Zdzisław Michalski (żeglarz)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zdzisław Michalski
kapitan ż.w. jachtowej, żeglarz, publicysta
brak zdjecia
kpt. Zdzisław Michalski
Data urodzenia 22 czerwca 1929
Miejsce urodzenia Warszawa
Data śmierci 15 lutego 1986
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 86A-9-7)


Zdzisław Michalski (1929-1986) – kapitan ż.w. jachtowej, żeglarz, publicysta

Życiorys

Zdzisław Michalski urodził się 22 czerwca 1929 roku w Warszawie. W Warszawie urodzili się również jego rodzice, ojciec Kazimierz, matka, Aniela ze Śmigielskich, oraz młodszy brat, Ryszard. Rodzina Michalskich do wybuchu wojny w 1939 roku mieszkała w kamienicy przy ul. Pięknej w Warszawie. Gdy miejsce ich zamieszkania zostało zniszczone w czasie powstania warszawskiego - Michalscy znaleźli schronienie u krewnych w Drwalewie k. Warszawy. Ojciec Zdzisława, Kazimierz Michalski był urzędnikiem kolejowym. Po wojnie kolej zmilitaryzowano, a kolejarzy wysyłano na zachód, gdzie mieli organizować transport na Ziemie Odzyskane. Kazimierz Michalski znalazł się w Szczecinie. Kiedy było już wiadomo, że miasto będzie należało do Polski, sprowadził do Szczecina żonę i synów. Zamieszkali w pobliżu jedynego czynnego wtedy Dworca Niebuszewo, na ul. Elizy Orzeszkowej.

Zdzisław ukończył Gimnazjum i II Liceum Ogólnokształcące, słynny wtedy „Pobożniak”. Jeszcze jako uczeń gimnazjalny zainteresował się żeglarstwem. Pierwszy rejs morski odbył w 1947 roku na jachcie „Orlik”, w następnym roku pływał na „Generale Zaruskim”. Wiedzę i doświadczenie zdobywał na kursach żeglarskich w Ustce, Gdyni, Mrzeżynie, Kruszwicy i w Jastarni, zdobywając kolejne stopnie żeglarskie i zostając instruktorem żeglarstwa. Pływanie stało się jego pasją. Niestety, wada wzroku uniemożliwiła studia w Wyższej Szkole Morskiej. Rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Szczecinie. Studiów tych nie ukończył. Represjonowany i więziony w okresie stalinowskim, wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy został skazany na podstawie art.15 pkt.2 z KKWP i art.87 KKWP na karę dwunastu lat więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich, oraz utratą mienia. Wyrok dotyczył skazania z przyczyn politycznych. Karę więzienia odbywał w Bydgoszczy i w Koronowie, w okresie od 21 lutego 1953 do 21 marca 1955 roku. W dniu 20 lipca 1953 roku, w więzieniu w Bydgoszczy, zawarł małżeństwo z Marią Aliną Towiańską. Na wolność wyszedł w ramach amnestii związanej z „odwilżą”. W dniu 15 września 1957 roku urodziła im się córka, Lidia. W związku z pobytem w więzieniu, jako osoby politycznie podejrzane, Zdzisław Michalski i jego żona borykali się z trudnościami w znalezieniu pracy. Po znalezieniu pracy, w latach 1956–1966, kolejno pracował jako kierownik przygotowania produkcji w Stoczni Jachtowej w Szczecinie, w Przedsiębiorstwie Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich „Gryf” oraz w Polskim Rejestrze Statków.

W roku 1966 Zdzisław Michalski objął nadzór nad remontem kapitalnym szkunera „Zew Morza” i przez następne 12 lat pełnił funkcję etatowego kapitana szkunera. W latach 1973-1974 dowodził szkunerem „Zew Morza”, w trwającym 388 dni rejsie dookoła świata. W czasie tego rejsu żeglarze przebyli ponad 34 tysiące mil morskich, odwiedzili 32 porty dwudziestu państw. Jedna czwarta pobytu w morzu przypadła na dni sztormowe. Rejs dookoła świata został wyróżniony nagrodą, Rejs Roku 1974. Transatlantycka wyprawa, związana z udziałem w Operacji Żagiel 1976, została wyróżniona nagrodą Rejs Roku 1976. Był to znaczący i pełen sukcesów okres w życiu Zdzisława Michalskiego. Identyfikował się ze szkunerem, którym dowodził i często nawiązywał do zbieżności inicjałów - ZM. Swoje plany życiowe związał ze szkunerem, który był stale obecny w jego licznych publikacjach i reportażach zamieszczanych w prasie krajowej i zagranicznej. Mimo swojej niezwykle silnej więzi ze szkunerem, sprowokowany okolicznościami, w roku 1978 zrezygnował z dowodzenia tą jednostką. Kapitanem „Zewu Morza” został na krótko Krzysztof Baranowski, następnie „Zew Morza” przeszedł pod dowództwo kolejnych kapitanów. Dnia 12 grudnia 1981 roku jacht zatonął na Morzu Śródziemnym. Przyczyny zatonięcia ustaliła Izba Morska. Trudno jest oddzielić losy Zdzisława Michalskiego od szkunera, którego był kapitanem przez 12 lat. Wydarzenia poprzedzające zatonięcie „Zewu Morza” opisał Franciszek Suski, w wydanej w 2007 roku książce Żeglarskie hobby Rocha. Legenda „Zewu Morza” żyje nadal. W roku 2010 Zbigniew Kosiorowski wydał książkę Archipelag odpływów, w której dramatycznie opisał zatonięcie żaglowca „Zew Morza”. Tonący jacht nie zabrał ze sobą nikogo. Załoga ocalała.

Po utraceniu dowództwa „Zewu Morza”, Zdzisław Michalski pływał na kontraktach zagranicznych, na prywatnych żaglowcach „Sahib” i „Hasta Siempre”. Jednak do końca życia nie pogodził się z zatopieniem swego „Zewu Morza”. Zbierał materiały dotyczące żaglowca, z zamiarem opracowania monografii jednostki.

Zdzisław Michalski zmarł nagle 15 lutego 1986 roku, w wieku lat 56, w miejscu swego zamieszkania przy ul. Elizy Orzeszkowej w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 86A-9-7).

Z prywatnego archiwum



Publikacje

  • Zdzisław Michalski, Oceany i pasaty, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1976 (seria: Sławni żeglarze)
  • Zdzisław Michalski, „Zewem Morza” dookoła świata, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1976 (seria: Miniatury morskie)



Ciekawostki

  • W dniu 21 lipca 2015 roku odbyła się uroczystość nadania Marinie w Kamieniu Pomorskim imienia kpt. Zdzisława Michalskiego. Z tej okazji został odlany dzwon, który zawisł przy maszcie sygnałowym. W uroczystości udział wzięły Maria Towiańska-Michalska, wdowa po kapitanie, i jego córka Lidia Epp




IES64.png
Autor opracowania: Maria Towiańska-Michalska