Tadeusz Bursztynowicz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tadeusz Bursztynowicz
reżyser, dyrektor teatru
brak zdjecia
Data urodzenia 21 marca 1920
Miejsce urodzenia Złoczew
Data śmierci 6 maja 1985
Miejsce śmierci Warszawa



Tadeusz Bursztynowicz (1920-1985) – reżyser, dyrektor Teatru Muzycznego w Szczecinie

Życiorys

Tadeusz Bursztynowicz urodził się 21 marca 1920 roku w Złoczewie. Uczęszczał do Liceum Matematyczno-Przyrodniczego we Włodzimierzu Wołyńskim. Egzamin maturalny zdał w roku 1939 roku. Początkowo pragnął być śpiewakiem. W latach 1939-1940 był uczniem Średniej Szkoły Muzycznej we Lwowie. Podczas okupacji brał lekcje śpiewu u Adama Didura. Jako oficer AK uczestniczył w powstaniu warszawskim.

Po zakończeniu wojny wspólnie z Adamem Didurem założył Operę Śląską w Bytomiu. Do 1949 roku był jej kierownikiem administracyjnym, a w sez. 1949/1950 dyrektorem. W latach 1946-1949 uczył się śpiewu u Stefana Beliny-Skupiewskiego.

W 1950 roku wyjechał do Warszawy. Przez następne lata pełnił funkcję dyrektora Opery Warszawskiej (1950–1952), Teatru Nowego (1953–1955), Operetki Warszawskiej (1955–1958 – także kierownik artystyczny), Opery Warszawskiej (1957–1970 – także kierownik artystyczny). Podjął studia na Wydziale Reżyserii Wyższej Szkoły Teatralnej (1959-1962). Przyczynił się do przebudowy gmachu „Roma” na potrzeby Operetki Warszawskiej.

W 1971 roku przeniósł się do Szczecina. Tu stanął na czele Teatru Muzycznego, który pod jego dyrekcją awansował z operetki do rangi sceny muzyczno-operowej. Już na wstępie podjął starania o przeniesienie Teatru Muzycznego z dotychczasowej siedziby w sali gimnastycznej Komendy Wojewódzkiej MO przy ul. Potulickiej do innego budynku. W 1972 roku uzyskał zgodę na przeniesienie teatru do nowych pomieszczeń w Zamku Książąt Pomorskich. Wykorzystując okres przeznaczony na adaptację pomieszczeń zamkowych (remont zakończono w 1978), powiększył zespół artystyczny. Sprowadził do Szczecina wielu młodych solistów, muzyków, tancerzy i dyrygentów. Z jego inicjatywy zmianie uległ też repertuar teatru. Ponadto zwiększono liczbę premier do sześciu rocznie. W kolejnych latach jego dyrekcji Teatr Muzyczny dawał do 300 przedstawień rocznie dla ok. 120 tys. widzów. Po raz pierwszy w historii szczecińskiej sceny muzycznej wybrane spektakle były przygotowywane również z myślą o telewidzach. Realizowane przez szczeciński Oddział Telewizji Polskiej, były później emitowane w programie ogólnopolskim.

Współpracował ze wschodnioniemieckimi scenami muzycznymi, m.in. z Volkstheater w Dessau, gdzie reżyserował operetkę Student żebrak (1976).

Był wieloletnim skarbnikiem Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego i członkiem SPATiF (ob. ZASP).

Mimo ciężkiej choroby, nie ustawał w pracy dla sceny muzycznej. Zmarł 6 maja 1985 roku w Warszawie, w trakcie przygotowań do premiery opery Zamek na Czorsztynie Karola Kurpińskiego.

Z inicjatywy szczecińskiego Stowarzyszenia „Czas Przestrzeń Tożsamość”, 2 listopada 2015 roku na Cmentarzu Centralnym posadzono Drzewko Pamięci, którym uhonorowano Tadeusza Bursztynowicza jako osobę zasłużoną dla życia kulturalnego Szczecina



Twórczość artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł Kompozytor Autor libretta Forma twórczości Teatr data premiery
Kraina uśmiechu Franz Lehár Victor Léon, Ludwig Herzen reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 15 grudnia 1971
Krakowiacy i Górale Jan Stefani Wojciech Bogusławski reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 19 kwietnia 1972
Domek trzech dziewcząt Heinrich Berté wg muzyki Franza Schuberta Alfred Willner, Heinz Reichert wg powieści Schwammerl Rudolfa Hansa Bartscha inscenizacja i reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 18 lipca 1973
Nicole Michael Jary Andreas Bauer wg Ernsta Nebhuta inscenizacja i reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 28 grudnia 1973
Pancerni i pies Benedykt Konowalski Maria i Janusz Przymanowscy inscenizacja i reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 25 kwietnia 1974
Piękna Helena Jacques Offenbach Janusz Minkiewicz wg Henri Meilhaca i Ludovica Halevy'a reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 19 lutego 1975
Wesoła wdówka Franz Lehár Victor Léon, Leo Stein reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 28 stycznia 1976
Rose Marie Rudolf Friml, Herbert Stothart Otto Harbach, Oskar Hammerstein reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 25 maja 1977
Wesołe kumoszki z Windsoru Otto Nicolai Herman Mosenthal wg Williama Shakespeare'a reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 22 listopada 1978
Baron cygański Johann Strauss syn Ignaz Schnitzer wg noweli SaffiMaurycego Jokaya reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 14 listopada 1979
Straszny dwór Stanisław Moniuszko Jan Chęciński reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 10 lipca 1980
Madama Butterfly Giacomo Puccini Luigi Illica i Giuseppe Giacosa wg powieści Johna Luthera Longa i dramatu Davida Belasco reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 27 stycznia 1982
Halka Moniuszko Stanisław Włodzimierz Wolski reżyseria z Ewą Kołogórską Państwowy Teatr Muzyczny 17 czerwca 1982
Toto Marek Sart Małgorzata Goraj reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 27 stycznia 1983
Traviata Giuseppe Verdi Francesco Maria Piave wg Damy kameliowej Aleksandra Dumasa syna reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 23 czerwca 1983
Mój przyjaciel Bunbury Gerd Natschinski Helmut Bez i Jürgen Degenhardt wg komedii Bądźmy poważni na serio (Brat marnotrawny) Oscara Wilde'a reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 14 czerwca 1984
Tosca Giacomo Puccini Luigi Illica i Giuseppe Giacosa wg Victoriena Sardou reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 6 lutego 1985
Kraina uśmiechu Franz Lehár Victor Léon, Ludwig Herzen przekład (reżyseria: Wiesław Ochman) Opera na Zamku 24 stycznia 2007





Telewizja

Tytuł Kompozytor Autor libretta Reżyseria Realizacja TV Rodzaj twórczości Data premiery
Krakowiacy i Górale Jan Stefani Wojciech Bogusławski Tadeusz Bursztynowicz reżyseria 1 stycznia 1973 (TVP1 - pr. ogólnop.)
Aniuta Jurij Siergiejewicz Milutin Wiesław Głowacz (scenariusz) wg Jakuba Zyskinda Tadeusz Bursztynowicz Irena Sobierajska reżyseria 3 czerwca 1975 (TVP2 - pr. ogólnop.)



Nagrody i wyróżnienia



O Tadeuszu Bursztynowiczu

  • (...) Tak więc szczeciński Teatr Muzyczny liczy już sobie więcej niż 25 lat. Przez poważną część tego okresu był on jedynie teatrem operetkowym; dopiero Tadeusz Bursztynowicz, który notabene dyrekcję tej placówki sprawuje już od lat dwunastu (jak ten czas leci...), pokusił się o to, by bardziej wszechstronnie ukształtować jej charakter i bardziej ambitne nadać jej oblicze, wprowadzając na jej scenę, obok operetek i musicali, także operę i balet. Jego też energicznym i usilnym staraniom w znacznej mierze zawdzięczać należy fakt, że z prymitywnej „tymczasowej” siedziby przy ul. Potulickiej (powstałej w wyniku zaadaptowania pomieszczeń... dawniejszej sali gimnastycznej i klubu milicyjnego) Teatr mógł pod koniec lat siedemdziesiątych przenieść się do odbudowywanego stopniowo zachodniego i południowego skrzydła Zamku Książąt Pomorskich, zyskując stokroć lepsze warunki pracy, no i salę, do której także publiczność wkracza z przyjemnością. (Józef Kański, Verdi i jubileusz szczecińskiego teatru, „Ruch Muzyczny” 1983 nr 20, s. 1)



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg



Ciekawostki

Bursztynowicz Tadeusz04.jpg
  • W „Kronice Miasta Szczecina 1985” ukazał się artykuł Mikołaja Szczęsnego Wspomnienie o Tadeuszu Bursztynowiczu. Dyrektor spełnionych marzeń
  • W dniu 24 stycznia 1997 roku na ścianie wschodniego skrzydła Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie odsłonięto pamiątkową tablicę poświęconą dyrektorowi Tadeuszowi Bursztynowiczowi. Fundatorem tablicy było Stowarzyszenie Miłośników Opery i Operetki w Szczecinie. Tablicę wykonał Zakład Kamieniarski Edwarda Momota
  • W plebiscycie „Szczecinianie Stulecia”, ogłoszonym na przełomie XX i XXI wieku przez Gazetę Wyborczą (edycja szczecińska), Rozgłośnię Radiową i TVP Szczecin, Tadeusz Bursztynowicz zajął 55. miejsce



Źródła

Bibliografia

Inne



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz