Tajemnica skarbca kamieńskiego

Z Internetowa Encyklopedia Szczecina

Tajemnica skarbca kamieńskiego (1974) – film dokumentalny próbujący wyjaśnić zagadkę zaginięcia w 1945 roku unikatowych dzieł sztuki sakralnej ze skarbca w Kamieniu Pomorskim. Już w 1933 roku wybitny polski historyk sztuki, prof. Gwido Chmarzyński, zwrócił uwagę na wyjątkowość zbiorów zgromadzonych w kamieńskim skarbcu. Wartość tych zbiorów porównywał ze skarbcem wawelskim. Za perłę kamieńskiego skarbca uznał relikwiarz św. Korduli. Ekspozycję, jaką zapamiętał prof. Chmarzyński, w niezmienionej formie można było oglądać do końca 1944 roku. W 1945 roku skarbiec w nieznanych okolicznościach zniknął. Nie było wiadomo, czy został zabrany przez ewakuujące się wojska niemieckie, czy też przez zajmującą te tereny Armię Czerwoną. Tylko nieliczne fragmenty skarbca odnaleziono w pobliskich Benicach. Przez 21 lat od zakończenia wojny, nikt kompetentny w Polsce nie podjął próby odpowiedzi na pytanie, gdzie są pozostałe i najważniejsze zbiory skarbca. Dopiero po ukazaniu się w 1966 roku na łamach zachodnioniemieckiego pisma „Baltische Studien” artykułu Czy relikwiarz św. Korduli ze skarbca katedry kamieńskiej zaginął?, pióra dra Adalberta Holtza, byłego pracownika Archiwum Wojewódzkiego w Szczecinie, sprawa ożyła na nowo. W filmie, który jest próbą odpowiedzi na pytanie Holtza, udział wzięli m.in.: ks. Roman Kostynowicz – proboszcz katedry w Kamieniu i konserwator zabytków, dr Władysław Filipowiak – dyrektor Muzeum Narodowego w Szczecinie, Michał Pawlikowski – mieszkaniec Benic, dr Hasso hrabia von Fleming – przedwojenny właściciel Benic. Zdjęcia do filmu realizowano w Polsce i w NRD.

[edytuj] Informacje o filmie

scenariusz i realizacja: Andrzej Androchowicz
zdjęcia: Janusz Pietrzykowski
dźwięk: Jan Węgliński, Elżbieta Adamczak, Jerzy Wiktorczak
montaż: Bogdan Kondratt, Jolanta Zyblewska
oprac. muzyczne: Stanisław Modelski
komentarz czytał: Ksawery Jasieński
kier. produkcji: Grzegorz Jarmuła, Wiesława Wilfort
dane techn.: film czarno-biały, 16 mm
czas: 41’45
produkcja: TVP Szczecin 1974
emisje:
- 26 września 1977, godz. 16.00 (TVP2)
- 26 kwietnia 1980, godz. 22.05 (TVP2 – Dzień Szczecina na antenie Dwójki)
- 16 września 1982, godz. 21.20 (TVP2 – Dzień Kamienia Pomorskiego na antenie Dwójki)
- 19 maja 1988, godz. 20.00 (TVP2)

[edytuj] Ciekawostki

W czerwcu 1982 roku „Kurier Szczeciński” w numerach 108-115 zaprezentował cykl artykułów OTV Szczecin i „Kurier” na tropie sensacji, poświęcony zagadce skarbca kamieńskiego. Autorem cyklu był Maciej Czekała.

[edytuj] Zdjęcia z realizacji filmu

Andrzej Androchowicz (po lewej) i dr Władysław Filipowiak, dyrektor Muzeum Narodowego w Szczecinie (1972)
Jan Węgliński (operator dżwięku), dr Władysław Filipowiak, red. Andrzej Androchowicz – Muzeum Narodowe w Szczecinie (1972)
Ks. Roman Kostynowicz – proboszcz katedry w Kamieniu Pomorskim (1972)

Inż. Peter Polenz z Instytutu Ochrony Zabytków (Institut fur Denkmalpelege Arbeitsstelle) w Schwerinie NRD podczas rozmowy z red. Andrzejem Androchowiczem (1972)
Kopia zaginionego relikwiarza św. Korduli – Muzeum Narodowe w Szczecinie