Uczony i polityk (film)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
prof. Stanisław Kulczyński

Uczony i polityk (1988) – film dokumentalny

W dniu 2 maja 1988 roku w Szczecinie podniesiono banderę na statku Polskiej Żeglugi Morskiej M/S „Stanisław Kulczyński”. Był to czwarty statek typu Handy-size wybudowany w Stoczni Szczecińskiej. W uroczystości udział wzięły dzieci patrona statku, Izabella Kulczyńska – artysta-plastyk, i Jan Kulczyński – reżyser. Podczas spotkania rodzeństwa z kapitanem statku Pawłem Chodorowskim doszło do przekazania załodze portretu przedstawiającego prof. Stanisława Kulczyńskiego. Autorką obrazu była jego córka Izabella. Uroczystości w szczecińskim porcie są pretekstem do przedstawienia sylwetki wybitnego uczonego i polityka, prof. Stanisława Kulczyńskiego.

Stanisław Kulczyński (1895-1975) studiował zoologię i botanikę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Studia botaniczne kontynuował na Uniwersytecie Wiedeńskim. Pracę naukową rozpoczął w 1918 roku w Ogrodzie Botanicznym UJ. W 1919 roku w krakowskiej uczelni uzyskał stopień doktorski, a pięć lat później habilitację. Na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego (1924) i zwyczajnego (1930). W latach 1934-1935 był dziekanem Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego oraz rektorem uczelni (1936-1937). Zainteresowania badawcze uczonego obejmowały kilka dziedzin botaniki, w szczególności systematykę i morfologię roślin, fitosocjologię, geografię roślin, ekologię i paleobotanikę. Jako jeden z pierwszych na świecie już przed wojną przeprowadzał badania torfu. Utalentowany plastycznie, ilustrował własne książki, m.in. podręcznik Rośliny polskie. Był autorem wielu książek, m.in. Atlasu flory polskiej (1930).

M/S „Stanisław Kulczyński"

W okresie II wojny światowej pracował na Uniwersytecie im. Iwana Franki we Lwowie (1939-1941). Brał udział w tajnym nauczaniu i w konspiracji. Sporządzał fałszywe dokumenty – specjalizował się w podrabianiu pieczęci. Był delegatem rządu londyńskiego we Lwowie.

W maju 1945 roku przybył do Wrocławia, by kierować odbudową oraz organizacją wyższych uczelni. Był rektorem Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu (1945-1951), pracownikiem Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Wrocławskiego (1945-1962). Organizował Ossolineum we Wrocławiu. Był współtwórcą i prezesem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego oraz członkiem prezydium Polskiej Akademii Nauk.

Działalność polityczną rozpoczął w 1938 roku w Klubie Demokratycznym we Lwowie. W 1945 roku wstąpił do Stronnictwa Demokratycznego, był wiceprzewodniczącym Rady Naczelnej, członkiem Komitetu Politycznego, wiceprzewodniczącym i przewodniczącym Prezydium Centralnego Komitetu, a następnie honorowym przewodniczącym tej partii. Był posłem do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm kilku kadencji (1947-1972), wicemarszałkiem Sejmu (1952-1956) oraz zastępcą przewodniczącego Rady Państwa PRL (1957-1969).

W filmie obok córki, syna i bratanka uczonego, prof. Stanisława Rączkowskiego, wystąpili jego byli uczniowie, późniejsi współpracownicy: prof. prof. Józef Mondalski, Stanisław Tołpa i Edward Zubik.

Informacje o filmie

Znaczek pocztowy z podobizną prof. Stanisława Kulczyńskiego
  • scenariusz i realizacja: Andrzej Androchowicz
  • zdjęcia: Romuald Klonowski, Jan Kuczera, Tadeusz Roman
  • dźwięk: Jarosław Tarasiewicz, Jan Węgliński, Ryszard Wysocki
  • montaż: Barbara Konstantin
  • oprac. muzyczne: Bogdan Damski
  • czytał: Ksawery Jasieński
  • kier. produkcji: Edward Gabski
  • dane techn.: film barwny, 16 mm
  • czas: 58’
  • produkcja: TVP Wrocław 1988
  • emisja: 30 maja 1994, godz. 16.00 (TV Polonia – Blok programów edukacyjnych);



Źródła



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz