Zdrojów nosi nazwę „Lotnisko” i będzie zlokalizowany na wysokości budynków Energetyki Szczecińskiej, jeszcze przed (patrząc od Regalicy) istniejącym wiaduktem drogowym ze Zdrojów. Mijając ten przystanek i wiadukt, linia tramwajowa pobiegnie poniżej terenu, a dotychczasowa jezdnia południowa (wyjazd z centrum) zostanie odsunięta w prawo i podniesiona powyżej terenu. W sumie obniżenie torowiska tramwaju oraz odsunięcie i podwyższenie jezdni pozwoli na skręt linii tramwajowej w prawo, a także bezkolizyjny przejazd pod nią. Dalej SST pobiegnie również poniżej terenu w tzw. „wannie” wzdłuż ul. Winogronowej i Jaśminowej pod przebudowaną w podobny sposób do ul. Hangarowej ul. Gryfińską, a następnie pod wiaduktem kolejowym do pętli na tyłach „Selgrosa”. Od przystanku „Lotnisko” będzie w tym rejonie jeszcze jeden przystanek – „Gryfińska”.

Przystanki

Na trasie SST zaprojektowano pięć przystanków tramwajowych:

  • Lotnisko
  • Gryfińska
  • Lniana
  • Handlowa
  • Dąbska

o długości 60 m każdy, z wejściami i wyjściami z peronów, będzie miało zadaszenie ochraniające pasażerów przed złymi warunkami atmosferycznymi. W rejonie przystanków przewidziano przystanki autobusowe oraz parkingi dla samochodów osobowych.

Skomunikowanie z autobusami

Tzw. pętla tymczasowa na tyłach supermarketu „Selgros” spełni rolę dworca tramwajowo-autobusowego podobnego do obecnego węzła na Basenie Górniczym, który wbrew obiegowej opinii nie zostanie zlikwidowany. Nadal pełnić będzie on bowiem funkcje przesiadkowe dla pasażerów podróżujących z Dąbia.

Likwidacji ulegną dublujące się z nowym tramwajem linie autobusowe od Basenu Górniczego do Zdrojów. Przykładowo jadąc do Podjuch, Żydowiec czy Klucza zamiast wsiadać do autobusu na pętli przy Basenie Górniczym, pojedziemy tramwajem dalej właśnie do „Selgrosa” i tu przesiądziemy się do autobusów rozjeżdżających się z tego miejsca gwiaździście we wszystkich kierunkach.

Drugi etap tej wielkiej inwestycji miejskiej to przedłużenie linii do docelowej pętli tramwajowej za ul. Dąbską czyli w pobliżu autostrady A6 do Kołbaskowa. Trasa tam także pobiegnie w płytkim wykopie, bezkolizyjnie skrzyżuje się z istniejącymi ul. Lnianą, Handlową, i Dąbską. Przy tych bezkolizyjnych skrzyżowaniach usytuowane zostaną nowe przystanki i znów w tych miejscach można będzie przesiąść się do biegnących poprzecznie linii autobusowych.

Realizacja

Co już jest

  • gotowy projekt
  • wyliczenie finansowe
  • pozwolenie na budowę pierwszego odcinka z Basenu Górniczego do pętli przy ul. Turkusowej (4,1 km)
  • etapowanie inwestycji
  • szybki tramwaj jest wpisany w plan inwestycyjny Szczecina
  • gotowy most tramwajowy przez Regalicę dla przyszłego torowiska

Finansowanie

Zbudowanie torowiska z Basenu Górniczego do pętli w Kijewie wraz z zakupem taboru ma kosztować ponad 321 mln. zł. Miasto planuje ubiegać się o środki w rozdaniu funduszy europejskich na lata 2007-2012 - można skorzystać z dwóch sposobów finansowania: albo centralnie rozdzielanych pieniędzy na rozwój transportu w dużych aglomeracjach miejskich, albo z dzielonych przez marszałka województwa dotacji przeznaczonych na rozwój regionu. Ewentualną opcją finansowania jest partnerstwo publiczno-prywatne.

Główna część realizacji zadania według dokumentu Program Operacyjny „Spójność Terytorialna i Konkurencyjność Regionów” przewidziana jest na rok 2009.

W 2007 roku po raz pierwszy miasto zagwarantowało większe pieniądze na tę inwestycję. W projekcie budżetu miasta znalazło się prawie 7 mln złotych. Pieniądze zostaną w całości przeznaczone na wykup kilkunastu mieszkań, które są na trasie przyszłego tramwaju. Chodzi o dwa budynki przy ul. Bagiennej 23 i 24. Zaplanowane w budżecie pieniądze muszą wystarczyć także na ich rozebranie. Uaktualniona ma zostać dokumentacja projektowo-kosztorysowa.

30 stycznia 2009 projekt budowy Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju na odcinku Basen Górniczy - Turkusowa (3,9 km) wpisany został na listę projektów indywidualnych dla „Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013”, gwarantując sobie tym samym dofinansowanie w kwocie 106 mln. zł. przy założonych wydatkach na inwestycje w wysokości 240 milionów złotych. Pieniądze przyznane zostaną poza konkursem, gdy miasto złoży wykonane projekty(PDF)„Lista projektów indywidualnych dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013” na stronach mrr.gov.pl, s. 146[dostęp: 2009-02-05](PDF)„Opis zmian dokonanych na liście projektów indywidualnych dla programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko” na stronach mrr.gov.pl[dostęp: 2009-02-05].

Przypisy


Linki zewnętrzne



200px-Nuvola apps important.svg.png Artykuł z Internetowej Encyklopedii Szczecina znajduje się w trakcie weryfikacji i oczekuje na ewentualne uzupełnienie bibliografii i/lub dostosowanie do standardów Encyklopedii Pomorza Zachodniego