Wacław Ulewicz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wacław Ulewicz
aktor
brak zdjecia
Data urodzenia 12 czerwca 1937
Miejsce urodzenia Ostrówki
Data śmierci 7 grudnia 1990
Miejsce śmierci Warszawa


Wacław Ulewicz (1937-1990) – aktor

Życiorys

Wacław Ulewicz urodził się 12 czerwca 1937 roku w Ostrówkach na Wołyniu. W 1960 roku ukończył studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. W tym samym roku został zaangażowany do Teatru Polskiego w Bydgoszczy, którym kierował wybitny reżyser Hugo Moryciński. Na bydgoskiej scenie zadebiutował rolą Cherubina w Weselu Figara Beaumarchais'go. Zagrał także Marszałka D'Arundel w głośnym przedstawieniu Becket, czyli honor Boga J. Anouilha w reżyserii Jana Maciejowskiego, nagrodzonym na festiwalu toruńskim.

W latach 1961-1965 był aktorem Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie w okresie dyrekcji Aleksandra Sewruka. Grał w bardzo różnorodnym repertuarze. W ciągu czterech sezonów stworzył wiele ciekawych kreacji, m.in. Trania w Poskromieniu złośnicy W. Shakespeare'a, Wiesnicyna w Wiernej rzece S. Żeromskiego, Marka w Braciach Z. Wróbla, Kaliksta w Celestynie F. de Rojasa, Łopachina w Wiśniowym sadzie A. Czechowa.

W 1965 roku powrócił do Bydgoszczy i ponownie grał w Teatrze Polskim. Wystąpił m.in. w roli Cherei w Kaliguli A. Camusa, Von Wenclowa w Dobrze skrojonym fraku G. Dregely'ego, Alluma Rhodesa w Mocnym uderzeniu T. Willisa.

W roku 1967 został aktorem Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Na tutejszej scenie zadebiutował rolą Sir Williama Catesby'ego w Ryszardzie III W. Shakespeare'a. W ciągu kilkuletniego pobytu (1967-1974) w Szczecinie stworzył kilka wybitnych kreacji, m.in. Hamleta w dramacie W. Shakespeare'a, Fouqier-Tinville'a w Oskarżycielu publicznym F. Hochwaldera (oba w reż. Józefa Grudy). Współpracował z Teatrem Krypta. Należał do najbardziej cenionych aktorów szczecińskich. Trzykrotnie był laureatem Bursztynowego Pierścienia, nagrody publiczności dla najlepszego aktora scen szczecińskich.

W latach 1974-1987, z przerwą (Teatr im. Żeromskiego w Kielcach - 1976-1981), był aktorem Teatru Ludowego w Nowej Hucie. Z zespołem tego teatru występował w Kujbyszewie w roli Hamleta (1976). Od 1987 do końca życia był aktorem Teatru Rozmaitości w Warszawie.

Był także aktorem filmowym. Zadebiutował rolą Podporucznika „Sępa” w Hubalu (1973). Często grywał działaczy państwowych i partyjnych. Znakomitą kreację I sekretarza KW w Radomiu stworzył w Krótkim dniu pracy (1981) w reż. Krzysztofa Kieślowskiego. Do innych znaczących ról należą sędzia Stanisław Leszczyński w Zamachu stanu (1981), minister Zaleski w Katastrofie w Gibraltarze (1983), Major Bobruk w Złotym pociagu (1986). Dużą popularność przyniosły mu także role w serialach telewizyjnych, m.in. Mieszczanina Porzeckiego w Czarnych chmurach (1973), Antoniego Mizury w Najważniejszym dniu życia (1974), Antykwariusza w Polskich drogach (1976).

Jego syn Jakub (ur. 1967) jest także aktorem.

Zmarł 7 grudnia 1990 w Warszawie. Został pochowany na Starych Powązkach.

Twórczość artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Ryszard III William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Sir William Catesby Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 29 września 1967
Niezwykła przygoda Pana Kleksa Jan Brzechwa Jan Maciejowski obsada aktorska Adaś Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 stycznia 1968
Don Juan Molière Tadeusz Byrski obsada aktorska Sganarel, służący Don Juana Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 marca 1968
Królowa przedmieścia Konstanty Krumłowski Ewa Kołogórska obsada aktorska Zygmunt Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 22 września 1968
Cały ogień na mnie Stefan Artowski Zbigniew Mamont obsada aktorska Porucznik Marosz Teatr Krypta 14 października 1968 (spektakl przygotowany z okazji dwudziestopięciolecia Ludowego Wojska Polskiego)
Brzeg Ryszard Liskowacki Jan Maciejowski obsada aktorska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 8 listopada 1968
Wyzwolenie Stanisław Wyspiański Jan Maciejowski asystent reżysera, obsada aktorska Konrad; Maska; Syn Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 lutego 1969
Czarna komedia Peter Shaffer Jowita Pieńkiewicz obsada aktorska Brindsley Miller Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 20 kwietnia 1969
Nowe Wyzwolenie Stanisław Ignacy Witkiewicz Jowita Pieńkiewicz obsada aktorska Wężymord Teatr „13 Muz” 26 kwietnia 1969
Henryk IV William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Henryk V, książę Walii Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 czerwca 1969
Sonnenbruchowie Leon Kruczkowski Józef Gruda asystent reżysera, obsada aktorska Joachim Peters Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 12 września 1969
Portret Marii Józef Gruda Józef Gruda obsada aktorska Piotr Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 16 listopada 1969
Eros i Psyche Jerzy Żuławski Maciej Prus obsada aktorska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 lutego 1970
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda obsada aktorska Dziennikarz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 maja 1970
Wkrótce nadejdą bracia Janusz Krasiński Jowita Pieńkiewicz obsada aktorska Kolekcjoner Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 21 lipca 1970
Hamlet William Shakespeare Józef Gruda obsada aktorska Hamlet Państwowe Teatry Dramatyczne (Sala im. Księcia Bogusława Zamku Książat Pomorskich) 15 stycznia 1971
Dialogus de Passione abo Żałosna Tragedyja o Męce Jezusa Anonim Jitka Stokalska obsada aktorska Judasz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 marca 1971
Mąż przeznaczenia George Bernard Shaw Józef Gruda obsada aktorska Napoleon Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 października 1971
Powrót Odysa Stanisław Wyspiański Wojciech Jesionka obsada aktorska Odys Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 26 marca 1972
Oskarżyciel publiczny Fritz Hochwalder Józef Gruda obsada aktorska Fouqier-Tinville Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 czerwca 1973
Człowiek znikąd Ignatij Dworiecki Józef Gruda obsada aktorska Riabinin Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 lutego 1974





Radio

Tytuł słuchowiska Autor Reżyseria (adaptacja radiowa) Postać Data pierwszej emisji
Ptaszki nie odleciały jesienią na podst. wspomnień Zdzisława Boczkowskiego Julia Zyblewska (Czesław Czerniawski) obsada aktorska 13 września 1970
Kapitanowie Georgij Wadimow Julia Zyblewska (Teresa Worono) obsada aktorska 21 listopada 1971
Dziś w nocy zrodzi się gwiazda - Hamlet? wiersze różnych poetów (Alina Głowacka) obsada aktorska 12 grudnia 1971
Płomieniem oczu i myśli Stanisław Wit Wiliński Julia Zyblewska (Stanisław Wit Wiliński) obsada aktorska 16 grudnia 1971
Blizny - poezje Stanisława Wita Wilińskiego (z cyklu Szczecińskie popołudnia) Stanisław Wit Wiliński Julia Zyblewska obsada aktorska 21 kwietnia 1972
Niezwykłe przygody barona de Crac Albert Camus Ewa Kołogórska (Alina Głowacka) obsada aktorska 23 lipca 1972
Pojmowanie czasu Jerzy Sawiuk Czesław Staszewski obsada aktorska 2 czerwca 1974



Telewizja

Tytuł sztuki (programu) Autor Scenariusz (adaptacja) Reżyseria Realizacja telewizyjna Postać Data premiery
Ukryty sojusznik (w cyklu Wieczory z Conradem) Joseph Conrad Juliusz Burski, Wiesław Wodecki Juliusz Burski obsada aktorska 29 grudnia 1967
Freja z Siedmiu Wysp (w cyklu Wieczory z Conradem) Joseph Conrad Juliusz Burski, Wiesław Wodecki Juliusz Burski Ryszard Zawidowski Jasper Allen 8 marca 1968
Dziwak Nazim Hikmet Maryna Broniewska obsada aktorska 10 maja 1968
Falk (w cyklu Wieczory z Conradem) Joseph Conrad Juliusz Burski, Wiesław Wodecki na podst. opowiadania Tajfun Juliusz Burski Wiesław Wodecki Falk 7 czerwca 1968
Ryszard III William Shakespeare Jan Maciejowski Sir William Catesby 6 września 1968; przeniesienie z Teatru Współczesnego w Szczecinie
Rekonstrukcja poety Zbigniew Herbert Jowita Pieńkiewicz Ryszard Zawidowski obsada aktorska 16 marca 1969
Brzeg Ryszard Liskowacki Jan Maciejowski Jan Maciejowski obsada aktorska 25 kwietnia 1969
Henryk IV William Shakespeare Jan Maciejowski Jan Maciejowski Henryk V, książę Walii 15 września 1969; przeniesienie z Teatru Współczesnego w Szczecinie
Playboy zachodniego świata John Millinghton Synge Jan Maciejowski Jan Maciejowski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 19 września 1969
Ostatni rejs Jerzy Sawiuk Ryszard Zawidowski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 2 lutego 1970
Tylko 68 dni Ryszard Liskowacki Czesław Staszewski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 17 maja 1970
Najśliczniejsza duszy i serca pociecha polskie listy miłosne Władysław Wojciechowski Ryszard Zawidowski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 30 maja 1971
Hamlet William Shakespeare Józef Gruda Józef Gruda Janusz Rudnicki Hamlet 20 września 1971; przeniesienie z Sali Bogusława Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie



Nagrody i wyróżnienia

  • 1967 – nagroda za rolę Allana Rhodesa w Mocnym uderzeniu Willisa w Teatrze Polskim w Bydgoszczy na IX Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1969 – nagroda zespołowa za wybitne osiągniecia w upowszechnianiu kultury dla zespołu artystycznego Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie przez realizację sztuki Ryszarda Liskowackiego Brzeg, przyznana przez Prezydium WRN z okazji 24 rocznicy wyzwolenia Szczecina (25 kwietnia)
  • 1969Bursztynowy Pierścień w plebiscycie publiczności za role Konrada w Wyzwoleniu Stanisława Wyspiańskiego i Petersa w Niemcach Leona Kruczkowskiego w PTD w Szczecinie
  • 1970 – nagroda Towarzystwa Przyjaciół Szczecina dla najpopularniejszego szczecińskiego aktora
  • 1970Bursztynowy Pierścień w plebiscycie publiczności za rolę Dziennikarza w Weselu Stanisława Wyspiańskiego w PTD w Szczecinie
  • 1970 – nagroda za rolę Dziennikarza w Weselu Stanisława Wyspiańskiego w PTD w Szczecinie na XII Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1970 – nagroda Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie za wybitne osiągnięcia aktorskie
  • 1970 – nagroda za rolę Henryka V w Henryku IV Williama Shakespeare'a w PTD w Szczecinie na XII Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1971 – nagroda honorowa za rolę tytułową w Hamlecie Williama Shakespeare'a w PTD w Szczecinie na XIII Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1971Bursztynowy Pierścień za rolę tytułową w Hamlecie Williama Shakespeare'a w PTD w Szczecinie
  • 1972 – nagroda za rolę Judasza w przedstawieniu Dialogus de passione w PTD w Szczecinie na XIV Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1974 – wyróżnienie za rolę Talliena w przedstawieniu Oskarżyciel publiczny Fritza Hochwaldera w PTD w Szczecinie na XVI Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1976 – nagroda w plebiscycie „Dzikiej Róży”



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • 1972 – Zasłużony Działacz Kultury
  • 1979 – Złoty Krzyż Zasługi



O Wacławie Ulewiczu

  • (...) Trudno wyróżnić kogokolwiek, by nie okazać się niesprawiedliwym, zresztą wierzę, że nie o to chodzi. W każdym razie nie sposób nie wspomnieć o Wacławie Ulewiczu, który błysnął kunsztem w roli Judasza. (Maciej Karpiński, Wydarzenie w Szczecinie, „Sztandar Młodych” 1971 nr 78)
  • (...) Wacław Ulewicz nieco suche i schematyczne teksty potrafił przekazać w sposób prawdziwie dramatyczny - od zazdrości, nienawiści, poprzez poniżenie zdradą, aż do krzykliwej rozpaczy i daremnego protestu przeciw przeznaczeniu. (Julian Lewański, Dialog o pasji ludzkiej, „Teatr” 1971 nr 11, s. 15-17)
  • (...) Gdyby nie sekwencja Judasza - dramatyczna, przejmująco ludzka - z trudnością przyszłoby mi wysiedzieć do końca spektaklu. Bo Judasz - to właśnie teatr. To specyficzna optyka wszelkiej sztuki, dla której zawsze przykłady upadku były bardziej pociągające niż dzieje wywyższenia. Przy tym Wacław Ulewicz - aktor który każdą swoją kreację nasyca ogromnym ładunkiem żaru i prawdy. Nawet w „Dialogusie” - w którym surowy, archaiczny język działa niemal jak Brechtowski efekt obcości - Ulewicz potrafił przebić barierę i przybliżyć - urealnić - postać Judasza i jej problem. (Michał Misiorny, Nowe premiery - Szczecin, „Kultura” 1971 nr 28)



Ciekawostki

  • Był bohaterem reportażu radiowego Aliny Głowackiej Ulewicz, nadanego przez rozgłośnię radiową w Szczecinie 15 stycznia 1971 roku



Bibliografia

Inne źródła





IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz