Zajezdnia Niemierzyn

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 236 z dnia 17 listopada 2005[1]

Geolokalizacja: 53.44766,14.540075

Zajezdnia Niemierzyn - widok z lotu ptaka

Zajezdnia Niemierzyn została zbudowana w 1907 roku wg projektu dwóch berlińskich architektów Griesbacha i Steinmetza. Jest najpiękniejszym obiektem tego typu w Szczecinie. Efekt zawdzięcza spadzistemu dachowi z przeszklonym frontonem, gdzie umieszczono duży zegar. Była przebudowana dwa razy: w 1912, a następnie na przełomie 1929/30. Do tej pory nie było więcej remontów. Od tego czasu już niewiele się zmieniało w jej wyglądzie i infrastrukturze (zachował się m.in. układ torowy). Zajezdnia, to nie tylko remiza tramwajowa, ale także kamienica przyległa do ulicy. W kamienicy tej przed wojną znajdowała się pracownia krawiecka szyjąca mundury dla tramwajarzy.

widok na halę główną

Z Niemierzyna po zakończeniu działań wojennych (II Wojna Światowa) wyruszyły na trasę pierwsze tramwaje. Ale wcześniej zanim tramwaje wyruszyły na swoje trasy, zajezdnie i warsztaty przekazano tramwajarzom w dniu 17 lipca 1945 roku. Tu właśnie w pierwszych miesiącach działania firmy komunikacyjnej mieściło się całe zaplecze techniczne dla trakcji tramwajowej, gdzie zjeżdżały tramwaje, i gdzie również dokonywano bieżących przeglądów i napraw.

pomnik na 30-lecie firmy

Lata późniejsze

Obiekt w 1979 roku miał niezadowalający stan techniczny hali i nie było możliwości dostosowania jej do przyjmowania nowego typu taboru tramwajowego. Do takiego stanu doprowadził brak remontów bieżących i konserwacyjnych. W tym samym roku zlecono opracowanie dokumentacji na rozbudowę zajezdni Niemierzyn, do 150 jednostek typu 105 N. Rozpoczęcie modernizacji planowano na rok 1980, ale w efekcie do tego nie doszło. Brak środków na realizację tego przedsięwzięcia wynikał ze zbyt małych nakładów na komunikację związanych z kryzysem ekonomicznym państwa. Do 1994 roku parkowały w niej wagony typu ” N” i pochodne. Później były wagony typu 102Na, a w latach 1996-7 wagony typu GT6 i B4. Od 1997 roku były również wagony typu 105N, 105Na przekazywane przez zajezdnie Pogodno i Golęcin. Zajezdnia obsługiwała linie tramwajowe 3, 4, 11, 12.

Zamknięcie zajezdni

Zajezdnia Niemierzyn w 2007 roku obchodziłaby 100 lecie istnienia. Niestety nie doczekała się swoich setnych urodzin, bo 1 października 2004 roku została zlikwidowana. Pracowników i tabor przeniesiono do zajezdni Pogodno i Golęcin. Od 1907 do 2004 roku była wpisana w historię miasta i komunikacji miejskiej. Staraniem Szczecińskiego Towarzystwa Miłośników Komunikacji Miejskiej,MZK Szczecin, Urzędu Miasta, Muzeum Narodowego celem zachowania historycznej zajezdni dla przyszłych pokoleń, zostało utworzone przedsięwzięcie Muzeum Techniki i Komunikacji ” Zajezdnia Sztuki” [2], które rozpoczęło swoją działalność z dniem 1 stycznia 2006 roku. Taka formuła instytucji pozwala również na pozyskiwanie środków pomocowych z Unii Europejskiej.

Remont

Po uzyskaniu środków na remont hal byłej zajezdni i przeprowadzeniu przetargu na wykonanie tych prac konsorcjum firm ” Erbud” z Warszawy i ” Restauro” z Torunia od maja 2009 roku przystąpiło do prac remontowo - renowacyjnych przyszłego muzeum. Pracownicy konsorcjum przystąpili do remontu małej hali, z której usunięto tory. Ich przebieg jest jedynie zaznaczony na posadzce. Hala został podzielona na części. W jednej z nich są kasy, szatnia, toalety i sklepik. Dalej znajdują się trzy sale wystawowe różnej wielkości. Nad boczną halą wybudowano pomieszczenie pod przyszłą kawiarenkę, do której wchodzić się będzie od zewnątrz po schodach. Największa hala zajezdni, zwieńczona zabytkowym zegarem, który po renowacji działa jak za dawnych lat, przeszła niewielkie zmiany. Zachowano tory, pod którymi są kanały. Zostały przykryte szklaną podłogą (szkło pancerne o nośności 500 kg). W hali głównej pozostawiono wyposażenie, np. suwnice. Tu wystawiane są tramwaje, autobusy, auta osobowe itp. Warsztat do konserwacji i napraw muzealnych eksponatów jest z lewej strony hali głównej. Jest tam pomieszczenie socjalne. Na tyłach zajezdni znajdują się pomieszczenia pracowników administracji.

Ciekawostka

miniaturka tramwajarza

W roku 1965 pan Bogusław Iwanowski pracownik zajezdni Niemierzyn - wykonał z okazji 20 - lecia istnienia firmy miniaturkę pomnika. Miniaturka przedstawia tramwajarza trzymającego ” Gryfa” . Teraz znajduje się na terenie zajezdni Pogodno. Natomiast w 1975 roku na 30 - lecie firmy wykonał projekt pomnika XXX lat MPK, który został postawiony na terenie zajezdni Niemierzyn.

Żródła

  • materiały ze wspomnień Prezydenta Szczecina Piotra Zaremby
  • kroniki WPKM z lat 19781989 prowadzone przez p. Stefanię Wieland
  • materiały znajdujące się w archiwach MZK, ZKM Szczecin,
  • biuletyny informacyjne nr 65, 66, 67 z 2006 roku wydawane przez MZK Szczecin
  • 50 Jahre Stettiner Straßenbahn 1879 – 1929

Galeria

Zabytek

Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 236 (decyzja DZ-4200/54/O/2005 z dnia 17 listopada 2005, nazwa na liście: zajezdnia tramwajowa ” Niemierzyn” ).[1]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  2. Uchwała NR XL V/872/05 z dnia 7 listopada 2005 roku.


Zobacz też



IES64.png
Autor opracowania: Janusz Światowy - http://www.swiatowy.org


'Zajezdnia Niemierzyn (ul. Niemierzyńska 18A) – zamknięta 1 października 2004 r. – obecnie w tym miejscu powstaje Muzeum Techniki i Komunikacji ” Zajezdnia Sztuki” .