Warszewo

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Warszewo
Warszewo
Ulica Szczecińska
Typ Osiedle administracyjne
Dzielnica Północ
Nazwa niemiecka Warsow
Populacja 8 233
W granicach miasta 1939
Położenie na planie Szczecina
Szczecin Warszewo 2010-05.png
Widok na Warszewo
Widok na Warszewo
Rzeźba słonia z 1934 roku

Warszewo (niem. Warsow) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, część miasta położona w rejonie Północ. Warszewo jest położone na Wzgórzach Warszewskich na wysokości 110 m n.p.m. - częściowo na Płaskowzgórzu Warszewskim, o 85 metrów wyżej niż Śródmieście. Administracyjnie do Warszewa należą także sąsiednie osiedla: Stoki, Odolany i Podbórz. Północno-wschodnia część Warszewa jest niezabudowana. W północnej części osiedla - Puszcza Wkrzańska.

  • Według danych z 29 kwietnia 2012 w osiedlu na pobyt stały zameldowanych było 8 233 osób[1].
  • Samorząd osiedla Warszewo został ustanowiony w 1990 roku[2].

Historia

Warszewo to jedna z północnych dzielnic Szczecina. Od północnego-wschodu graniczy z osiedlem Bukowo, od wschodu z Żelechową (niem. Züllchow), od południa z Niebuszewem (niem. Zabelsdorf) a od zachodu z Niemierzynem (niem. Nemitz) i Osowem (niem. Wussow). Miejscowość najprawdopodobniej powstała ok. XIII wieku jako wieś owalnicowa, co można odczytać do dzisiaj z układu ulic Poznańskiej i Szczecińskiej.

Warszewo wymieniane jest po raz pierwszy w dokumencie z 18 kwietnia 1261 roku z którego wynika, że książę Barnim I za zgodą biskupa kamieńskiego Hermanna oraz kolegium 12-kanoników w Szczecinie poświęcił kościół w Warszewie. 31 października 1271 roku książę Barnim I darował Warszewo wraz z 48 włókami klasztorowi cysterek w Szczecinie. Akt ten został przez niego potwierdzony na piśmie w 1276 roku. Dodatkowe 4 włóki ziemi z zabudowaniami zakupionymi od rycerza Tomasza książę podarował klasztorowi w 1278 roku. Jednocześnie w dokumencie przekazania uznał, że Warszewo już za czasu jego ojca - Barnima I - przeszła na własność klasztoru. 28 kwietnia 1280 roku przeor cystersów Wolterus nadał mieszczaninowi szczecińskiemu Wesselowi w lenno oprócz ziemi w Rosow i Pomellen 10 włók ziemi w Warszewie. 18 stycznia 1282 roku książę Bogusław IV potwierdził klasztorowi cysterek w Szczecinie prawo własności do wsi Warszewo. W 1283 roku biskup kamieński Hermann przekazał klasztorowi cysterek dziesięcinę z 44 włók ziem posiadanych w Warszewie. W 1286 roku biskup kamieński Hermann, udzielił proboszczowi Kolegiaty Mariackiej prawo jurysdykcji między innymi nad kościołem w Warszewie. Do 1289 roku patronat nad kościołem w Warszewie sprawowała kolegiata Najświętszej Marii Panny w Szczecinie, przekazując go następnie cysterkom ze Szczecina. Kolegiata, w zamian za odstąpienie swych praw, uzyskała od księcia Bogusława IV dziesięć marek rocznie pobieranych z mennicy książęcej i z urzędu celnego. W 1333 roku książę Otto I stanął po stronie klasztoru w sporze z rycerzem Piotrem Boghemylem, który bezprawnie pobierał podatek z Warszewa. W tych czasach w Warszewie osiedliła się rodzina Brakel, nabywszy tu spory areał ziemi. W 1346 roku dochodziło do różnych sporów pomiędzy klasztorem a sołectwem, w kwestii służby i ponoszonych szkód. Konflikt załagodzili wasale klasztoru Thiedrich Scadewachte, Johann von Poelitz, Godokin Schele i Conrad Brakel. W tym samym roku klasztor zapisał warszewskie sołectwo Godokinowi Schele. Urząd ten został uposażony w 4 łany ziemi, a w zamian zobowiązany był dostarczać zakonnicom rocznie 3 winsple ziarna oraz służyć konno. W 1362 roku Henryk Brakel ofiarował cysterkom 6 łanów ziemi. W 1400 roku Świętobór III i Bogusław VII zatwierdzili nabycie 8 włók ziemi przez klasztor od rodziny von Buck, która posiadała wiele gruntów na Warszewie. Hans von Buck był jednym ze świadków układu sukcesyjnego z 26 marca 1493 roku. W 1529 roku opiekunem warszewskiego kościoła został Hans Bredow, który reprezentował tu jednocześnie klasztor cysterek. W 1631 roku w Warszewie było już 28 pełnych i 20 zredukowanych włók ziemi. Uprawiano na nich pszenicę, żyto, jęczmień i ziemniaki oraz hodowano bydło i świnie.

W 1779 roku we wsi było 15 gospodarstw pełnorolnych i 2 zagrodnicze, żyło tu 5 chałupników, 2 pasterzy, karczmarz i nauczyciel. W latach 1824-1826 przeprowadzono separację gruntów chłopskich i dokonano uwłaszczeń. Wykorzystując tę sytuację, młynarz z ul. Kresowej oraz karczmarz z Warszewa nabyli duże areały ziemi. W 1826 roku właścicielami gruntów było 15 rolników i 2 zagrodników, którzy otrzymali ziemię w dzierżawę wieczystą (za 3098 talarów). W 1862 roku w Warszewie stało już 59 domów mieszkalnych i 58 innych zabudowań. Wieś liczyła wówczas 788 mieszkańców. Istniał tu nawet dom dla ubogich oraz jednoklasowa szkoła.

W drugiej połowie XIX wieku w Warszewie było już 15 gospodarstw rolnych o przeciętnej wielkości 167 mórg, z których dwa zostały następnie sprzedane właścicielowi cukrowni w Drzetowie Heinrichowi Wellmannowi, a jedno - żydowskiemu handlarzowi ze Szczecina Hirschbergowi. Oba gospodarstwa zagrodników zostały dołączone do posiadłości młyna i karczmy, ponieważ od czasów separacji w 1824 roku powierzchnia tych gospodarstw równała się powierzchni gospodarstwa typowego zagrodnika, czyli około 8 mórg ziemi. Oprócz tych gospodarstw istniały tu także 24 gospodarstwa małorolne, należące do chałupników (4 z nich należały do parafii w Warszewie). Do kościoła należało wówczas 76 mórg ziemi, a na 800 – talarowe dochody parafii, składała się także dzierżawa 114 mórg ziemi.

IES64.png Autor opracowania: Marek Łuczak


Komunikacja

Drogi

Komunikacja miejska

Komunikacja miejska w Policach i Szczecinie - opis w artykule „Komunikacja autobusowa w Szczecinie”. Linie autobusowe SPPK Police i ZDiTM Szczecin:

Przypisy

  1. Liczba mieszkańców. W: Biuletyn informacji Publicznej Urzędu Miasta Szczecin [on-line]. [Przeglądany 8 kwietnia 2013]. Dostępny w: http://bip.um.szczecin.pl/umszczecinbip/chapter_50049.asp
  2. Uchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli. W: Biuletyn informacji Publicznej Urzędu Miasta Szczecin [on-line]. [Przeglądany 8 kwietnia 2013]. Dostępny w: http://bip.um.szczecin.pl/UMSzczecinBIP/files/D1CEFF308A2D43CDB87DCF30B00845BE/53-90.pdf

Zobacz też

Linki zewnętrzne